Regeling van het College voor toetsen en examens van 27 juni 2022, nummer CvTE-22.00846, houdende vaststelling van toegestane hulpmiddelen voor de centrale examens van de eindexamens en de staatsexamens vo in 2024 (Regeling toegestane hulpmiddelen voor de centrale examens vo 2024)

Regeling toegestane hulpmiddelen voor de centrale examens vo 2024

Artikel

1

Hulpmiddelen

Bij de centrale examens 2024 zijn hulpmiddelen toegestaan, zoals vermeld in bijlage 1 voor het vmbo en bijlage 2 voor havo en vwo bij deze regeling.

Artikel

2

Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 augustus 2023, en vervalt op 31 december 2024.

Artikel

3

Citeertitel

Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling toegestane hulpmiddelen voor de centrale examens vo 2024.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

Het College voor toetsen en examens, de voorzitter, P.J.J. Hendrikse

Bijlage

1

Regeling toegestane hulpmiddelen voor de centrale examens VMBO 2024 als bedoeld in artikel 1

HULPMIDDELEN VMBO 2024

1

Wat is anders in 2024

Er zijn geen wijzigingen t.o.v. de toegestane hulpmiddelen vmbo 2023.

2

Toegestande hulpmiddelen vmbo 2024

alle vakken

alle leerwegen

Basispakket, bestaande uit:

– schrijfmateriaal incl. millimeterpapier

– tekenpotlood

– blauw en rood kleurpotlood

– liniaal met millimeterverdeling

– passer

– nietmachine (zie 3.5)

– geometrische driehoek

– vlakgum

– rekenmachine (zie 3.2)

– computer als schrijfgerei (zie 3.4)

alle centrale examens

alle leerwegen

Eendelig verklarend papieren woordenboek Nederlands (zie 3.1.1)

of

Woordenboek Nederlands-thuistaal en/of thuistaal-Nederlands (zie 3.1.1)

Fries, moderne vreemde talen

alle leerwegen

Woordenboek naar en van de doeltaal;

Bij Engels: (op verzoek kandidaat) daarnaast ook woordenboek Engels-Engels (zie 3.1.2)

wiskunde

alle leerwegen

Naast of in plaats van de geometrische driehoek: een windroos

roosterpapier in cm2

nask 1, nask 2

alle leerwegen

Door het CvTE goedgekeurd informatiemateriaal (zie 3.3)

cspe beroepsgericht

bb, kb en gl

De informatie over de benodigde materialen, grondstoffen, gereedschappen en/of hulpmiddelen bij de praktische opdrachten van het cspe wordt elk jaar o.a. in de instructie voor de examinator meegedeeld.

cpe beeldend

gl, tl

Informatie over de afname wordt elk jaar in de instructie voor de examinator meegedeeld.

3

Uitwerking

Hieronder zijn de regels met betrekking tot de toegestane hulpmiddelen nader uitgewerkt. Voor meer informatie over de toepassing van deze regeling, zie de toelichting op de regeling hulpmiddelen op Examenbad.nl.

3.1

Woordenboek

3.1.1

Woordenboek Nederlands

Een eendelig verklarend woordenboek Nederlands is toegestaan bij alle schriftelijke examens, flexibele en digitale examens bb en kb, centraal praktische examens gl/tl en de centraal schriftelijke praktische examens bb, kb en gl, kortom bij alle centrale examens vmbo. In plaats van het eendelig woordenboek Nederlands mag ook gebruikgemaakt worden van een woordenboek van Nederlands naar de thuistaal van de kandidaat (bijvoorbeeld Nederlands – Spaans) en/of een woordenboek vanuit de thuistaal van de kandidaat naar het Nederlands (bijvoorbeeld Spaans – Nederlands). Een woordenboek Nederlands-thuistaal en thuistaal-Nederlands in één band is ook toegestaan.

3.1.2

Woordenboek moderne vreemde talen en Fries

Bij de moderne vreemde talen en Fries is een woordenboek doeltaal – thuistaal en thuistaal – doeltaal toegestaan. Bij het vak Engels mag het bevoegd gezag toestemming geven om een woordenboek Engels – Engels te gebruiken naast een tweetalig woordenboek.

3.1.3

Digitaal woordenboek

Een digitaal woordenboek is niet toegestaan.

3.2

Rekenmachine

Bij wiskunde kb en gl/tl, nask 1 kb en gl/tl, nask 2 gl/tl en bij het cspe gl voor het profielvak bouwen, wonen en interieur moet de rekenmachine naast de grondbewerkingen tevens beschikken over toetsen voor pi, x tot de ye macht, x kwadraat, 1/x en sin/cos/tan in graden (en hun inversen).

Bij wiskunde bb moet de rekenmachine naast de grondbewerkingen beschikken over toetsen voor x kwadraat en (tweedemachts) worteltrekken.

Bij alle overige vakken zijn de grondbewerkingen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen voldoende. Meer mogelijkheden mag, maar de rekenmachine mag niet één of meer van de volgende eigenschappen hebben:

  • –

    lichtnetaansluiting tijdens het examen,

  • –

    opladen tijdens het examen,

  • –

    schrijfrol, alarm of ander geluid,

  • –

    alfanumeriek (letters op scherm)1Bedoeld is dat er geen teksten kunnen worden ingevoerd of uitgelezen, zoals bijvoorbeeld met de mobiele telefoon wel kan. De letters ‘sin’ als afkorting van sinus worden in dit verband dus niet als alfanumeriek beschouwd.,

  • –

    grafieken weergeven,

  • –

    zend- of ontvanginstallatie.

Meerregeligheid van het scherm wordt in de criteria niet genoemd. Dit houdt in dat een meerregelige machine niet verboden is als hij aan de overige criteria voldoet. Wel is het zo dat de meerregelige machines mogelijkheden hebben die bij de eenregelige machines ontbreken, zoals het maken van tabellen.

Naast de rekenmachine van Facet is het voor kandidaten bij de flexibele digitale examens bb en kb toegestaan hun eigen rekenmachine te gebruiken.

3.3

Informatieboek bij nask 1 en nask 2

Bij het centraal examen nask 1 in alle leerwegen en nask 2 gl/tl heeft de kandidaat op het centraal examen informatiemateriaal nodig.

Goedgekeurd zijn:

  • –

    Voor bb: Binas vmbo-basis, informatieboek nask 1 (2e editie, ISBN 978-90-01-80067-3)

  • –

    Voor kb en gl/tl: BINAS vmbo-kgt, informatieboek voor nask 1 en nask 2 (2e editie, ISBN 978.90.01.80069.7).

Bovengenoemde informatieboeken zijn toegestaan inclusief verbeterde fouten aan de hand van de errata van de uitgevers.

3.4

Computer als schrijfgerei bij de centraal schriftelijke examens

Bij alle schriftelijke examens is de computer toegestaan als schrijfgerei. De school kan dat toestaan voor alle kandidaten. De school kan het ook toestaan voor speciale groepen kandidaten, bijvoorbeeld de dyslectische kandidaten. De spellingcontrole mag zonder meer worden gebruikt bij centrale examens waarbij de spelling niet wordt beoordeeld.

Op https://www.examenblad.nl/veel-gevraagd/wanneer-is-de-computer-tijdens-een staan aanwijzingen voor scholen die de computer als schrijfgerei willen inzetten.

3.5

Niet genoemde hulpmiddelen

Naast het basispakket hulpmiddelen kan de kandidaat enkele hulpmiddelen meenemen die niet genoemd zijn, maar die wel functioneel (kunnen) zijn. Hulpmiddelen die een relatie kunnen hebben met exameneisen, zijn niet toegestaan. Daaronder vallen onder andere tekensjablonen en spellingkaarten. Hulpmiddelen die geen relatie tot de exameneisen hebben maar ook geen enkele examenfunctie dienen, zijn niet toegestaan. Zie voor meer informatie de toelichting op Examenblad.nl.

Bijlage

2

Regeling toegestane hulpmiddelen voor de centrale examens havo en vwo 2024 als bedoeld in artikel 1

HULPMIDDELEN HAVO EN VWO 2024

1

Wat is anders in 2024

De lijst met toegestane grafische rekenmachines is geactualiseerd.

2

Toegestane hulpmiddelen havo en vwo 2024

alle vakken

Basispakket, bestaande uit:

– schrijfmateriaal inclusief millimeterpapier

– tekenpotlood

– blauw en rood kleurpotlood

– liniaal met millimeterverdeling

– passer

– nietmachine (zie 3.5)

– geometrische driehoek

– vlakgum

– rekenmachine (zie 3.2)

– computer als schrijfgerei (zie 3.4)

alle centrale examens

Eendelig verklarend woordenboek Nederlands (zie 3.1.1)

of

Woordenboek Nederlands-thuistaal en/of thuistaal-Nederlands (zie 3.1.1)

Fries, moderne vreemde talen

Woordenboek naar en van de doeltaal;

Bij Engels: (op verzoek kandidaat) daarnaast ook woordenboek Engels-Engels (zie 3.1.2)

Latijn, Grieks

Latijns resp. Grieks woordenboek (zie 3.1.3)

wiskunde A, B, C

– grafische rekenmachine (zie 3.2.3)

– roosterpapier in cm2

biologie, natuurkunde, scheikunde

– goedgekeurd informatieboek: Binas 6e editie of Sciencedata

(zie 3.3)

tehatex vwo – cpe

Informatie over de afname wordt elk jaar in de instructie voor de examinator meegedeeld.

3

Uitwerking

Hieronder zijn de regels met betrekking tot de toegestane hulpmiddelen nader uitgewerkt. Voor meer informatie over de toepassing van deze regeling, zie de toelichting op de regeling hulpmiddelen op Examenbad.nl.

3.1

Woordenboek

3.1.1

Woordenboek Nederlands

Een eendelig verklarend woordenboek Nederlands is toegestaan bij alle centrale examens. In plaats van het eendelig woordenboek Nederlands mag ook gebruikgemaakt worden van een woordenboek van Nederlands naar de thuistaal van de kandidaat (bijvoorbeeld Nederlands – Spaans) en/of een woordenboek vanuit de thuistaal van de kandidaat naar het Nederlands (bijvoorbeeld Spaans – Nederlands). Een woordenboek Nederlands-thuistaal en thuistaal-Nederlands in één band is ook toegestaan.

3.1.2

Woordenboek moderne vreemde talen en Fries

Bij de moderne vreemde talen en Fries is een woordenboek doeltaal – thuistaal en thuistaal – doeltaal toegestaan. Voor de meeste leerlingen is Nederlands de thuistaal.

Bij het vak Engels mag het bevoegd gezag toestemming geven om een woordenboek Engels – Engels te gebruiken naast een tweetalig woordenboek.

3.1.3

Woordenboek bij klassieke talen

Griekse Taal en cultuur

Woordenboek + grammatica-overzicht + alfabetische werkwoordenlijst

Woordenboek CH. Hupperts + grammatica-overzicht + alfabetische werkwoordenlijst

Prisma woordenboek Grieks – Nederlands + grammatica-overzicht

Latijnse Taal en Cultuur

Latijn-Nederlands H. Pinkster

Prisma woordenboek Latijn-Nederlands + grammatica-overzicht

N.B. De woordenboeken en lijsten mogen geen voorbeeldzinnen of toelichting op het gebied van syntaxis bevatten. Het woordenboek mag niet specifiek toegesneden zijn op een auteur aan wiens werk de vertaalopdracht ontleend is.

3.1.4

Digitaal woordenboek

Een digitaal woordenboek is niet toegestaan.

3.2

Rekenmachine

3.2.1

Algemeen

Bij de vakken waar een grafische rekenmachine is toegestaan, is ALLEEN een grafische rekenmachine toegestaan. Het is een kandidaat bij die vakken niet toegestaan de beschikking te hebben over een gewone rekenmachine.

3.2.2

Rekenmachine met basisbewerkingen

Bij de vakken zonder grafische rekenmachine mag een eenvoudige rekenmachine gebruikt worden waarop basisbewerkingen kunnen worden uitgevoerd. In de volgende paragrafen wordt dit nader toegelicht.

Wat zijn basisbewerkingen

In onderstaande tabel wordt aangegeven over welke basisbewerkingen een rekenmachine in ieder geval moet beschikken voor de verschillende vakken.

Grondbewerkingen + – x:

X

X

X

x2 en √

X

X

1/x of x-1 en xy

X

X

sin/cos/tan en hun inversen

X

π

X

10log (en 10x) en ln (en ex)

X

Rekenmachines die over al deze basisbewerkingen beschikken: Casio fx-82MS, HP10S+, TI30XB(S)

Wat zijn geen basisbewerkingen

Opties die niet gezien worden als basisbewerkingen (niet uitputtend):

  • –

    Het oplossen van (stelsels van) vergelijkingen

  • –

    Het numeriek integreren en differentiëren van functies

  • –

    Rekenen met verhoudingen

  • –

    Berekeningen maken met micro, kilo, …

  • –

    Gebruiken van wetenschappelijke constanten

  • –

    Werken in een spreadsheet

  • –

    Programmeren

  • –

    Ingebouwde formules

Belangrijk uitgangspunt is dat hulpmiddelen die vaardigheden overbodig maken waarover de leerling volgens de syllabus moet beschikken, niet zijn toegestaan. Machines die daarom in ieder geval niet zijn toegestaan: Casio fx-991EX en TI-30XPro.

Verder geldt het volgende:

  • –

    Een rekenmachine mag tijdens het examen niet op het lichtnet worden aangesloten of met andere apparatuur worden verbonden.

  • –

    Het is een kandidaat niet toegestaan tijdens het examen gebruik te maken van de rekenmachine van een andere kandidaat.

  • –

    Een rekenmachine mag geen geluid maken.

  • –

    Een rekenmachine mag niet beschikken over de mogelijkheid grafieken weer te geven.

  • –

    Een rekenmachine mag niet beschikken over zend- en/of ontvangstmogelijkheden.

  • –

    Een rekenmachine mag niet alfanumeriek (met letters op het scherm) zijn; bedoeld is dat er geen teksten kunnen worden ingevoerd of uitgelezen, zoals bijvoorbeeld met de mobiele telefoon wel kan. De letters ‘sin’ als afkorting van sinus worden in dit verband dus niet als alfanumeriek beschouwd.

  • –

    Een meerregelige machine is niet verboden als hij aan de overige criteria voldoet.

3.2.3

Grafische rekenmachine

De grafische rekenmachine is alleen toegestaan bij de centrale examens wiskunde A, B en C.

Types toegestane grafische rekenmachines

De machines die in 2024 in elk geval zijn toegestaan:

Casio:

• fx-9860GII(SD);

• fx-CG50.

Hewlett Packard:

• HP Prime

Texas Instruments:

• TI-84 Plus CE-T;

• TI-Nspire CX (alleen de versie zonder CAS);

• TI-Nspire CX II-T (zowel versie met als zonder CAS).

NumWorks:

• de grafische rekenmachine van NumWorks

Oudere types, ook die eerder wel waren toegestaan, zijn niet meer toegestaan.

Eisen toegestane grafische rekenmachine

Een grafische rekenmachine is op het centraal examen alleen toegestaan als het geheugen en de functies die vaardigheden overbodig maken waarover de leerling volgens de syllabus moet beschikken zijn geblokkeerd door de juiste Nederlandse examenstand. Het moet op ieder moment tijdens het examen te controleren zijn of een machine in de juiste Nederlandse examenstand staat zonder de kandidaat te storen.

De juiste OS of firmwareversies, die een door het CvTE goedgekeurde examenstand bezitten, worden in de maartaanvulling door het CvTE gepubliceerd.

Verder geldt het volgende:

  • a

    Een grafische rekenmachine mag tijdens het examen niet op het lichtnet worden aangesloten of met andere apparatuur worden verbonden.

  • b

    Het is een kandidaat niet toegestaan tijdens het examen gebruik te maken van de grafische rekenmachine van een andere kandidaat.

  • c

    Het is niet toegestaan dat de kandidaat tegelijkertijd de beschikking heeft over twee (grafische) rekenmachines.

  • d

    In machines met een SD-slot mag tijdens het CE geen SD-kaart zitten.

3.3

Informatieboeken natuurwetenschappelijke vakken

Bij de vakken biologie, natuurkunde en scheikunde is het gebruik van een Binas (6e editie) of ScienceData toegestaan, inclusief verbeterde fouten aan de hand van de errata van de uitgevers. Het is niet toegestaan beide informatieboeken te gebruiken.

3.4

Computer als schrijfgerei bij de centraal schriftelijke examens

Bij alle schriftelijke examens is de computer toegestaan als schrijfgerei. De school kan dat toestaan voor alle kandidaten. De school kan het ook toestaan voor speciale groepen kandidaten, bijvoorbeeld de dyslectische kandidaten. De spellingcontrole mag zonder meer worden gebruikt bij centrale examens waarbij de spelling niet wordt beoordeeld.

Op https://www.examenblad.nl/veel-gevraagd/wanneer-is-de-computer-tijdens-een staan aanwijzingen voor scholen die de computer als schrijfgerei willen inzetten.

3.5

Niet genoemde hulpmiddelen

Naast het basispakket hulpmiddelen kan de kandidaat enkele hulpmiddelen meenemen die niet genoemd zijn, maar die wel functioneel (kunnen) zijn. Hulpmiddelen die een relatie kunnen hebben met exameneisen, zijn niet toegestaan. Daaronder vallen onder andere tekensjablonen en spellingkaarten. Hulpmiddelen die geen relatie tot de exameneisen hebben maar ook geen enkele examenfunctie dienen, zijn niet toegestaan. Zie voor meer informatie de toelichting op Examenblad.nl.