Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland nopens het verloop van de gemeenschappelijke landgrens, de grenswateren, het grondbezit in de nabijheid van de grens, het grensoverschrijdende verkeer over land en via de binnenwateren en andere met de grens verband houdende vraagstukken, met Bijlagen en Slotprotocol (Grensverdrag)

Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland nopens het verloop van de gemeenschappelijke landgrens, de grenswateren, het grondbezit in de nabijheid van de grens, het grensoverschrijdende verkeer over land en via de binnenwateren en andere met de grens verband houdende vraagstukken (Grensverdrag)

Het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland hebben overeenstemming bereikt over de volgende bepalingen:

HOOFDSTUK

1

Verloop van de grens

Artikel

1

Het verloop van de grens tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland wordt bepaald door de op 26 juni 1816 te Aken en op 7 oktober 1816 te Kleef ondertekende grensverdragen tussen het Koninkrijk Pruisen en het Koninkrijk der Nederlanden, het op 2 juli 1824 te Meppen ondertekende grensverdrag tussen het Koninkrijk Hannover en het Koninkrijk der Nederlanden en de tot uitvoering, wijziging en aanvulling van deze grensverdragen gesloten overeenkomsten, voorzover deze verdragen en overeenkomsten op 31 december 1937 tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Duitse Rijk van kracht waren, en door de hiervan afwijkende regelingen van Bijlage A bij dit Verdrag.

Artikel

2

Nadat de grensbeken

  • a)

    Anselderbeek - Bleyerheiderbeek

  • b)

    Molenbeek (Jonge Worm)

  • c)

    Roode Beek (bij Vlodrop)

  • d)

    Rammelbeek

zullen zijn genormaliseerd overeenkomstig de bepalingen van de §§ 2 tot en met 5 van Bijlage B bij dit Verdrag, zal de grens tussen de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden verlopen, zoals in die bepalingen is vastgesteld. Elk van deze grenswijzigingen wordt van kracht op het tijdstip dat na de beëindiging der werkzaamheden wordt bepaald door een notawisseling tussen de Regeringen der Verdragsluitende Partijen.

Artikel

3

HOOFDSTUK

2

Vraagstukken die verband houden met de overgang van grensgebieden

Artikel

4

Het Koninkrijk der Nederlanden doet afstand van de aan het Koninkrijk na de tweede wereldoorlog overgedragen rechten met betrekking tot de op 31 december 1937 tot het Duitse Rijk behorende gebieden waarin het Koninkrijk zulke rechten heeft doen gelden en die krachtens artikel 1 tot de Bondsrepubliek Duitsland behoren.

Artikel

5

Het Koninkrijk der Nederlanden doet afstand van zijn rechten met betrekking tot de gebieden die op 31 december 1937 tot het Koninkrijk der Nederlanden behoorden en die krachtens artikel 1 tot de Bondsrepubliek Duitsland behoren.

Artikel

6

De Bondsrepubliek Duitsland doet afstand van haar rechten met betrekking tot de gebieden die op 31 december 1937 tot het Duitse Rijk behoorden en die krachtens artikel 1 tot het Koninkrijk der Nederlanden behoren.

Artikel

7

Artikel

8

Artikel

9

Artikel

10

Artikel

11

Artikel

12

Artikel

13

De rechten die Nederlanders en Nederlandse vennootschappen met woonplaats, gewone verblijfplaats of zetel in Nederland op 30 juni 1959 in de in artikel 4 bedoelde gebieden met betrekking tot het winnen van klei, zand of grint bezaten, worden niet aangetast. Gewonnen klei, zand en grint mag vrij van uit- en invoerverboden en -beperkingen en vrij van uit- en invoerrechten en andere heffingen naar Nederland worden uitgevoerd. De voor de winning benodigde werktuigen en de middelen van vervoer mogen vrij van in- en uitvoerverboden en -beperkingen en vrij van in- en uitvoerrechten en andere heffingen uit Nederland naar de in artikel 4 bedoelde gebieden worden overgebracht en weer naar Nederland worden uitgevoerd. Voor deze uitvoer van klei, zand, grint, werktuigen en middelen van vervoer verleent de Bondsrepubliek Duitsland geen vergoeding van omzetbelasting wegens uitvoer.

Artikel

14

In Nederland gevestigde ondernemingen tot vervoer van personen, welke op 30 juni 1959 voor de in artikel 4 bedoelde gebieden vergunningen bezaten, ontvangen vergunningen naar Duits recht. Deze worden zo geformuleerd, dat de ondernemingen de op het tijdstip van de inwerkingtreding van dit Verdrag door hen verzorgde lijndiensten en andere vervoersdiensten in die omvang en tenminste voor die duur kunnen voortzetten, als was voorzien in hun vroegere Nederlandse vergunningen. Door Nederlandse autoriteiten aan Duitse ondernemingen opgelegde verboden tot het opnemen of afzetten van personen behoeven in de in artikel 4 bedoelde gebieden niet te worden gehandhaafd.

Artikel

15

Artikel

16

Personen die bij de inwerkingtreding van dit Verdrag in de in artikel 4 bedoelde gebieden krachtens arbeidsovereenkomst werkzaam zijn in dienst van de Nederlandse overheid of van de N.V. Nederlandsche Spoorwegen, zullen door de Duitse overheid in dienst worden genomen. Hetzelfde geldt voor ambtenaren die de Duitse nationaliteit bezitten.

Artikel

17

Artikel

18

Artikel

19

Artikel

20

Artikel

21

Artikel

22

De overgang van het Nederlandse recht naar het Duitse recht in de in artikel 4 bedoelde gebieden heeft, voor zover in de artikelen 23 tot en met 29 niet anders is bepaald, in beginsel geen invloed op de vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag verkregen burgerlijke rechten.

Artikel

23

De geldigheid naar de vorm van een rechtshandeling die vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag met inachtneming van de Nederlandse vormvoorschriften is verricht, wordt in de Bondsrepubliek Duitsland erkend.

Artikel

24

Op verbintenissen die vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag volgens Nederlands recht zijn ontstaan, blijft de Nederlandse wetgeving van toepassing, echter onder voorbehoud van de volgende uitzonderingen en afwijkingen:

  • a)

    Pachtovereenkomsten voor onbepaalde tijd zijn van de inwerkingtreding van dit Verdrag af aan het Duitse recht onderworpen. Op pachtovereenkomsten voor bepaalde tijd blijft het Nederlandse recht slechts tijdens de lopende pachtduur van toepassing. De bepalingen van de Nederlandse Pachtwet inzake de verlenging der overeenkomsten vinden geen toepassing. De bevoegdheden van de grondkamers en de pachtkamers krachtens de Nederlandse Pachtwet worden door de volgens Duits recht bevoegde gerechten uitgeoefend.

  • b)

    Huurovereenkomsten betreffende woon- en bedrijfsruimten, huurovereenkomsten betreffende grond waarvoor de bepalingen onder a niet gelden, overeenkomsten tot huur van jachtgenot en arbeidsovereenkomsten zijn van de inwerkingtreding van dit Verdrag af aan het Duitse recht onderworpen.

  • c)

    Op andere huurovereenkomsten en op overeenkomsten tot het verrichten van enkele diensten, op verbintenissen tot betaling van een rente en op andere duurzame verbintenissen dient de in de Bondsrepubliek Duitsland geldende wetgeving in zoverre te worden toegepast als uit de overeenkomstige toepassing van de desbetreffende overgangsbepalingen van het Duitse recht, met name die van het „Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuch”, volgt.

Artikel

25

Voorrechten die naar Duits recht bestaan terzake van belastingvorderingen worden slechts boven naar Nederlands recht gevestigde hypotheken gerangschikt, indien de vordering strekt tot betaling van grondbelasting.

Artikel

26

Indien door de Nederlandse rechter scheiding van tafel en bed is uitgesproken, wordt de beslissing in de Bondsrepubliek Duitsland erkend.

Artikel

27

Huwelijkse voorwaarden die vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag tot stand zijn gekomen en in de daartoe bestemde Nederlandse registers zijn ingeschreven, kunnen tot een jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag overeenkomstig het Nederlandse recht tegen derden worden ingeroepen.

Artikel

28

De rechtsbetrekkingen tussen een wettig of onwettig kind en zijn ouders en de wettelijke onderhoudsverplichtingen worden van de inwerkingtreding van dit Verdrag af beoordeeld naar Duits recht.

Artikel

29

Artikel

30

Artikel

31

HOOFDSTUK

3

Bijzondere bepalingen voor bepaalde grensgebieden

Artikel

32

Bijzondere bepalingen voor bepaalde grensgebieden zijn vervat in de artikelen 33 tot en met 53 (doorgaand verkeer op de weg Schinveld-Koningsbosch en door Elten, rondweg Herzogenrath), 54 (hoogspannings-, gas-, water- en telefoonleidingen), 55 (mijnbouw) en, voor zover zij rechtstreeks verband houden met de vaststelling van het verloop van bepaalde delen van de grens, in de Bijlagen A en B.

Artikel

33

De Bondsrepubliek Duitsland staat op de voet van de artikelen 34 tot en met 49 het verkeer toe van personen en goederen met of zonder middelen van vervoer van Nederland naar Nederland over de wegen

  • a)

    Schinveld—Koningsbosch

  • b)

    Lobith-Elten—Beek

  • c)

    Lobith-Elten—Babberich

  • d)

    Lobith—Elten—Nederland via autoweg E 36

  • e)

    Spijk (grenssteen 660)—Elten—Beek

  • f)

    Spijk (grenssteen 660)—Elten—Babberich

  • g)

    Spijk (grenssteen 660)—Elten—Nederland via autoweg E 36,

voor zover deze wegen over het grondgebied van de Bondsrepubliek Duitsland lopen (doorgaand verkeer).

Artikel

34

Het doorgaand verkeer wordt toegestaan ongeacht de nationaliteit van de personen en de plaats van herkomst of bestemming van de goederen en de middelen van vervoer.

Artikel

35

Het is niet geoorloofd tijdens de doortocht af te wijken van de voor het doorgaand verkeer bestemde weggedeelten, stil te staan, personen op te nemen of af te zetten, of goederen te laden, te lossen of over te laden.

Artikel

36

Artikel

37

Artikel

38

Nederlandse ambtenaren belast met het politietoezicht, de grensbewaking en het douanetoezicht mogen in de uitoefening van hun functie gebruik maken van de weg Schinveld—Koningsbosch. Zij hebben het recht daarbij hun dienstkleding of een officieel kenteken zichtbaar te dragen en hun dienstwapens, voertuigen, dienstuitrusting en diensthonden mee te nemen. Zij mogen echter geen ambtshandelingen verrichten.

Artikel

39

Artikel

40

Artikel

41

Het Koninkrijk der Nederlanden neemt alle personen die bij het doorgaand verkeer de Bondsrepubliek Duitsland zijn binnengekomen, binnen een jaar nadat deze personen de grens hebben overschreden zonder formaliteiten over, tenzij hun een verblijfsvergunning voor onbepaalde duur is verstrekt. Indien uit een vervolgens door de Nederlandse autoriteiten ingesteld onderzoek blijkt dat overgenomen personen niet bij het doorgaand verkeer de Bondsrepubliek Duitsland zijn binnengekomen of dat hun een verblijfsvergunning voor onbepaalde duur is verstrekt, worden zij door de Bondsrepubliek Duitsland zonder formaliteiten teruggenomen.

Artikel

42

Artikel

43

Artikel

44

Een doorlaatbewijs is niet vereist voor goederen die niet onderworpen zijn aan in- en uitvoerrechten en andere heffingen terzake van de in- en uitvoer, met uitzondering van dieren, delen van dieren en dierlijke produkten, voor gebruikte rijwielen en voor voertuigen die zonder douanepapieren over de grens mogen worden gebracht.

Artikel

45

De doortocht kan door de bevoegde douaneautoriteiten worden geweigerd, indien er gegronde verdenking van misbruik bestaat.

Artikel

46

Artikel

47

Ontplofbare stoffen, oorlogswapens en munitie mogen in het doorgaand verkeer slechts met toestemming van de bevoegde Duitse autoriteiten worden vervoerd.

Artikel

48

Vervallen

Artikel

49

Artikel

50

De in artikel 33, letters a tot en met g, genoemde wegen worden, voorzover zij gelegen zijn op het grondgebied van de Bondsrepubliek Duitsland door de naar Duits recht bevoegde dienst belast met de aanleg, het beheer en het onderhoud van wegen behoorlijk onderhouden en vernieuwd in overeenstemming met de verkeersbehoeften. Op verkeersrechtelijke bijzonderheden op de weg Schinveld–Koningsbosch voor transitverkeer wordt gewezen met behulp van verkeersborden per rijrichting van de verkeersdeelnemers op het Duitse en Nederlandse grondgebied.

Artikel

51

Artikel

52

Voor het doorgaand verkeer op de in artikel 51 bedoelde rondweg, voor zover deze over het gebied van het Koninkrijk der Nederlanden voert, geldt mutatis mutandis de regeling die is voorzien voor het doorgaand verkeer op de weg Schinveld—Koningsbosch na aanleg van de in artikel 49, lid 1, bedoelde kunstwerken.

Artikel

53

Bij de uitvoering van dit Verdrag kunnen de Regeringen van de Verdragsluitende Partijen zo nodig overeenkomsten treffen die afwijken van de bepalingen van artikel 49, lid 1, en van artikel 51, leden 2 en 3, voor zover zulks niet in strijd is met de zin en het doel van deze bepalingen.

Artikel

54

Artikel

55

HOOFDSTUK

4

Grenswateren

Artikel

56

Artikel

57

De Verdragsluitende Partijen zullen regelmatig over alle waterstaatkundige vraagstukken die voor de grenswateren in de nabuurstaat van belang zijn overleg plegen, teneinde deze op een voor beide Partijen bevredigende wijze op te lossen. Dit overleg zal in de in artikel 64 bedoelde Permanente Grenswaterencommissie en haar subcommissies plaatsvinden.

Artikel

58

Artikel

59

Artikel

60

Artikel

61

Iedere Verdragsluitende Partij kan tegen door de andere Partij voorgenomen of aangevangen maatregelen of tegen het achterwege laten daarvan, waardoor wezenlijke schade dreigt te worden veroorzaakt of reeds veroorzaakt is, binnen een redelijke termijn bij de Permanente Grenswaterencommissie bezwaren indienen, welke moeten worden gemotiveerd met een te verwachten of reeds ontstane schending van aangegane verplichtingen.

Artikel

62

Artikel

63

Artikel

64

Ter bevordering van een samenwerking in goede nabuurschap met betrekking tot de grenswateren, stellen de Verdragsluitende Partijen een Permanente Nederlands-Duitse Grenswaterencommissie in.

Artikel

65

Artikel

66

Artikel

67

Artikel

68

Artikel

69

Voor het beslissen van alle geschillen tussen de Verdragsluitende Partijen betreffende de uitlegging of toepassing van de bepalingen van dit hoofdstuk en de overeenkomstig artikel 59 te sluiten bijzondere overeenkomsten, wordt, met uitsluiting van andere verdragsregelingen inzake de beslechting van geschillen, een Scheidsgerecht ingesteld.

Artikel

70

Artikel

71

Artikel

72

Artikel

73

De kosten voor de voorzitter van het Scheidsgerecht en voor diens plaatsvervanger worden door de Verdragsluitende Partijen ieder voor de helft gedragen. Iedere Verdragsluitende Partij draagt de kosten voor de door haar benoemde assessor, voor de door haar benoemde secretaris, alsmede voor haar vertegenwoordiging bij de procedure voor het Scheidsgerecht. De overige kosten van het Scheidsgerecht worden door de Verdragsluitende Partijen ieder voor de helft gedragen.

HOOFDSTUK

5

Grondbezit in de nabijheid van de grens

Artikel

74

In het belang van de vriendschappelijke betrekkingen in het gebied van de Nederlands-Duitse grens wordt de hiernavolgende regeling getroffen.

Artikel

75

Het Koninkrijk der Nederlanden verplicht zich, onder de in de artikelen 76 tot en met 79 aangegeven voorwaarden, de eigendom van de percelen waarvan de bijzonderheden betreffende ligging, grootte en prijs zijn vastgelegd met een totale oppervlakte van 960,26.03 ha met alle daaraan verbonden rechten en lasten over te dragen aan de overeenkomstig artikel 77 door de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” te Düsseldorf aan te wijzen personen.

Artikel

76

De „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” zal het Koninkrijk der Nederlanden voor de overeenkomstig artikel 75 over te dragen percelen binnen zes maanden na de inwerkingtreding van dit Verdrag een koopprijs van 2.578.355,96 gulden betalen.

Artikel

77

Artikel

78

Na betaling van de in artikel 76 genoemde koopprijs en na ontvangst van de in artikel 77 bedoelde mededelingen, zullen de in lid 1 van artikel 77 genoemde Nederlandse instanties de akten van overdracht voor de afzonderlijke percelen zo snel mogelijk doen opmaken en in het kadaster doen inschrijven.

Artikel

79

De bijzonderheden worden rechtstreeks tussen de in lid 1 van artikel 77 genoemde Nederlandse instanties en de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” geregeld, met name indien tengevolge van de feitelijke toestand of een rechterlijke beslissing een herziening van de aan de verkoop ten grondslag liggende documenten en, als gevolg daarvan, een herziening van de in artikel 76 genoemde koopprijs nodig wordt, voor zover die feitelijke toestand of die rechterlijke beslissing bij de opstelling van de aan de verkoop ten grondslag liggende documenten niet in aanmerking is genomen. De in artikel 76 genoemde betalingstermijn blijft onverlet.

Artikel

80

Artikel

81

Artikel

82

HOOFDSTUK

6

Grensoverschrijdend verkeer over land en via de binnenwateren

Artikel

83

De Verdragsluitende Partijen zullen door middel van een nauwe samenwerking tussen de in beide staten bevoegde autoriteiten en instanties zorg dragen voor een verbetering van alle grensoverschrijdende verkeersverbindingen over land en via de binnenwateren, die van wederzijds belang zijn voor het verkeer tussen hun gebieden.

Artikel

84

Artikel

85

TEN BLIJKE WAARVAN de gevolmachtigden der Verdragsluitende Partijen dit Verdrag, dat deel uitmaakt van het heden ondertekende Algemene Verdrag, hebben ondertekend.

Gedaan te 's-Gravenhage, 8 april 1960, in tweevoud, in de Nederlandse en de Duitse taal, zijnde beide teksten gelijkelijk authentiek.

Voor het Koninkrijk der Nederlanden:

(w.g.) J. LUNS

(w.g.) H. R. VAN HOUTEN

Voor de Bondsrepubliek Duitsland:

(w.g.) VON BRENTANO

(w.g.) LAHR

Bijlage

A

Verloop van bepaalde stukken van de grens tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland en daarmede verband houdende bijzondere bepalingen

ALGEMEEN DEEL

§ 1

Oude en nieuwe grens

§ 2

Recht van weggebruik

§ 3

Ambtshandelingen door Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht

§ 4

Kaarten

De bijgevoegde kaarten maken deel uit van deze Bijlage1)De kaarten behorende bij de § § 5 tot en met 47 van Bijlage A en de § § 2 tot en met 5 van Bijlage B, alsmede een overzichtskaart, worden afzonderlijk uitgegegeven..

BIJZONDER DEEL

§ 5

Vaalserquartier/Vaals

Verloop van de grens:

Van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 196 en 196a met de zuidwestzijde van de Vaalser Landstrasse loopt de nieuwe grens, deze straatweg kruisend, naar een punt op de noordoostzijde van de straatweg, dat ongeveer 6,5 m ten oosten van grenssteen 196a ligt. Van hier loopt zij in het midden van de 1,5 m brede scheidingsstrook, die tussen de beide rijbanen aldus zal worden aangelegd, dat een 1,5 m breed trottoir en een 6,0 m brede rijbaan op Nederlands gebied liggen, tot ongeveer 65 m ten zuidwesten van het in het midden van de Senserbach gelegen grenspunt 197 en van hier in rechte lijn naar het grenspunt 197 op de oude grens.

Bijzondere bepalingen:

De voor het doorgaand verkeer naar Laurensberg ontworpen rijbaan op het Duitse gedeelte van de straatweg zal zo worden aangelegd, dat voertuigen zich niet van de Duitse op de Nederlandse rijbaan kunnen begeven en niet ter hoogte van het Duitse douanekantoor naar Nederlands gebied kunnen afbuigen. Voor het doorgaand verkeer op de Duitse rijbaan zal een stopverbod worden uitgevaardigd.

§ 6

Herzogenrath (Neustrasse)/Kerkrade (Nieuwstraat)

Verloop van de grens:

Van grenssteen 229 loopt de nieuwe grens loodrecht op de Nieuwstraat ongeveer 6,2 m in oostelijke richting, van hier in noordelijke richting tot een punt 11,0 m ten oosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 4; van hier volgt zij in noordelijke richting een lijn die 10,5 m ten oosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 106 alsmede 10,0 m ten oosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 141 ligt, tot ter hoogte van het huis Nieuwstraat nr. 145. Van hier loopt zij volgens een cirkelboog met een straal van 100 m en in aansluiting daarop volgens een lijn die 11,0 m ten zuidoosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 156 en 8,9 m ten zuidoosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 181 ligt tot het snijpunt met het verlengde van de westzijde van een weg („Breiter Weg”) ongeveer 7,0 m ten zuiden van grenssteen 232. Van hier loopt zij in noordelijke richting ongeveer 13 m evenwijdig aan de oude grens tussen de grensstenen 232 en 232a en van hier naar een punt op de oude grens, dat ongeveer 4 m ten zuiden van grenssteen 232a ligt.

Bijzondere bepalingen:

Het Koninkrijk der Nederlanden staat een Duitse openbare autobusonderneming toe te rijden door het Nederlandse deel van de Nieuwstraat, dat door een gemeenschappelijk aan te leggen afscheiding van het Duitse deel wordt gescheiden. Voor de autobussen geldt een stopverbod. De inzittenden van de autobussen zijn niet verplicht, een grensoverschrijdingsdocument bij zich te hebben. Controle aan de grens blijft achterwege.

§ 7

Herzogenrath/ Rolduc

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 232b in oostelijke richting langs de zuidgrens van het grondeigendom van het klooster Rolduc naar een punt ongeveer 170 m ten oosten van grenssteen 232b en van hier in rechte lijn naar een punt dat ongeveer 115 m ten oosten van grenssteen 234 en ongeveer 104 m ten zuiden van de zuidoostelijke grenssteen 234a ligt. Van hier loopt zij in rechte lijn naar een punt op de zuidelijke perceelsgrens van het weiland op de Klosterratherberg, welk punt ongeveer 45 m van het snijpunt van het midden van de hoogspanningsleiding met deze perceelsgrens ligt. Van hier volgt zij een cirkelboog met een straal van ongeveer 365 m tot een punt aan de bosrand, dat ongeveer 80 m ten noordoosten van de oostelijke grenssteen 234b ligt en ongeveer 65 m ten zuidoosten van de zuidelijke grenssteen 235. Van hier loopt zij langs de bosrand tot een punt aan de Kloosterlinderweg ongeveer 11 m ten westen van de zuidelijke grenssteen 235. Van hier loopt zij via de zuidelijke grenssteen 235 naar de oostelijke grenssteen 236, van hier ongeveer 15 m in noordoostelijke richting, van hier naar een punt op het midden van de verbindingslijn tussen de oostelijke grensstenen 236 en 237, van hier naar een punt 12 m ten noordoosten van de oostelijke grenssteen 237 en van hier in rechte lijn over een afstand van ongeveer 160 m naar een punt dat ongeveer 260 m ten westen van de westelijke grenssteen 238 ligt. Van hier loopt zij in rechte lijn ongeveer 300 m naar een punt dat op een afstand van ongeveer 325 m van de westelijke grenssteen 238 in het midden van de Worm na de norrnalisering van die beek (zie § 8) ligt.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    De aan Duitse zijde geprojecteerde rondweg ten westen van Herzogenrath zal - afgezien van het in artikel 51 van dit Verdrag genoemde deel van de rondweg - ten oosten van de grens zo worden aangelegd, dat de grens noch door zijn aardebaan, noch door zijn taluds, sloten of bruggen wordt geraakt.

  • 2.

    De Bondsrepubliek Duitsland verplicht zich, de afwatering van de Vrouwenzijp (Rolduc-Bach) naar de Worm in stand te houden.

§ 8

Rimburg/Eygelshoven

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt tussen het in § 7 genoemde punt dat op een afstand van ongeveer 325 m van de westelijke grenssteen 238 ligt, en grenssteen 239 volgens de in de bijgevoegde kaart aangegeven middellijn van de Worm, zoals deze binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag door de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden volgens een gezamenlijk plan zal worden genormaliseerd.

Bijzondere bepalingen:

Tot de normalisering van de Worm brengt de grenswijziging geen verandering in de wederzijdse gebruiksrechten met betrekking tot deze waterloop.

§ 9

Scherpenseel/Waubach

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van de aan de oostzijde van de Veeweg staande grenssteen 256 in noordwestelijke richting langs de oostzijde van de Veeweg tot de zuidzijde van de na ongeveer 120 m kruisende Landweg. Hier kruist zij de Veeweg loodrecht tot de oude grens.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Voor het weggedeelte langs de nieuwe grens wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 2.

    Voor het weggedeelte langs de nieuwe grens wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, het recht tot het verrichten van bepaalde ambtshandelingen overeenkomstig § 3 verleend.

§ 10

Tudderen

Verloop van de grens:

De grens loopt van grenssteen 269 tot grenssteen 324 als de oude grens, voorzover in de §§ 11 tot en met 15 niet iets anders is bepaald.

§ 11

Genormaliseerde Roode Beek bij Mindergangelt/Schinveld

Verloop van de grens:

Van het snijpunt van het midden van de genormaliseerde Roode Beek met de oude grens tussen de grensstenen 269 en 270 loopt de nieuwe grens in het midden van de genormaliseerde Roode Beek tot ongeveer 320 m ten zuidoosten van grenssteen 274; hier verlaat zij de loop van de beek en loopt ongeveer 10 m in noordelijke richting tot de oude grens tussen de grensstenen 273 en 274.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Voor de gedeeltelijk onder de weg Schinveld-Koningsbosch liggende brug over de Roode Beek wordt aan de grensbevolking en aan de wederzijdse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 2.

    De Nederlandse meetinrichting op de noordelijke oever van de Roode Beek kan gehandhaafd blijven. De personen die daartoe opdracht hebben van de bevoegde Nederlandse autoriteit, hebben te allen tijde toegang tot de inrichting.

§ 12

Oude Roode Beek bij Tudderen/Sittard

Verloop van de grens:

Van een punt in het midden van de oude Roode Beek ongeveer 45 m ten zuidoosten van de straatweg van Sittard naar Tudderen, waar de Roode Beek in noordelijke richting afbuigt, loopt de nieuwe grens in noordwestelijke richting in het verlengde van de oude grens tot het snijpunt met de noordwestzijde van de genoemde straatweg. Van hier loopt zij ongeveer 340 m in rechte lijn naar een punt dat gelegen is aan de zuidoostzijde van een van Tudderen naar de weilanden bij de Roode Beek lopende landweg en ongeveer 230 m ten noordoosten van het midden van de genormaliseerde Roode Beek. Van hier loopt zij ongeveer 205 m in rechte lijn naar een punt op de noordelijke oever van de oude Roode Beek, dat ongeveer 90 m van het midden van de genormaliseerde Roode Beek ligt, en van hier naar een punt in het midden van de genormaliseerde Roode Beek ongeveer 570 m ten noordwesten van de kruising van de genormaliseerde Roode Beek met de straatweg van Sittard naar Tudderen. Zij volgt daarna over een afstand van ongeveer 50 m het midden van de genormaliseerde Roode Beek tot het snijpunt met de oude grens in de oude loop van de Roode Beek.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Tot waarborging van de afwatering voor de plaats Tudderen verplicht het Koninkrijk der Nederlanden zich

    • a)

      de oude Roode Beek - voor zover zij op Nederlands gebied nog bestaat - van grenssteen 305 tot aan de nieuwe afwateringssloot die 320 m stroomafwaarts van de straatweg van Sittard naar Tudderen uitmondt in de Roode Beek,

    • b)

      de sloot die aan de noordwestzijde langs de straatweg van Sittard naar Tudderen loopt, alsmede de onder a genoemde nieuwe afwateringssloot

    te laten bestaan.

  • 2.

    De door het Waterschap van de Geleen- en Molenbeek met zijtakken aan de plaats Tudderen verleende vergunning van 25 januari 1960 tot het afvoeren van water in de Roode Beek blijft van kracht. Voor iedere verandering van de bestaande toestand, die een grotere belasting voor de Roode Beek en de bovengenoemde sloot langs de straatweg ten gevolge zou hebben, moet opnieuw vergunning worden gevraagd.

  • 3.

    De bovengenoemde bedingen gelden zo lang, totdat voor de afwateringssituatie aan Duitse zijde in het kader van een ruilverkaveling een nieuwe regeling is getroffen, ten hoogste echter gedurende vijf jaar.

§ 13

Genormaliseerde Roode Beek ten noordwesten van Tudderen

Verloop van de grens:

Van het in § 12 bedoelde snijpunt van het midden van de genormaliseerde Roode Beek met de oude grens in de oude loop van de Roode Beek, ongeveer 620 m ten noordwesten van de kruising van de genormaliseerde Roode Beek met de straatweg van Sittard naar Tudderen, loopt de nieuwe grens in het midden van de genormaliseerde Roode Beek tot aan het verlengde van de zuidelijke begrenzing van het perceel, behorende bij het huis nr. 11, ten zuiden van grenssteen 310.

§ 14

Isenbruch/Susteren

Verloop van de grens:

Van het in § 13 bedoelde, ten zuiden van grenssteen 310 gelegen snijpunt van het midden van de genormaliseerde Roode Beek met het verlengde van de zuidelijke begrenzing van het perceel, behorende bij het huis nr. 11, loopt de nieuwe grens in rechte lijn langs deze perceelsgrens op een afstand van ongeveer 5 m evenwijdig aan de buitenkant van de zuidelijke gevelmuur tot de oostzijde van de weg van Susteren naar Isenbruch en van hier langs deze wegzijde tot de oude grens tussen de grensstenen 311 en 312.

Bijzondere bepalingen:

Voor het weggedeelte tussen de oude en de nieuwe grens wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

§ 15

Saeffelen/Koningsbosch

Verloop van de grens:

Van het snijpunt van de noordwestelijke begrenzing van het perceel behorende bij het huis nr. 143, met de oude grens tussen de grensstenen 323 en 324, ongeveer 40 m ten zuidoosten van grenssteen 323, looρt de nieuwe grens langs deze perceelsgrens ongeveer 20 m in noordoostelijke richting en vervolgens ongeveer 100 m in zuidoostelijke richting tot de westzijde van de straatweg van Saeffelen naar Koningsbosch en kruist hier deze straatweg loodrecht naar de oude grens tussen de grensstenen 324 en 325.

§ 16

Genormaliseerde Roode Beek bij Vlodrop

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt tussen de grensstenen 373 en 374 in het midden van de genormaliseerde Roode Beek.

§ 17

Straelen/Arcen

Verloop van de grens:

  • a)

    Van het snijpunt van de zuidelijke begrenzing van het huidige Nederlandse grondbezit met de oude grens tussen de grensstenen 480 en 481, ongeveer 52 m ten noorden van grenssteen 480, loopt de nieuwe grens langs deze begrenzing van het grondbezit tot de westzijde van de weg (Tegelsbeckers Dyck), van hier łangs deze wegzijde tot een punt ongeveer 40 m ten zuiden van grenssteen 482 op de oude grens.

  • b)

    Van grenssteen 485 loopt de nieuwe grens aan de oostzijde van de weg (Holter Dyck) tot aan grenssteen 486.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Voor de in zuidelijke richting lopende weg ten zuiden van grenssteen 482 wordt aan de in het Koninkrijk der Nederlanden wonende grensbevolking en aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 2.

    Voor de weg tussen de grensstenen 485 en 486 wordt aan de in de Bondsreρubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

§ 18

Walbeck/Arcen

Verloop van de grens:

  • a)

    Van grenssteen 488 loopt de nieuwe grens in noordelijke richting naar een punt op de westzijde van de straatweg van Walbeck naar het douanekantoor Lingsfort, welk punt ongeveer 155 m ten noorden van de noordwesthoek van het douanekantoor ligt, van hier langs de buitenzijde van de sloot aan de westzijde van deze straatweg tot de noordwestzijde van de toegangsweg naar het logement „Hollandia” en van hier langs deze wegzijde tot de oude grens tussen de grensstenen 491 en 492.

  • b)

    Tussen de grensstenen 496 en 497 loopt de nieuwe grens langs de oostzijde van de weg.

Bijzondere bepalingen:

Voor de weg tussen de grensstenen 496 en 498 wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

§ 19

Gaesdonk/Siebengewald

Verloop van de grens:

Van de zuidelijke grenssteen 530 af volgt de nieuwe grens de zijde van de weg ongeveer 475 m in noordoostelijke richting. Daarna loopt zij in rechte lijn ongeveer 11 m voorbij de zuidelijke grenssteen 531 tot de huidige Duitse slagboom. Hier kruist zij de weg langs de zuidwestzijde van de slagboom. Van het noordwestelijke einde van de slagboom loopt zij in rechte lijn naar de westelijke grenssteen 532 (bij de brug) en daaraan voorbij tot de oude grens in het midden van de Kendelbeek.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Het Koninkrijk der Nederlanden verklaart zich bereid, de douanebehandeling te regelen overeenkomstig de op 30 mei 1958 te 's-Gravenhage ondertekende Overeenkomst tussen de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden nopens de samenvoeging van de grenscontrole en de instelling van gemeenschappelijke spoorwegstations of van grensaflossingsstations aan de Nederlands-Duitse grens.

  • 2.

    De Bondsrepubliek Duitsland zal met ingang van de inwerkingtreding van dit Verdrag aan het Duitse douanekantoor Gaesdonk de bevoegdheden verlenen van een „Zollamt 2”, met uitzondering van de bevoegdheden voor de douanebehandeling van vlees en vleeswaren.

§ 20

Boeckelt/Bergen

Verloop van de grens:

  • a)

    Van grenssteen 535 loopt de nieuwe grens aan de zuidzijde van de weg, waarbij de zuidelijke grenssteen 536 blijft gehandhaafd, naar de zuidelijke grenssteen 537 en van hier door naar de oude grens op het midden van de weg tussen de grenspunten 537 en 538.

  • b)

    Van het snijpunt van de oude grens op het midden van deze weg met het verlengde van de rechte tussen de noordelijke grensstenen 539 en 538 loopt de nieuwe grens via de noordelijke grenssteen 538 naar de noordelijke grenssteen 539.

Bijzondere bepalingen:

Voor de weg tussen de grensstenen 537 en 538 wordt aan de wederzijdse grensbevolking en aan de wederzijdse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

§ 21

Hommersum/Bergen

Verloop van de grens:

  • a)

    Van grenssteen 555 loopt de nieuwe grens in noordwestelijke richting ongeveer 60 m langs de noordoostzijde van de landweg, kruist deze weg loodrecht en loopt van hier in rechte lijn in noordwestelijke richting naar een punt dat op de noordwestelijke wegzijde 40 m ten zuiden van grenssteen 558 ongeveer in het verlengde van de rechte tussen de grensstenen 559 en 558 ligt, en van hier naar grenssteen 558.

  • b)

    Van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 559 en 560 met de zuidoostzijde van de weg tussen de grensstenen 560 en 561 loopt de nieuwe grens in noordoostelijke richting langs deze wegzijde tot de zuidwestoever van de Kendelbeek en kruist hier de weg voor de brug ongeveer loodrecht tot op de oude grens.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Voor de weg tussen de grensstenen 560 en 561 wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 2.

    Voor dezelfde weg wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, het recht tot het verrichten van bepaalde ambtshandelingen overeenkomstig § 3 verleend.

§ 22

Grafwegen/Ottersurn

Verloop van de grens:

Van de oostelijke grenssteen 589 loopt de nieuwe grens aan de oostzijde van de weg tot grenssteen 595.

Bijzondere bepalingen:

Voor de weg tussen de grensstenen 589 en 595 wordt aan het personeel van de Duitse „Forstverwaltung” (Bosbeheer) en andere belanghebbenden overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend voor alle werkzaamheden die verband houden met de exploitatie van het ten oosten van deze weg gelegen woud. Bij de uitoefening van het recht van weggebruik dient men ter legitimatie een officieel document met foto bij zich te hebben.

§ 23

Wyler/Beek

Verloop van de grens:

De grens loopt van grenssteen 626 tot grenssteen 626IX als de oude grens. Van hier loopt de nieuwe grens in rechte lijn naar grenssteen 628. Van hier loopt de grens als de oude grens tot een holle weg ongeveer 100 m ten noordwesten van grenssteen 629bis De nieuwe grens volgt van hier de noordwestzijde van de holle weg in noordoostelijke richting tot de hoek van het bos. Van hier loopt zij langs de bosrand via vijf knikpunten naar een vooruitspringende hoek van het bos, die ongeveer 400 m ten noordwesten van de hoek van het bos bij de holle weg ligt, en van hier in rechte lijn verder langs de noordwestzijde van een pad tot waar dit uitkomt op de weg van Vogelsang naar de voormalige schietbaan. Van hier volgt zij de bosrand eerst in zuidoostelijke, vervolgens in noordoostelijke en dan wederom in zuidoostelijke richting en doorsnijdt in het verlengde van de laatstgenoemde bosrand een vooruitspringend bosgedeelte tot aan een pad. Van hier volgt zij wederom de bosrand in noordoostelijke, vervolgens in zuidoostelijke en dan wederom in noordoostelijke richting tot de beboste helling boven het Wylermeer, ongeveer 250 m ten noordwesten van de hofstede Vogelsang. Deze helling in noordoostelijke richting kruisend loopt zij tot in het Wylermeer; vervolgens loopt zij in het midden van het meer tot de zuidoostelijke voet van de Querdamm. Van hier volgt zij de voet van de dam in noordoostelijke richting tot waar de dam een gaping vertoont, loopt om het eind van de dam in noordwestelijke richting om, steekt vervolgens het Wylermeer over en volgt verder in rechte lijn de noordwestzijde van de Querdamm tot de oude grens tussen de grensstenen 642 en 643.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Voor de weg van Wyler/Lagewald naar Berg en Dal, voorzover deze langs Duits grondgebied loopt, wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 2.

    Voor het gedeelte van de weg Wyler-Beek tussen Lagewald en de nieuwe grens wordt aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 3.

    Aan de in het Koninkrijk der Nederlanden wonende grensbevolking wordt overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend:

    • a)

      voor het gedeelte van de weg Wyler-Beek ten noordwesten van Vogelsang tot aan de nieuwe grens;

    • b)

      voor het tot het Duitse grondgebied behorende gedeelte van de weg van Vogelsang naar de voormalige schietbaan;

    • c)

      voor het tot het Duitse grondgebied behorende gedeelte van de holle weg die ongeveer 100 m ten noordwesten van grenssteen 629bis in noordoostelijke richting af takt van de weg van Lagewald naar Berg en Dal en die na ongeveer 425 m de onder b genoemde weg kruist.

  • 4.

    Voor de in lid 3 onder b en c omschreven weggedeelten wordt aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 5.

    Voor het gedeelte van de weg Wyler-Beek ten westen van de nieuwe grens tot aan de Querdamm alsmede voor het tot het Nederlandse grondgebied behorende stuk van de Querdamm wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 6.

    Voor de verbinding over Duits grondgebied tussen het Nederlandse en het Duitse stuk van de Querdamm alsmede voor het tot het Duitse grondgebied behorende stuk van de Querdamm wordt aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 7.

    Vóór het einde van het jaar 1965 verbetert de Bondsrepubliek Duitsland de „Bundesstrasse 9” op het gedeelte ten zuidwesten van het Wylermeer en legt zij langs de noordoostrand van het dorp Wyler een nieuw gedeelte aan tussen het zuidoostelijke einde van het Wylermeer en grenssteen 623. Deze werken worden uitgevoerd op grond van een plan dat zal worden vastgesteld in overleg tussen de terzake van wegenaanleg bevoegde autoriteiten van de Verdragsluitende Partijen met medewerking van de douane-administraties.

  • 8.

    Het Koninkrijk der Nederlanden staat binnen het kader van de Nederlandse wetgeving het nemen van alle maatregelen toe, die vereist zijn voor het onderhoud en het gebruik van het Wylermeer, voorzover dit op Nederlands grondgebied ligt.

§ 24

Keeken/Millingen

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 649 en 650 met de noordwestzijde van de grensweg langs deze wegzijde tot de af takking van de weg naar Keeken ten noordoosten van Homüschemühl en kruist hier de grensweg loodrecht naar het snijpunt van zijn zuidoostzijde met de noordoostzijde van de af takkende weg. Van hier loopt zij langs de zuidoostzijde, vervolgens langs de noordoostzijde van de grensweg naar de oostelijke grenssteen 652 en daaraan voorbij tot op de oude grens tussen de grenspunten 652 en 653.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Voor de grensweg van grenssteen 650 tot de aftakking van de weg naar Keeken ten noordoosten van Homüschemühl wordt aan de in het Koninkrijk der Nederlanden wonende grensbevolking en aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 2.

    Voor de grensweg van de vorengenoemde aftakking tot grenssteen 652 wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 3.

    Nederlandse boeren die op Nederlands gebied tussen Homüschemühl en grenssteen 651 akkers hebben aan de grensweg die via grenssteen 650 naar grenssteen 652 loopt, ontvangen van de Duitse douane-administratie sleutels voor de ongeveer 100 m ten zuidwesten van Homüschemühl geplaatste slagboom. Teneinde over het Duitse gedeelte van de weg hun op Nederlands gebied liggende akkers te bereiken, mogen zij de slagboom open maken, en wel in de tijd van de voornaamste bewerking van het land en in de oogsttijd zowel overdag als 's nachts, en in de overige tijd van het aanbreken van de dag tot het invallen van de nacht.

§ 25

Elten

Verloop van de grens:

De grens loopt van het midden van de Rijn ten zuidoosten van Spijk via de grensstenen 660 tot 702 als de oude grens, voorzover in de § § 26 tot en met 29 niet iets anders is bepaald.

§ 26

Elten (grenssteen 682)

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 682 in het verlengde van de oude grens tussen de grensstenen 681 en 682 ongeveer 10 m tot de oostzijde van de landweg en volgt van hier deze wegzijde tot grenssteen 683.

§ 27

Elten (douane-emplacement autoweg)

Verloop van de grens:

Van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 684 en 685 met een lijn die ten zuidwesten van de ontworpen autoweg op een afstand van 55 m evenwijdig aan de as van de autoweg ligt, loopt de nieuwe grens langs deze lijn ongeveer 580 m in zuidoostelijke richting tot de noordzijde van een van west naar oost lopende weg en volgt van hier deze wegzijde tot de as van de ontworpen autoweg. Van hier loopt zij over de as van de ontworpen autoweg ongeveer 350 m in zuidoostelijke richting tot de westzijde van een naar het noorden lopende weg en volgt van hier deze wegzijde in noordelijke richting tot de oude grens tussen de grensstenen 686 en 687.

§ 28

Elten (grenssteen 689)

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 688 ongeveer 73 m in ongeveer oostelijke richting naar een punt op de oude grens tussen de grensstenen 689 en 690, dat ongeveer 20 m van grenssteen 689 ligt.

§ 29

Elten (Hoge Heide en autoweg bij Voorthuisen)

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 695 in ongeveer westelijke richting aan de zuidzijde van de weg langs de noordrand van het bos tot het knikpunt van deze wegzijde op een afstand van ongeveer 50 m van de weg Elten-Beek. Van hier volgt zij in ongeveer zuidelijke richting over een afstand van ongeveer 90 m de huidige eigendomsgrens van het grondbezit van de Stichting Van Heek tot het knikpunt van deze eigendomsgrens. Van hier loopt zij ongeveer 180 m in zuidoostelijke richting naar een punt, dat op een afstand van 110 m van de as van de ontworpen autoweg ligt. Van hier loopt zij ongeveer 110 m in zuidelijke richting naar een punt op een lijn die op een afstand van 55 m evenwijdig aan de as van de ontworpen autoweg ligt. Van hier volgt zij deze lijn tot de oude grens tussen de grensstenen 702 en 703 in het grenskanaal.

Bijzondere bepalingen:

Voor de weg Stokkum-Elten wordt over de autoweg een viaduct voor personenauto's gebouwd. Voorlopig krijgen alleen voetgangers en berijders van rijwielen met of zonder hulpmotor vergunningen voor het gebruik van deze weg overeenkomstig de Overeenkomst inzake het kleine grensverkeer, welke de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden voornemens zijn te sluiten.

§ 30

Praest/Gendringen

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt langs een lijn die ten noordoosten van de ontworpen autoweg op een afstand van 55 m evenwijdig aan de as van de autoweg ligt, tussen de beide snijpunten van deze lijn met de oude grens langs de „Landwehr” tussen de grensstenen 711 en 712.

§ 31

Genormaliseerde Oude IJssel

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt tussen de grensstenen 718 en 720 in het midden van de genormaliseerde Oude IJssel.

§ 32

Bocholter Aa

Verloop van de grens:

Van het snijpunt van het midden van de genormaliseerde Aa met de oude grens tussen de grensstenen 728 en 729 loopt de nieuwe grens in het midden van de genormaliseerde Aa tot een punt ongeveer 20 m stroomafwaarts van de westrand van de brug voor de weg van Anholt naar Dinxperlo.

§ 33

Suderwick/Dinxperlo

Verloop van de grens:

  • a)

    Van het in § 32 bedoelde punt in het midden van de Bocholter Aa, ongeveer 20 m stroomafwaarts van de westrand van de brug, loopt de nieuwe grens ongeveer 115 m in noordelijke richting in rechte lijn naar een punt dat ongeveer 24 m ten westen van de as ligt van de huidige rijbaan van de Anholtse Weg, Van hier loopt zij loodrecht op de Anholtse Weg tot het snijpunt met de toekomstige oostzijde van de Anholtse Weg, zoals deze is geprojecteerd in het van Duitse en Nederlandse zijde opgestelde verbeteringsplan.

    Tot de ontruiming van het tegenwoordig aan de westzijde van de Anholtse Weg gelegen woonwagenkamp, ten hoogste gedurende vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag, loopt de grens van het in § 32 bedoelde, ongeveer 20 m stroomafwaarts van de westrand van de brug gelegen punt voorlopig ongeveer 65 m in noordelijke richting, buigt dan langs de omheining van het woonwagenkamp af naar het oosten en volgt de omheining tot aan de noordoosthoek. Van hier loopt zij loodrecht op de Anholtse Weg tot het snijpunt met de oude grens, volgt deze en komt uit op de in de vorige alinea beschreven grens.

    De nieuwe grens volgt vervolgens de oost- onderscheidenlijk zuidzijde van de geprojecteerde straatweg en daar waar volgens het verbeteringsplan een trottoir is geprojecteerd, de zuidzijde van de trottoirband tot waar zij uitkomt op de Heelweg.

    Voorzover de huidige straatweg binnen dit gedeelte op Duits grondgebied zou liggen, loopt de grens tot de voltooiing van de nieuwe straatweg, ten hoogste gedurende vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag, voorlopig langs de zuidzijde van de huidige straatweg.

    Van de plaats waar zij uitkomt op de Heelweg volgt de nieuwe grens de zuidzijde van de trottoirband aan de zuidzijde van de Heelweg tot het snijpunt met het verlengde in zuidwestelijke richting van het grensgedeelte tussen de grensstenen 117d en 734 en loopt van hier in rechte lijn naar grenssteen 734.

    De Regeringen van de Verdragsluitende Partijen stellen bij notawisseling het tijdstip vast, waarop de in de tweede en de vierde alinea bepaalde voorlopige grens wordt vervangen door de definitieve grens.

  • b)

    Van grenssteen 176 loopt de nieuwe grens in rechte lijn in noordoostelijke richting naar een punt dat ongeveer 15 m ten zuiden van grenssteen 736 op de oude grens ligt.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Het Koninkrijk der Nederlanden verbetert de Anholtse Weg binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag tot waar deze weg de nieuwe grens snijdt ten noorden van de brug over de Bocholter Aa.

  • 2.

    De Bondsrepubliek Duitsland legt binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag ten zuiden van de nieuwe grens een nieuwe weg aan voor het verkeer van Suderwick naar Anholt, welke weg ten noorden van de brug over de Bocholter Aa op de Anholtse Weg zal uitkomen.

  • 3.

    Het Koninkrijk der Nederlanden zal er zorg voor dragen dat het bovenvermelde woonwagenkamp, totdat het wordt ontruimd, van Nederlands grondgebied uit onmiddellijk toegankelijk is.

  • 4.

    Op het Nederlandse gedeelte van de Anholtse Weg en de Heelweg wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend voor het verkeer met voertuigen tussen de aan Duitse zijde gelegen percelen onderling alsmede voor het verkeer met voertuigen tussen deze percelen en het overige deel van de gemeente Suderwick. Voor de bewoners van de genoemde percelen is de in § 2 bedoelde verklaring niet vereist; indien zij ouder zijn dan veertien jaar, moeten zij echter bij het weggebruik ter legitimatie een officieel document met foto bij zich hebben. Het verkeer met voertuigen over Nederlands gebied tussen de genoemde percelen en het overige deel van de gemeente Suderwick is alleen toegestaan via de Duitse grensposten Suderwick en Brüggenhütte. Bij het in- of uitreizen via deze grensposten dient men op verlangen aannemelijk te maken, dat de voorwaarden zijn vervuld voor de in § 2 voorziene vrijstelling van rechten en heffingen.

  • 5.

    Voor het Nederlandse gedeelte van de Anholtse Weg en de Heelweg wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 6.

    De door de gemeente Dinxperlo aangelegde riolering in het gebied ten zuidoosten van de Anholtse Weg en de Heelweg blijft aangesloten op de riolering in Dinxperlo. Het riool onder het zuidelijke trottoir van de Heelweg mag niet worden afgesloten. Wijzigingen of nieuwe aansluitingen op de bestaande riolering mogen van Duitse zijde slechts in overeenstemming met de gemeente Dinxperlo worden aangebracht. De riolering wordt door de gemeente Dinxperlo onderhouden. De hiervoor vereiste werkzaamheden kunnen in overleg met de aan Duitse zijde bevoegde instanties op Duits gebied worden verricht. De gemeente Dinxperlo en de „Amtsverwaltung” Liedern-Werth zullen een overeenkomst sluiten over de betalingen welke aan genoemde gemeente voor het gebruik van de riolering moeten worden gedaan.

§ 34

Zwillbrock/Eibergen

Verloop van de grens:

  • a)

    Van de tussengrenssteen 42 tussen de grensstenen 806 en 807 bij het Nederlandse douanekantoor aan de zuidzijde van de straatweg van Vreden naar Groenlo kruist de nieuwe grens deze straatweg en loopt vervolgens langs de oostzijde van de Veengoot tot de oude grens tussen de grensstenen 808/40 en 809/39.

  • b)

    Van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 809a en 809b met de zuidzijde van de Veengoot loopt de nieuwe grens in hoofdzakelijk noordelijke richting aan de oostzijde van de Veengoot en de Ramsbeek, en wel voorzover daar dijken zijn, aan de oostzijde daarvan, tot de oude grens tussen de grensstenen 811/36 en 811/35.

Bijzondere bepalingen:

Het Koninkrijk der Nederlanden verplicht zich, door middel van het Waterschap van de Berkel overeenkomstig het in 1939 ten uitvoer gebrachte normaliseringsplan te zorgen voor het herstel en het onderhoud van de voor het gebied van het Duitse „Wasser- und Bodenverband” Krosewicker Feld noodzakelijke afwatering. Het Waterschap van de Berkel zal bij het opstellen van een nieuw normaliseringsplan, voorzover dit de belangen van het „Wasser- und Bodenverband” Krosewicker Feld raakt, de desbetreffende bepalingen met de „Landkreis” Ahaus overeenkomen.

§ 35

Ammeloe/Rekken

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 830a in oostelijke richting ongeveer 12 m langs een sloot, van hier ongeveer 230 m aan de oostzijde van het naar het noorden lopende voetpad tot een sloot ongeveer 32 m ten zuiden van grenssteen 830e, van hier ongeveer 23 m naar een punt ongeveer 12 m ten zuidoosten van grenssteen 830e van hier via de zuidelijke hoek van het bos bij het voetpad (ongeveer 12 m ten noordoosten van grenssteen 830e) en in aansluiting daarop via de het meest oostelijk gelegen hoek van het pad naar een punt ongeveer 58 m ten noordoosten van grenssteen 830e en 55 m ten zuiden van grenssteen 830f. Van hier loopt zij naar een punt op de oostzijde van het pad ongeveer 2 m ten oosten van grenssteen 830f; van hier volgt zij deze zijde van het pad tot een punt ongeveer 8 m ten oosten van grenssteen 830i. Hier verlaat zij deze zijde van het pad, komt na ongeveer 75 m in rechte lijn weer op deze zijde uit en volgt deze zijde in ongeveer rechte lijn tot grenssteen 830k.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Voor de strook tussen de oude en de nieuwe grens wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 2.

    Voor de in lid 1 bedoelde strook wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, het recht tot het verrichten van bepaalde ambtshandelingen overeenkomstig § 3 verleend.

§ 36

Bardel/Losser (grenssteen 6)

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 6 in rechte lijn naar grenssteen 7.

§ 37

Bardel/Losser (tussen de grensstenen 7 en 12)

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 7 in rechte lijn ongeveer 50 m in bijna noordelijke richting tot de hoek van een omheining ongeveer 20 m ten oosten van de oude grens, en van hier ongeveer 60 m langs de omheining tot een hoek daarvan ongeveer 45 m ten oosten van de oude grens. Van hier loopt zij in rechte lijn ongeveer 75 m in noordoostelijke richting naar het knikpunt van een met struikgewas begroeid talud en van hier in rechte lijn ongeveer 105 m in noordoostelijke richting tot de noordwesthoek van een weg die uit het bos in het weiland komt. Van hier loopt zij in rechte lijn ongeveer 150 m in noordelijke richting tot de westhoek van een bosje. Van hier loopt zij in rechte lijn naar een punt op de oude grens ongeveer 70 m ten zuiden van grenssteen 12.

§ 38

Bardel/Losser (grenssteen 13)

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt in rechte lijn van grenssteen 12I naar grenssteen 13 en van grenssteen 13 naar grenssteen 13IV.

§ 39

Streitweg/Vrijdijk

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 24 ongeveer 10 m in noordoostelijke richting tot de voet van de dijk en volgt van hier de oostzijde van de Vrijdijk tot een punt ongeveer 40 m ten zuidoosten van grenssteen 33. Van hier loopt zij in rechte lijn naar grenssteen 33.

Bijzondere bepalingen:

Voor de grensweg (Vrijdijk) wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

§ 40

Frensdorf/Denekamp

Verloop van de grens:

  • a)

    Van het knikpunt van de oude grens ongeveer 20 m ten noorden van grenssteen 35 loopt de nieuwe grens ongeveer 25 m in het verlengde van het grensgedeelte tussen grenssteen 35 en dit knikpunt en vervolgens in rechte lijn naar grenssteen 39.

  • b)

    Van grenssteen 40 loopt de nieuwe grens in rechte lijn naar een punt dat ongeveer 36 m ten oosten van grenssteen 41III ligt en 3,5 m ten noorden van de rechte verbindingslijn tussen de grensstenen 40 en 41III; van hier loopt zij in rechte lijn naar grenssteen 41III.

Bijzondere bepalingen:

Onder erkenning van een wederzijds waterstaatkundig belang bij de normalisering van de Rammelbeek verplicht het Koninkrijk der Nederlanden zich tot medewerking in de zin van de bepalingen van hoofdstuk 4 van dit Verdrag en zal het in het bijzonder bevorderen, dat spoedig een hierop betrekking hebbende bijzondere overeenkomst tot stand komt als bedoeld in artikel 59.

§ 41

Radewijker Beek

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt tussen de grensstenen 113 en 116 in het midden van de genormaliseerde Radewijker Beek.

§ 42

Laar/Coevorden

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 133 in noordelijke richting tot het snijpunt met een lijn die op het zuidoostelijke talud van de dijk op de gemiddelde hoogte ligt van het terrein aan de zuidoostzijde (voet van het talud). Van hier loopt de nieuwe grens langs de voet van het zuidoostelijke dijktalud tot grenssteen 140.

Bijzondere bepalingen:

De Bondsrepubliek Duitsland verplicht zich, op Duits gebied geen maatregelen uit te voeren, die de stabiliteit van de dijk in gevaar brengen.

§ 43

Grenzaa/Schoonebeekerdiep

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 151XIV langs de kortste weg naar het midden van het genormaliseerde Schoonebeekerdiep en loopt verder in het midden van deze beek tot de grenssloot bij grenssteen 156.

§ 44

Rhede/Vlagtwedde

Verloop van de grens:

De grens loopt tussen de grensstenen 172 en 186 als de oude grens.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Voor de grenswegen wordt aan de in het Koninkrijk der Nederlanden wonende grensbevolking en aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

  • 2.

    De Bondsrepubliek Duitsland zal waarborgen, dat bij hoge waterstanden in de Walchumer en de Brualer Schloot de bovengrondse afstroming naar Nederlands gebied wordt verhinderd.

§ 45

Kloster Dünebroek/Bellingwolde

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van grenssteen 186 ongeveer 25 m in het verlengde van de oude grens tussen de grensstenen 185II en 186 en van hier in rechte lijn naar een punt dat ongeveer 20 m ten noordoosten van grenssteen 187 op de oude grens ligt tussen de grensstenen 187 en 188.

§ 46

Bunderneuland/Nieuweschans

Verloop van de grens:

De nieuwe grens loopt van een punt dat 185 m ten zuidwesten van grenssteen 193 op de oude grens ligt, langs een cirkelboog die over een punt 40,65 m ten zuiden van grenssteen 194 leidt en die tangentiaal aansluit bij het verlengde van het lange rechtlijnige grensgedeelte tussen de grensstenen 196 en 195I. Van dit raakpunt loopt zij verder in rechte lijn naar het knikpunt van de oude grens ongeveer 26 m ten zuidoosten van grenssteen 195I.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    Het Koninkrijk der Nederlanden is voornemens, binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag ten zuiden van Nieuweschans een nieuwe weg aan te leggen. In het kader van de aanleg van deze weg wordt het Wijmeersterdiep verlegd naar de zuidzijde van de nieuwe grens. Tot de verlegging van het Wijmeersterdiep brengt de grenswijziging geen verandering in de wederzijdse gebruiksrechten en onderhoudsplichten met betrekking tot deze waterloop.

  • 2.

    Het Koninkrijk der Nederlanden draagt alle kosten die voortvloeien uit de aanleg van de nieuwe weg en de verlegging van het Wijmeersterdiep. Onder deze kosten vallen ook schadevergoedingen voor de eigenaren van terreinen die, al of niet rechtstreeks, door deze werken worden getroffen.

  • 3.

    De bevoegde Duitse autoriteiten zullen de bevoegde Nederlandse autoriteiten steun verlenen bij de verlegging van het Wijmeersterdiep.

  • 4.

    Na de verlegging van het Wijmeersterdiep zijn de bevoegde Duitse autoriteiten op een 3 m brede strook langs de bovenkant van de noordelijke oever gerechtigd tot het treffen van alle noodzakelijke maatregelen ten behoeve van het onderhoud van het Wijmeersterdiep.

§ 47

Wijmeersterdiep/Westerwoldsche Aa

Verloop van de grens:

  • a)

    De nieuwe grens loopt van een punt op de oude grens, dat ongeveer 180 m ten zuidoosten van grenssteen 197 ligt, in noordoostelijke richting naar een punt dat op een afstand van ongeveer 510 m van grenssteen 197 op de oostelijke oever van de Westerwoldsche Aa ligt, van hier verder langs de oostelijke oever van de Westerwoldsche Aa tot een punt dat ongeveer 45 m ten zuiden van de noordwesthoek van de brug tegenover de boerderij Louisenfeld en ongeveer 40 m ten noordwesten van de kilometersteen 1,5 van de straatweg van Bunderneuland naar Landschaftspolder ligt, van hier verder in rechte lijn in de richting van een punt dat ongeveer 33 m ten westen van de westzijde van de weg en ongeveer 270 m ten noorden van de noordwesthoek van de bemuring van de brug over het Wijmeersterdiep bij de couρure in de dijk ligt, tot een punt dat 100 m ten zuiden van dit richtingpunt ligt, van hier naar een punt dat 100 m ten noorden van het richtingpunt ligt op de rechte verbindingslijn tussen het richtingpunt en een punt op de westzijde van de weg 246 m ten zuiden van het midden van de brug over het Wijmeersterdiep naar Kanalpolder, en van hier langs deze verbindingslijn tot het laatstomschreven punt. Van hier looρt de nieuwe grens in rechte lijn naar grenssteen 202i.

  • b)

    Van grenssteen 202ƒ looρt de nieuwe grens in rechte lijn naar grenssteen 203.

Bijzondere bepalingen:

  • 1.

    De Bondsrepubliek Duitsland zal binnen twee jaar nadat zij langs diplomatieke weg een mededeling van de Nederlandse Regering heeft ontvangen omtrent het begin van de voorgenomen verbetering van de Westerwoldsche Aa, het op Nederlands gebied liggende gedeelte van het Wijmeersterdiep verleggen naar Duits gebied in de Heinitzpolder. De kosten van deze werkzaamheden worden gedragen door de Bondsrepubliek Duitsland.

  • 2.

    De Bondsrepubliek Duitsland verleent aan het Koninkrijk der Nederlanden ten behoeve van de verbetering van de Westerwoldsche Aa het recht, specie te bergen in de driehoek die wordt begrensd door de Westerwoldsche Aa, het Wijmeersterdiep en het grensgedeelte 202i–202f. Het Koninkrijk der Nederlanden draagt de daaruit voortvloeiende kosten, met inbegrip van een passende schadevergoeding voor de in aanmerking komende eigenaren.

  • 3.

    Het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland zullen in hun wederzijds belang zo spoedig mogelijk een tweede dijk tussen Nieuw-Statenzijl en de Heinitzpolder aanleggen benevens een nieuwe keer sluis voor het Wijmeer sterdiep. Elk der Verdragsluitende Partijen draagt de kosten van de op haar grondgebied uit te voeren werken.

  • 4.

    Tot de verlegging van het Wijmeersterdiep en de verbetering van de Westerwoldsche Aa brengt de grenswijziging geen verandering in de wederzijdse gebruiksrechten en onderhoudsverplichtingen met betrekking tot deze waterlopen.

  • 5.

    De materialen en werktuigen die één Verdragsluitende Partij nodig heeft voor werkzaamheden op het grondgebied van de andere Partij, kunnen vrij van in- of uitvoerverboden of -beperkingen en vrij van in- en uitvoerrechten en andere heffingen worden ingevoerd in het gebied van de andere Partij en eventueel weer worden uitgevoerd naar het gebied van de ene Partij.

  • 6.

    De bevoegde autoriteiten van de Verdragsluitende Partijen zullen elkaar steun verlenen bij de verwerving of pacht van grond of andere noodzakelijke maatregelen op het gebied van de andere Partij.

Bijlage

B

Normalisering van beken en daarmede verband houdende toekomstige wijzigingen van de grens tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland

§ 1

Kaarten

De bijgevoegde kaarten maken deel uit van deze Bijlage1) De kaarten behorende bij de § § 5 tot en met 47 van bijlage A en de § § 2 tot en met 5 van Bijlage B, alsmede een overzichtskaart, worden afzonderlijk uitgegeven..

§ 2

Anselderbeek-Bleyerheiderbeek

Normalisatie van de beken:

Tussen een punt dat ongeveer op het midden van de grens tussen de grensstenen 224 en 225 ligt, en grenssteen 227 worden de Anselderbeek en de Bleyerheiderbeek binnen vier jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag door de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden volgens een gezamenlijk plan genormaliseerd, waardoor de loop van deze beken wordt gewijzigd zoals in de bijgevoegde kaart is aangegeven.

Toekomstig verloop van de grens:

De grens, die thans van grenspunt 224 tot grenspunt 225 in het midden loopt van de Baamstraat (Hammerweg) en van hier af in het algemeen in het midden van de Anselderbeek en de Bleyerheiderbeek, zal na de uitvoering van de hierboven bedoelde normalisering van de zuidelijke grenssteen 224 langs de zuidzijde van de Baamstraat lopen tot het midden van de genormaliseerde Anselderbeek. Van hier tot grenssteen 227 zal de grens dan worden gevormd door het midden van de genormaliseerde Anselderbeek en van de genormaliseerde Bleyerheiderbeek.

§ 3

Molenbeek (Jonge Worm)

Normalisering van de beek:

Tussen de grensstenen 361 en 362 wordt de Molenbeek binnen drie jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag door de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden volgens een gezamenlijk plan genormaliseerd, waardoor haar loop wordt gewijzigd zoals in de bijgevoegde kaart is aangegeven.

Toekomstig verloop van de grens:

Na de uitvoering van de hierboven bedoelde normalisering zal de grens tussen de grensstenen 361 en 362 lopen in het midden van de genormaliseerde Molenbeek.

§ 4

Roode Beek bij Vlodrop

Normalisering van de beek:

Tussen de grensstenen 374 en 376 wordt de Roode Beek binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag door de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden volgens een gezamenlijk plan genormaliseerd, waardoor haar loop wordt gewijzigd zoals in de bijgevoegde kaart is aangegeven.

Toekomstig verloop van de grens:

Na de uitvoering van de hierboven bedoelde normalisering zal de grens tussen de grensstenen 374 en 376 lopen in het midden van de genormaliseerde Roode Beek.

§ 5

Rammelbeek

Normalisering van de beek:

Tussen de grensstenen 41XIV en 48 wordt de Rammelbeek binnen zes jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag door de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden volgens een gezamenlijk plan genormaliseerd, waardoor haar loop wordt gewijzigd zoals in de bijgevoegde kaart is aangegeven.

Toekomstig verloop van de grens:

Na de uitvoering van de hierboven bedoelde normalisering zal de grens, die vóór de drooglegging van de oude Rammelbeek in het midden van deze waterloop liep en tegenwoordig door de grensstenen 41IV tot en met 41XIV is aangegeven, van grenssteen 41IVaf de zuidoostzijde van het kanaal Almelo-Nordhorn volgen tot de instromingsopening van de duiker, van hier het kanaal loodrecht kruisen tot de uitstromingsopening van de duiker en van hier in het midden van de huidige Rammelbeek lopen tot ter hoogte van grenssteen 41XIV. Van hier zal de grens in het midden van de genormaliseerde Rammelbeek lopen tot grenssteen 48.

Bijzondere bepalingen:

Na de hierboven bedoelde grenswijziging zal het Koninkrijk der Nederlanden de instandhouding toestaan van de weg aan de zuidoostzijde van het kanaal Almelo-Nordhorn tussen grenssteen 41IV en de instromingsopening van de duiker. De Duitse eigenaren van de langs deze weg gelegen percelen zullen bevoegd zijn tot het gebruik van deze weg overeenkomstig § 2 van Bijlage A bij dit Verdrag alsmede tot het treffen van alle noodzakelijke maatregelen ten behoeve van het kanaal Almelo-Nordhorn en van de bewerking van het land.

Slotprotocol bij het Grensverdrag

Bij de ondertekening van het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland nopens het verloop van de gemeenschappelijke landgrens, de grenswateren, het grondbezit in de nabijheid van de grens, het grensoverschrijdende verkeer over land en via de binnenwateren en andere met de grens verband houdende vraagstukken zijn de gevolmachtigden van beide Partijen over de volgende bepalingen tot overeenstemming gekomen en hebben de volgende verklaringen afgelegd:

Artikel

1

Artikel

2

Waar bij bebouwde kommen die door de grens worden doorsneden, zoals bijvoorbeeld bij Dinxperlo-Suderwick, de plaatselijke omstandigheden een gemeenschappelijke regeling vereisen van gemeentelijke aangelegenheden zoals die betreffende de bebouwing en de openbare orde, veiligheid en zedelijkheid, zullen de bevoegde Duitse en Nederlandse autoriteiten overleg plegen, teneinde de door hen voorgenomen voorschriften en maatregelen in het kader van hun bevoegdheid zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen.

Artikel

3

De Regering van het Koninkrijk der Nederlanden bevestigt, dat alle bestanddelen van het vermogen van de Duitse staat, van de „Länder” en van openbare lichamen, welke in de in artikel 4 van het Verdrag bedoelde gebieden na de tweede wereldoorlog zijn overgegaan in de beschikkingsmacht van het Koninkrijk der Nederlanden, met inbegrip van de in plaats daarvan getreden vermogensdelen, van de inwerkingtreding van het Verdrag af toebehoren aan de Bondsrepubliek Duitsland of aan de daarvoor in aanmerking komende publiekrechtelijke rechtspersonen in de Bondsrepubliek Duitsland.

Artikel

4

De Regering van het Koninkrijk der Nederlanden bevestigt, dat de inwerkingtreding van het Verdrag niet tengevolge kan hebben, dat de bepalingen van het Besluit Vijandelijk Vermogen worden toegepast ten aanzien van de in artikel 37, lid 1, van de Nederlandse Wet van 26 september 1951 (Staatsblad 1951, 434) genoemde personen en hun rechtsopvolgers.

Artikel

5

Artikel

6

Als woonachtig of gevestigd in de in artikel 4 van het Verdrag bedoelde gebieden in de zin van artikel 18 van het Verdrag wordt beschouwd een persoon die daar volgens het recht van de verzoekende Verdragsluitende Partij belastingplichtig is op grond van zijn woonplaats, zijn verblijfplaats, de plaats waar de zakelijke leiding wordt gegeven of een soortgelijk criterium.

Artikel

7

De verplichting om inlichtingen te verstrekken volgens de artikelen 18 en 19 van het Verdrag heeft geen betrekking op feiten die de belastingautoriteiten hebben vernomen van banken of daarmede gelijkgestelde instellingen.

Artikel

8

De bevoegde autoriteit in de zin van de artikelen 19 en 20 van het Verdrag is in het Koninkrijk der Nederlanden de Directeur van 's Rijks belastingen en in de Bondsrepubliek Duitsland de „Oberfinanzdirektion”.

Artikel

9

Artikel

10

Alle aangelegenheden waarop de bepalingen van hoofdstuk 4 van het Verdrag betrekking hebben, moeten worden beoordeeld

in de Bondsrepubliek Duitsland overeenkomstig de waterstaatswetgeving van de Bond en van de „Länder”

en in het Koninkrijk der Nederlanden overeenkomstig de waterstaatswetgeving van het Rijk en de provincies, met inbegrip van de reglementen voor de waterschappen.

Artikel

11

De Regeringen van de Verdragsluitende Partijen zullen ernaar streven, dat de in artikel 59, lid 2, van het Verdrag voorziene overeenkomsten binnen een redelijke termijn worden gesloten.

Artikel

12

De Rijn behoort op grond van artikel 56, lid 2, van het Verdrag niet tot de grenswateren ten aanzien waarvan hoofdstuk 4 van het Verdrag bepalingen bevat. De Regeringen van de Verdragsluitende Partijen verklaren echter, dat zij zullen streven naar een spoedige totstandkoming van een regeling tussen de Rijnoeverstaten betreffende de bestrijding van de verontreiniging van de Rijn.

Artikel

13

(Bij de hoofdstukken 1 en 5 van het Verdrag)

Voor de exploitatie van het grondbezit dat gedeeltelijk aan de ene zijde, gedeeltelijk aan de andere zijde van de in artikel 1 van het Verdrag aangegeven grens is gelegen, gelden de in aanmerking komende bepalingen van de in artikel 1 van het Verdrag genoemde grensverdragen van Aken, Kleef en Meppen.

Artikel

14

Er bestaat overeenstemming over, dat het aan de in aanmerking komende personen vrijstaat om in gevallen die niet kunnen worden geregeld overeenkomstig de bepalingen van hoofdstuk 5 van het Verdrag, andere landerijen te kopen in het gebied van de Nederlands-Duitse grens

Artikel

15

De bepalingen van dit Slotprotocol maken deel uit van het Grensverdrag.

GEDAAN te 's-Gravenhage, 8 april 1960, in tweevoud, in de Nederlandse en de Duitse taal, zijnde beide teksten gelijkelijk authentiek.

Voor het Koninkrijk der Nederlanden:

Für das Königreich der Niederlande:

(w.g.) J. LUNS

(w.g.) H. R. VAN HOUTEN

Voor de Bondsrepubliek Duitsland:

Für die Bundesrepublik Deutschland:

(w.g.) VON BRENTANO

(w.g.) LAHR

Nr.

I

DER BUNDESMINISTER

DES AUSWÄRTIGEN

Den Haag, den 8. April 1960

Herr Minister!

Unter Bezugnahme auf den heute unterzeichneten Grenzvertrag beehre ich mich, Ihnen folgendes mitzuteilen:

Die Regierung der Bundesrepublik Deutschland und öffentliche Körperschaften in der Bundesrepublik werden an das Königreich der Niederlande nicht mit dem Verlangen nach Regelung solcher Ansprüche herantreten, die sich aus der Ausübung von Hoheitsrechten ergeben könnten, welche dem Königreich nach dem Zweiten Weltkrieg hinsichtlich der in Artikel 4 des Grenzvertrags bezeichnetei Gebiete übertragen worden waren.

Genehmigen Sie, Herr Minister, die Versicherung meiner ausgezeichnetsten Hochachtung.

(gez.) VON BRENTANO

An Seine Exzellenz

den Minister fur Auswärtige Angelegenheiten

des Königreichs der Niederlande

Herrn J. M. A. H. Luns

Den Haag

Nr.

II

MINISTERIE VAN

BUITENLANDSE ZAKEN

Directie Verdragen

's-Gravenhage, 8 april 1960

Mijnheer de Minister,

Ik heb de eer U de ontvangst te bevestigen van Uw brief van heden, waarvan de tekst in Nederlandse vertaling als volgt luidt:

„Onder verwijzing naar het heden ondertekende Grensverdrag heb ik de eer, U het volgende mede te delen:

De Regering van de Bondsrepubliek Duitsland en publiekrechtelijke rechtspersonen in de Bondsrepubliek zullen zich niet tot het Koninkrijk der Nederlanden wenden met het verzoek tot regeling van aanspraken die eventueel zouden kunnen voortvloeien uit de uitoefening van overheidsbevoegdheden die na de tweede wereldoorlog met betrekking tot de in artikel 4 van het Grensverdrag bedoelde gebieden aan het Koninkrijk waren overgedragen.”

Met de inhoud van Uw schrijven ga ik akkoord.

Gelief, Mijnheer de Minister, de verzekering van mijn zeer bijzondere hoogachting wel te willen aanvaarden.

(w.g.) J. LUNS

Aan Zijne Excellentie

Dr. H. von Brentano,

Bondsminister van Buitenlandse Zaken

van de Bondsrepubliek Duitsland

Nr.

III

MINISTERIE VAN

BUITENLANDSE ZAKEN

Directie Verdragen

's-Gravenhage, 8 april 1960

Mijnheer de Minister,

Onder verwijzing naar artikel 7, lid 1, van het heden ondertekende Grensverdrag heb ik de eer, U het volgende mede te delen:

De Nederlandse en de Duitse delegatie hebben gemeenschappelijk vastgesteld, dat het in het gebied van Elten aanwezige spoorwegvermogen, met inbegrip van de daarbijbehorende roerende inventaris alsmede eventuele opbrengsten van verkochte of onteigende delen van het bedrijfsvermogen, behoort tot het openbare vermogen in de zin van artikel 7, lid 1, van het Grensverdrag. Ter uitvoering van dit Verdrag zal de Nederlandse Regering ervoor zorgen, dat het spoorwegvermogen in dit gebied aan de „Deutsche Bundesbahn” wordt overgedragen. Op dit spoorwegvermogen rusten geen andere lasten en verplichtingen dan die welke op 23 april 1949 bestonden.

Gelief, Mijnheer de Minister, de verzekering van mijn zeer bijzondere hoogachting wel te willen aanvaarden.

(w.g.) J. LUNS

Aan Zijne Excellentie

Dr. H. von Brentano,

Bondsminister van Buitenlandse Zaken

van de Bondsrepubliek Duitsland

Nr.

IV

DER BUNDESMINISTER

DES AUSWÄRTIGEN

Den Haag, den 8. April 1960

Herr Minister!

Ich beehre mich, Ihnen den Eingang Ihres heutigen Schreibens zu bestätigen, dessen Text in deutscher Übersetzung wie folgt lautet:

„Unter Bezugnahme auf Artikel 7 Abs. 1 des heute unterzeichneten Grenzvertrags beehre ich mich, Ihnen folgendes mitzuteilen:

Die niederländische und die deutsche Delegation haben gemeinsam klargestellt, dass das im Gebiet Elten gelegene Eisenbahnvermögen einschliesslich des dazugehörigen beweglichen Inventars sowie etwaiger Erlöse für verkaufte oder enteignete Teile des Betriebsvermögens zum öffentlichen Vermögen im Sinne des Artikels 7 Abs. 1 des Grenzvertrags gehört. In Ausführung dieses Vertrags wird die niederländische Regierung dafür sorgen, dass das Eisenbahnvermögen in diesem Gebiet an die Deutsche Bundesbahn übergeben wird. Auf diesem Eisenbahnvermögen ruhen keine anderen Lasten und Verpflichtungen, als solche, die am 23. April 1949 bestanden haben.”

Ich habe vom Inhalt Ihres Schreibens Kenntnis genommen.

Genehmigen Sie, Herr Minister, die Versicherung meiner ausgezeichnetsten Hochachtung.

(gez.) VON BRENTANO

An Seine Exzellenz

den Minister für Auswärtige Angelegenheiten

des Königreichs der Niederlande

Herrn J.M. A.H.Luns

Den Haag

Nr.

V

DER BUNDESMINISTER

DES AUSWÄRTIGEN

Den Haag, den 8. April 1960

Herr Minister!

Ich beehre mich, Ihnen unter Bezugnahme auf Artikel 45 des heute unterzeichneten Grenzvertrags zu bestätigen, dass nach Fertigstellung der in Artikel 49 Abs. 1 des Grenzvertrags bezeichneten Bauwerke die Verweigerung des Durchgangsverkehrs sich in der Praxis ausschliesslich auf die Fälle begründeten Verdachts beschränken wird. Vor allem wird die flüssige Abwicklung des Durchgangsverkehrs nicht in der Weise behindert werden, dass die vom deutschen Grenzaufsichtsdienst auf der Durchgangsstrasse durchzuführende Grenzüberwachung einer Grenzabfertigung gleich käme.

Genehmigen Sie, Herr Minister, die Versicherung meiner ausgezeichnetsten Hochachtung.

(gez.) VON BRENTANO

An Seine Exzellenz

den Minister für Auswärtige Angelegenheiten

des Königreichs der Niederlande

Herrn J. M. A. H. Luns

Den Haag

Nr.

VI

MINISTERIE VAN

BUITENLANDSE ZAKEN

Directie Verdragen

's-Gravenhage, 8 april 1960

Mijnheer de Minister,

Ik heb de eer U de ontvangst te bevestigen van Uw brief van heden, waarvan de tekst in Nederlandse vertaling als volgt luidt:

„Ik heb de eer U onder verwijzing naar artikel 45 van het heden ondertekende Grensverdrag te bevestigen, dat na de uitvoering van de in artikel 49, lid 1, van het Grensverdrag genoemde kunstwerken de weigering van de doortocht zich in de praktijk uitsluitend zal beperken tot gevallen waarin gegronde verdenking van misbruik bestaat. Met name zal de vlotte afwikkeling van het doorgaande verkeer niet op zodanige wijze worden gehinderd, dat de grensbewaking en het douanetoezicht die door de Duitse ambtenaren worden uitgeoefend op de voor het doorgaande verkeer bestemde weg, neerkomen op een douanebehandeling en personencontrole bij het overschrijden van de grens.”

Met de inhoud van Uw schrijven ga ik akkoord.

Gelief, Mijnheer de Minister, de verzekering van mijn zeer bijzondere hoogachting wel te willen aanvaarden.

(w.g.) J. LUNS

Aan Zijne Excellentie

Dr. H. von Brentano,

Bondsminister van Buitenlandse Zaken

van de Bondsrepubliek Duitsland

Nr.

VII

MINISTERIE VAN

BUITENLANDSE ZAKEN

Directie Verdragen

's-Gravenhage, 8 april 1960

Mijnheer de Minister,

Onder verwijzing naar artikel 80 van het heden ondertekende Grensverdrag heb ik de eer, U het volgende mede te delen:

  • 1.

    De provincie Groningen heeft de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden medegedeeld, dat zij bereid is, onder de in de artikelen 77 tot en met 79 en in lid 5 van artikel 81 van het Grensverdrag vervatte voorwaarden, de eigendom van percelen waarvan de bijzonderheden betreffende ligging, grootte en prijs zijn vastgelegd met een totale oppervlakte van 200,00.00 ha met alle daaraan verbonden rechten en lasten over te dragen aan de overeenkomstig artikel 77 van het Grensverdrag door de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” te Düsseldorf aan te wijzen personen, indien de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” de provincie Groningen binnen zes maanden na de inwerkingtreding van het Grensverdrag een koopprijs van 556.600 gulden betaalt.

  • 2.

    De gemeente Bergen heeft de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden medegedeeld, dat zij bereid is, onder de in de artikelen 77 tot en met 79 en in lid 5 van artikel 81 van het Grensverdrag vervatte voorwaarden, de eigendom van percelen die wat hun ligging betreft zijn vastgelegd met een totale oppervlakte van 111,50.00 ha met alle daaraan verbonden rechten en lasten over te dragen aan de overeenkomstig artikel 77 van het Grensverdrag door de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” te Düsseldorf aan te wijzen personen, indien de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” de gemeente Bergen binnen zes maanden na de inwerkingtreding van het Grensverdrag een koopprijs van 333.746,58 gulden betaalt.

Gelief, Mijnheer de Minister, de verzekering van mijn zeer bijzondere hoogachting wel te willen aanvaarden.

(w.g.) J. LUNS

Aan Zijne Excellentie

Dr. H. von Brentano,

Bondsminister van Buitenlandse Zaken

van de Bondsrepubliek Duitsland

Nr.

VIII

DER BUNDESMINISTER

DES AUSWÄRTIGEN

Den Haag, den 8. April 1960

Herr Minister!

Ich beehre mich, Ihnen den Eingang Ihres heutigen Schreibens zu bestätigen, dessen Text in deutscher Übersetzung wie folgt lautet:

„Unter Bezugnahme auf Artikel 80 des heute unterzeichneten Grenzvertrags beehre ich mich, Ihnen folgendes mitzuteilen:

  • 1.

    Die „provincie Groningen” hat der Regierung des Königreichs der Niederlande mitgeteilt, dass sie bereit sei, unter den in Artikel 77 bis 79 und in Artikel 81 Abs. 5 des Grenzvertrags bezeichneten Bedingungen das Eigentum an hinsichtlich Lage, Grösse und Preis im einzelnen festgelegten Grundstücken in einem Umfang von insgesamt 200,00.00 Hektar nebst allen damit verbundenen Rechten und Belastungen den gemäss Artikel 77 des Grenzvertrags von der „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” in Düsseldorf zu benennenden Personen zu übertragen, falls die „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” der „provincie Groningen” innerhalb von sechs Monaten nach Inkrafttreten des Grenzvertrags einen Kaufpreis von 5561600,- hfl zahlt.

  • 2.

    Die „gemeente Bergen” hat der Regierung des Königreichs der Niederlande mitgeteilt, dass sie bereit sei, unter den in Artikel 77 bis 79 und in Artikel 81 Abs. 5 des Grenzvertrags bezeichneten Bedingungen das Eigentum an hinsichtlich ihrer Lage festgelegten Grundstücken in einem Umfang von insgesamt 111,50.00 Hektar nebst allen damit verbundenen Rechten und Belastungen den gemäss Artikel 77 des Grenzvertrags von der „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” in Düsseldorf zu benennenden Personen zu übertragen, falls die „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” der „gemeente Bergen” innerhalb von sechs Monaten nach Inkrafttreten des Grenzvertrags einen Kaufpreis von 333.746,58 hfl zahlt.”

Ich habe von seinem Inhalt mit Befriedigung Kenntnis genommen.

Genehmigen Sie, Herr Minister, die Versicherung meiner ausgezeichnetsten Hochachtung.

(gez.) VON BRENTANO

An Seine Exzellenz

den Minister für Auswärtige Angelegenheiten

des Königreichs der Niederlande

Herrn J.M. A. H. Luns

Den Haag