Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 16 juli 2008, nr. VO/OK/29374, houdende de vaststelling van de screenings- en testinstrumenten ten behoeve van de indicatiestelling voor leerwegondersteunend onderwijs (LWOO) en praktijkonderwijs (PrO) voor het schooljaar 2009–2010 (Regeling screenings- en testinstrumenten LWOO en PrO schooljaar 2009–2010)

De scores op de SE-testen mogen niet ouder zijn dan één jaar redenerend vanaf de aanmeldingsdatum bij de RVC-VO.

Volgens de Regeling worden alleen leerlingen met een IQ tussen de 90 en 120 geacht dergelijke vragenlijsten in te vullen Opgemerkt wordt dat de schriftelijke zelfbeoordelingvragenlijsten veelal te moeilijk zijn voor leerlingen met grote leerachterstanden (en met name op het gebied van begrijpend lezen). Er worden beperkingen gesteld ten aanzien van het gebruik van zelfbeoordelingvragenlijsten door leerlingen. Wanneer een leerling een DLE voor begrijpend lezen van 40 of meer heeft, dan kunnen alle zelfbeoordelingvragenlijsten voor SEP worden gebruikt. Wanneer deze DLE tussen de 30 en de 40 ligt moet de onderzoeker nagaan of een zelfbeoordelinglijst wel een juiste keuze is. Onder DLE 30 wordt sterk afgeraden een zelfbeoordelingvragenlijst te gebruiken voor de vaststelling van SE problematiek. Voor het persoonlijkheidsonderzoek kan de onderzoeker in dat geval gebruik maken van gegevens uit het onderwijskundig rapport, van beoordelingslijsten door ouders en/of leerkracht èn van gegevens op basis van eigen waarneming.

¹ Observatieschaal/screeningsinstrument De test alleen gebruiken als onderdeel van een breder persoonlijkheidsonderzoek: naast deze test ook een ander instrument uit deze lijst gebruiken.

opmerkingen bij Criterium Sociaal Emotionele problematiek:

De veranderingen in de lijst t.o.v. vorig jaar komen in het kort op het volgende neer:

• a)

  De AUTI-R is zoals vorig jaar al aangekondigd van de lijst afgevoerd;

• b)

  De AVL-2002 had vorig jaar een III. Alhoewel er enige kritiek op deze lijst is en wel met name op het relatief kleine aantal items, en als screeningsinstrument dus eigenlijk alleen naast andere instrumenten zou mogen worden gebruikt, was de frequentie van kritiek niet van dien aard dat dit een III rechtvaardigde. De AVL-2002 komt hierdoor op een I. De beperkingen zijn opgenomen in de lijst onder het hoofdje ‘Opmerkingen’. Daarmee kunnen we hier volstaan. Het lijkt vanzelfsprekend dat dit ook voor de DVL (de t.o.v. de AVL iets gewijzigde internetversie) zou moeten gelden. De DVL blijft vooralsnog op een 0 staan omdat dit instrument nog nauwelijks gebruikt is en daarmee de gebruikerservaring ontbreekt op het moment van het vaststellen van deze lijst.

• c)

  NPV-J wordt (de 2005 versie) volop gebruikt. Aangezien het slechts om vernieuwde normen gaat, nemen we aan dat deze test weer van een I mag worden voorzien.

• d)

  SEV: vorig jaar is een nieuwe vragenlijst met een zeer groot leeftijdsbereik ontwikkeld: de Sociaal Emotionele Vragenlijst (SEV). In dit instrument zijn die vragen meegenomen die voor de indicatiestelling LWOO / PrO werk essentieel zijn. De vragenlijst is door de COTAN op alle relevante punten positief beoordeeld en de test is door het veld omarmd. Dit betekent dat het instrument met de categorie I in de lijst is opgenomen.

Voor het weergeven van de leervorderingen wordt in principe altijd gevraagd om de meest recent afgenomen toetsen. Wanneer de leerling tussen 1-2-2009 tot en met 30-9-2009 wordt aangemeld, moeten de didactische toetsen in het schooljaar 2008/2009 of daarna zijn afgenomen. Bij aanmelding vóór 1-2-2009 mogen de gegevens van de didactische toetsen die in het onderwijskundig rapport worden gebruikt niet ouder zijn dan zes toetsmaanden (juli en augustus worden niet meegerekend).

Alle leervorderingentoetsen die geschikt zijn voor groep 8 mogen ook gebruikt worden voor het didactisch toetsen van leerlingen in 1-VO. De DL is in dat geval 60 en de zelfde regels die voor groep 8 gelden ten aanzien van adaptief toetsen, gelden ook hier.

Bij jaargroep gebonden toetsen zoals van het CITO-leerlingvolgsysteem of Aarnoutse dienen de RVC’s uit te gaan van toetsen die aansluiten bij het werkelijke didactische niveau van de leerling. Dit betekent dat schoolverlaters op de basisschool soms toetsen moeten maken die in jaargroepen daarvoor gebruikt worden.

Kandidaten voor LWOO en PrO hebben leerachterstanden. De basisschool wordt aangeraden die leerlingen adaptief te toetsen. Neem dan toetsen af die de leerling qua niveau redelijk zou moeten kunnen maken. Een leerling met het niveau van groep 6 laat men niet ploeteren met de veel te moeilijke toets van groep 8. Dit is kindvriendelijker en de score is betrouwbaarder.

Als men bij gebruik van de toetsen van groep 8 een score bereikt die 10 of meer DLE punten lager ligt moet men terugtoetsen. Als men bij adaptief toetsen verkeerd geschat heeft en de uitslag 10 of meer DLE punten hoger of lager uitvalt moet met doortoetsen of terugtoetsen.

Voorbeeld: Een leerling behaalt op de M5 toets een score van dle 36. U verwachtte op grond van uw M5 keuze een score tussen DLE 21 en DLE 30 nu is het DLE 36 geworden (geen PrO score maar één die past bij LWOO). U legt ter nadere verifiëring van dit niveau nu de M6 of E6 toets voor om te bezien waar het niveau nu op uit komt. U voegt beide toetsscores toe aan het onderwijskundig rapport.

Tegengesteld werkt het niet anders, een M5 score en nu met een tegenvallende score van dle 15 vraagt van u om terug te toetsen of het echt groep 4 niveau is in dit voorbeeld graag met een E4 toets. Aan het eind van deze notitie is een tabel ter advisering hoe door- en terugtoetsen opgenomen.

Bij deze werkwijze hoeft u niet drie keer door te toetsen. U kiest eerst op grond van uw verwachting. De eventueel tweede toets die u kiest sluit aan op het behaalde niveau. Die twee gegevens zullen bijna altijd voor elke RVC voldoende zijn. Wel is het van groot belang dat u precies de toetsinstructies van de betreffende toetshandleiding volgt.

Bovenstaande werkwijze voor toets keuze en het eventuele moeten doortoetsen is aan de orde bij de volgende toetsen:

• –

  Cito leestechniek en leestempo

• –

  Cito begrijpend lezen A en B en begrijpend lezen toets 1 t/m 4.

• –

  Cito schaal vorderingen in spellingvaardigheid 1, 2 en 3 alle dictees van E3A/B t/m M8 A/B

• –

  Cito rekenen algemeen 1996

• –

  Spelling en begrijpend lezen toetsen van Aarnoutse.

¹ Is de score lager dan het voorafgaande leerjaar dat u adaptief had gekozen, dan is het advies: neem de toets van het leerjaar waar de behaalde dle score naar verwijst. Dit kan twee of meer leerjaren lager worden als uw start niveau veel te hoog is geweest.

¹ Is de score lager dan het voorafgaande leerjaar dat u adaptief had gekozen, dan is het advies: neem de toets van het leerjaar waar de behaalde dle score naar verwijst. Dit kan twee of meer leerjaren lager worden als uw start niveau veel te hoog is geweest.

(zie: Toelichting bij afname leervorderingen onderzoek en de opmerkingen over het door- en terugtoetsen’)

(zie: Toelichting bij afname leervorderingen onderzoek en de opmerkingen over het door- en terugtoetsen’)

Wanneer een leerling bij de afname van de toets Technisch Lezen lager scoort dan DLE 20 is afname van een toets Begrijpend Lezen voor leerlingen die naar het PrO worden verwezen niet noodzakelijk.

opmerkingen bij toetsen begrijpend lezen:

• –

  De begrijpend leestoetsen van Aarnoutse van groep 4 t/m 8

  Voorgaande jaren hadden deze toetsen al veel kritiek uit het veld te duchten. Dit had onder andere te maken met het feit dat men vanwege het kleine DLE bereik veel moest doortoetsen. In het onderzoek in de databestanden is bovendien vastgesteld, dat deze toetsen vooral in het geval van PrO aanvragen veel grotere leerachterstanden opleverden dan de concurrerende toetsen op dit gebied. Om die reden is de categoriebeoordeling voor PrO verlaagd naar een IV.

• –

  TPVO 2003 en TPVO Internetversie 2004

  Vorig jaar werd voor beide tests een 0 als beoordeling gegeven. Ondertussen kwamen de tests voldoende in het bestand voor om een oordeel uit te kunnen spreken. Beide toetsen leveren gemiddeld als resultaat een veel hogere DLE op voor potentiële LWOO leerlingen dan de andere toetsen (rond de 40 tegenover 32 voor de andere toetsen, vastgesteld voor plm. 1.500 leerlingen). Vandaar dat is overgegaan zijn naar de beoordeling III voor LWOO leerlingen. De 2003 versie is niet geschikt voor potentiële PrO leerlingen (de toets gaat maar tot DLE 31). De internetversie heeft deze beperking niet, maar die is nog te weinig gebruikt om een oordeel uit te spreken.

• –

  CLIB-toetsen

  De CLIB-toetsen waren in de vorige lijst voor het laatst toegestaan in verband met verouderde normering.

(zie: Toelichting bij afname leervorderingen onderzoek en de opmerkingen over het door- en terugtoetsen’)

(zie: Toelichting bij afname leervorderingen onderzoek en de opmerkingen over het door- en terugtoetsen’)