No. 447
Ik heb de eer te verwijzen naar de besprekingen welke hebben plaats gehad tussen vertegenwoordigers van onze beide Regeringen met betrekking tot een Memorandum van Overeenkomst betreffende het Offshore Procurement Programma van de Verenigde Staten in Nederland. Deze besprekingen hebben geleid tot overeenstemming ten aanzien van een Memorandum van Overeenkomst dat als volgt luidt:
„Dit Memorandum geeft bepaalde beginselen en richtlijnen, welke, zoals de Nederlandse Regering en de Regering van de Verenigde Staten van Amerika zijn overeengekomen, zullen gelden ten aanzien van het Offshore Procurement Programma van de Verenigde Staten in Nederland.
-
„1.
Omvang en doel van het Offshore Procurement Programma
„Het is de bedoeling van de Regering van de Verenigde Staten om binnen het offshore procurement programma in landen, welke deel nemen aan het Programma tot Wederzijdse Hulpverlening, een programma van militaire aanschaffingen uit te voeren van die soorten materialen, diensten, voorraden en uitrusting, welke geschikt zijn voor aanschaffing voor militaire doeleinden van de Verenigde Staten en welke nodig zijn hetzij voor het militaire hulpprogramma voor wederzijdse veiligheid of voor het rechtstreeks gebruik door de strijdkrachten van de Verenigde Staten. De omvang van dit programma in Nederland is afhankelijk van de mogelijkheid voor de Regering van de Verenigde Staten om opdrachten te plaatsen tegen redelijke prijzen en met bevredigende levertijden. Het is de bedoeling, dat de uitvoering van dit programma wezenlijk zal bijdragen tot het gezamenlijke productievermogen voor defensie-doeleinden van de naties, welke lid zijn van de NAVO en de EDG en tegelijkertijd de middelen zal verschaffen tot verhoging van de dollarverdiensten van deze landen.
„De Regering van de Verenigde Staten zal het offshore procurement programma uitvoeren in overeenstemming met de wetten van de Verenigde Staten, welke de militaire aankopen regelen en met het Wederzijdse Veiligheids Programma. Het is tevens de bedoeling van de Verenigde Staten, dat het offshore procurement programma in Nederland zal worden uitgevoerd ter bevordering van de beginselen, uiteengezet in paragraaf 516 (A) van de “Mutual Security Act” van 1951, zoals gewijzigd, de “Mutual Defense Assistance Control Act” van 1951 en art. II (3) van de Overeenkomst tot Economische Samenwerking tussen de Nederlandse Regering en de Regering van de Verenigde Staten van Amerika, ondertekend te 's-Gravenhage op 2 Juli 1948, zoals gewijzigd.
-
„2.
Intergouvernementele coördinatie
„Het aankoopprogramma van de Regering van de Verenigde Staten van militaire goederen in Nederland zal gecoördineerd worden met het defensieprogramma van de Nederlandse Regering, naarmate dit zich ontwikkelt. Daarvoor in aanmerking komende ambtenaren van de beide Regeringen zullen geregeld overleg plegen teneinde productievraagstukken en het tot uitvoering brengen van aanbevelingen voor de aankoop van goederen, benodigd door de Regering van de Verenigde Staten, te bestuderen. Beide Regeringen zullen naar behoefte geregeld inlichtingen uitwisselen ten aanzien van aankoopplannen, productiefaciliteiten in Nederland en van de vooruitgang bij het bereiken van productie-doeleinden in Nederland.
„Afschriften of uittreksels van contracten, afgesloten met Nederlandse particuliere contractanten, zullen door de Regering van de Verenigde Staten aan de Nederlandse Regering worden verstrekt.
-
„3.
De plaatsing van contracten door “Contracting Officers”
„Het is wel verstaan, dat offshore procurement contracten namens de Regering van de Verenigde Staten geplaatst en geadministreerd zullen worden door zgn. “contracting officers” van de Militaire Departementen van de Verenigde Staten.
-
„4.
Partijen bij contracten
„De “contracting officers” van de Verenigde Staten kunnen contracten afsluiten met de Nederlandse Regering of rechtstreeks met particulieren, vennootschappen of andere rechtspersonen. De Nederlandse Regering geeft er de voorkeur aan, dat de Regering van de Verenigde Staten rechtstreeks contracteert met particulieren, vennootschappen of andere rechtspersonen.
-
„5.
Contract bijstand
„De Nederlandse Regering zal, op verzoek van de “contracting officer”, bijstand verlenen bij de keuze van contractanten, en technische inlichtingen betreffende mogelijke sub-contractanten en zal de Regering van de Verenigde Staten en individuele contractanten, voorzover noodzakelijk en dienstig, behulpzaam zijn bij het administreren en het uitvoeren van offshore procurement contracten.
-
„6.
Verschaffing van uitrusting, materialen en arbeidskrachten
„De Nederlandse Regering zal aan offshore procurement contractanten en hun sub-contractanten voorrang verlenen voor het verkrijgen van uitrusting, materialen, arbeidskrachten en diensten, gelijk die welke verleend wordt aan contractanten, die soortgelijke contracten met de Nederlandse Regering hebben gesloten.
-
„7.
Beveiliging
„Wanneer aankoopcontracten door de Regering van de Verenigde Staten bij de Nederlandse Regering worden geplaatst, zal al het gerubriceerd materiaal, met inbegrip van inlichtingen, door de ene Regering aan de andere Regering verstrekt, door de ontvangende Regering een rubricering worden gegeven, die aan de stukken in wezen de zelfde graad van beveiliging verschaft als die, verleend door de Regering die de stukken verstrekt; zij zullen door de ontvangende Regering worden behandeld zoals haar eigen gerubriceerde stukken van de zelfde rubriceringsgraad. De ontvangende Regering zal van zodanig materiaal geen gebruik maken, of toestemming tot gebruik geven, voor andere dan militaire doeleinden en zij zal dergelijk materiaal niet openbaar maken, of toestemming tot openbaarmaking geven aan een ander land zonder de toestemming van de Regering waarvan het materiaal afkomstig is.
„In geval van contracten gesloten tussen de Regeringen, die het mededelen van zeer geheime inlichtingen met zich brengen, zal de Nederlandse Regering, indien de “contracting officer” daarom verzoekt, de Regering van de Verenigde Staten behulpzaam zijn bij het handhaven van verboden zones overeenkomstig de Nederlandse wet op verboden plaatsen (Wet Bescherming Staatsgeheimen).
„Wanneer aankoopcontracten door de Regering van de Verenigde Staten worden geplaatst bij particulieren, vennootschappen of andere rechtspersonen, zullen veiligheidsmaatregelen voor gerubriceerd materiaal worden getroffen, gelijk aan die, omschreven in het vorige lid. Voorafgaand aan de plaatsing van het contract zal de “contracting officer” de toekomstige producent en de Nederlandse Regering in kennis stellen van de veiligheidsrubricering van het contract. Gerubriceerd materiaal van de Regering van de Verenigde Staten, benodigd door een Nederlandse contractant, zal aan het daarvoor in aanmerking komende Ministerie van de Nederlandse Regering worden afgeleverd ter doorzending aan de contractant. Zodanig materiaal zal, voorafgaand aan de doorzending, van de Nederlandse Regering een veiligheidsrubricering ontvangen, die aan de stukken in wezen de zelfde graad van veiligheid zal verschaffen als die, toegekend door de Regering van de Verenigde Staten en op het tijdstip van doorzending zal de Nederlandse Regering de contractant ervan in kennis stellen, dat het gerubriceerde materiaal, dat aan haar is geleverd, ook gerubriceerd materiaal van de Nederlandse Regering is en onderworpen is aan de bepalingen van de Wet Bescherming Staatsgeheimen. De Nederlandse Regering verplicht zich tot het doen nakomen van de veiligheidseisen en verplichtingen welke aan de particuliere Nederlandse contractanten in het bezit van dergelijk gerubriceerd materiaal worden opgelegd.
„Teneinde een voldoende bescherming van gerubriceerde inlichtingen en materiaal te verzekeren, zal het daarvoor in aanmerking komende Ministerie van de Nederlandse Regering, desgevraagd een veiligheidsonderzoek instellen ten aanzien van elke toekomstige Nederlandse contractant met de Regering van de Verenigde Staten, op een zelfde wijze als dergelijke onderzoeken geschieden in gevallen van defensie-aankopen door de Nederlandse Regering; aan de Regering van de Verenigde Staten zal een uit een dergelijk onderzoek voortvloeiende aanbeveling worden gedaan.
„Er zullen door de Nederlandse Regering geen kosten worden berekend voor diensten, verricht door haar veiligheidsdiensten.
-
„8.
Keuring
„Een keuring van alle materialen, voorraden, uitrusting en diensten, door de Regering van de Verenigde Staten in Nederland aangekocht of verworven, hetzij van de Nederlandse Regering, hetzij van Nederlandse producenten en leveranciers, zal worden uitgevoerd door vertegenwoordigers van de Nederlandse Regering indien de Regering van de Verenigde Staten daarom verzoekt. In dergelijke gevallen zal de Nederlandse Regering tegenover de Regering van de Verenigde Staten verklaren, dat de producten voldoen aan alle specificaties en andere technische eisen van het contract. In de regel zal de keuring niet worden gedupliceerd. Voor verificatie-doeleinden zal de vertegenwoordiger van de Regering van de Verenigde Staten het recht hebben, tegenwoordig te zijn bij alle door controleurs van de Nederlandse Regering uitgevoerde keuringen en de keuringsverslagen van de Nederlandse Regering na te gaan. De vertegenwoordigers van de Regering van de Verenigde Staten zullen het recht hebben, onafhankelijke keuringen en verificaties uit te voeren en, voorzover mogelijk, zullen dergelijke keuringen plaats vinden gezamenlijk met Nederlandse controleurs. In de regel zullen door de Nederlandse Regering geen kosten voor keuringsdiensten worden berekend, in het bijzonder ten aanzien van goederen, vervaardigd voor levering aan landen, die lid zijn van de NAVO of de EDG. In geen geval zullen kosten berekend worden voor keuringsdiensten in verband met goederen, aangekocht door de Regering van de Verenigde Staten voor levering aan de Nederlandse Regering. Mocht de Nederlandse Regering het nodig achten, kosten in rekening te brengen voor keuringsdiensten in verband met materialen, voorraden, uitrustingen of diensten, aangekocht of verworven onder een contract tussen de Regering van de Verenigde Staten en de Nederlandse Regering, dan zullen dergelijke keuringskosten worden begrepen in de voorgestelde contractprijs, die aan de Regering van de Verenigde Staten wordt geoffreerd. Mocht de Nederlandse Regering het nodig achten, kosten te berekenen voor keuringsdiensten in verband met aankopen door de Verenigde Staten rechtstreeks geplaatst bij particuliere contractanten in Nederland, dan zullen de onderscheidene Regeringen een contract sluiten teneinde dergelijke kosten te dekken. In geen geval zullen de keuringskosten de werkelijke daarvoor door de Nederlandse Regering gemaakte kosten te boven gaan.
-
„9.
Credietvoorzieningen
„Het is wel verstaan, dat de Nederlandse Regering Nederlandse contractanten, die produceren voor het offshore procurement programma van de Verenigde Staten, behulpzaam zal zijn bij het verschaffen van een behandeling betreffende handelsbankprioriteiten gelijk aan die, welke worden verleend aan Nederlandse ondernemingen die voor de Nederlandse defensie en voor de export werken.
-
,,10.
Vergunningen
„De Nederlandse Regering zal het verlenen en verkrijgen vergemakkelijken van alle noodzakelijke vergunningen met inbegrip van deviezen-, uitvoer- en invoervergunningen, vereist in verband met enig offshore procurement contract, in Nederland geplaatst.
„De Nederlandse Regering zal ook het verkrijgen en verlenen van dergelijke vergunningen vergemakkelijken in verband met offshore procurement contracten door de Regering van de Verenigde Staten in andere NAVO of EDG landen geplaatst, tenzij een dergelijk ander land na een desbetreffend verzoek in gebreke blijft, wederkerige behandeling te verlenen met betrekking tot vergunningen, die nodig mochten zijn in verband met in Nederland geplaatste offshore procurement contracten.
-
„11.
Belastingen
„De bepalingen van de Overeenkomst tussen de Nederlandse Regering en de Regering van de Verenigde Staten, gedagtekend 7 Maart 1952, zijn van toepassing op dit programma, evenals de overeengekomen procedures die krachtens die Overeenkomst door vertegenwoordigers van de beide Regeringen zijn uitgewerkt. De beide Regeringen kunnen van tijd tot tijd naargelang de noodzaak daartoe zich voordoet, overleg plegen ten aanzien van verdere uitvoering van die Overeenkomst.
-
„12.
Standaard contractclausules
„De beide Regeringen hebben standaard clausules goedgekeurd voor gebruik in tussen hen gesloten contracten, waar zulks dienstig is. Andere clausules kunnen in individuele contracten worden opgenomen, met inbegrip van, maar niet beperkt tot, clausules voor glijdende prijzen, vooruitbetaling en betaling in termijnen, waar toepasselijk.
-
„13.
Bescherming van eigendom en personeel van de Verenigde Staten
„Overeenkomstig de bestaande wetten en gewoonten in Nederland zullen alle belangen van de Regering van de Verenigde Staten bij eigendom, geleverd of verkregen door middel van offshore procurement contracten in Nederland, vrij zijn van wettelijke aansprakelijkheid of rechtsvordering. Op de zelfde wijze wordt de Regering van de Verenigde Staten beschermd tegen rechtsgedingen of andere vormen van wettelijke aansprakelijkheid in Nederland betreffende enige aangelegenheid die uit een offshore procurement contract zal kunnen ontstaan.
“Contracting officers” en ander gemachtigd aankooppersoneel, in Nederland verblijvend in verband met het offshore procurement programma en wier namen naar behoren aan de Nederlandse Regering zijn medegedeeld, zullen de voorrechten en immuniteiten verleend worden, die zijn uiteengezet in de leden (b) en (c) van Bijlage E van het Verdrag tot Wederzijdse Hulpverlening inzake Verdediging tussen de Verenigde Staten en Nederland, ondertekend te Washington op 27 Januari 1950, met dien verstande dat bij het in werking treden tussen de Verenigde Staten en Nederland van de NAVO Overeenkomst betreffende de Rechtspositie van de Strijdkrachten, de rechtspositie van deze “contracting officers” en ander bevoegd aankooppersoneel zal worden herzien in het licht van die overeenkomst, van andere bestaande overeenkomsten welke tussen de Regeringen van kracht mochten zijn en van andere passende overwegingen.
-
,,14.
Bestemming der goederen
„Het vaststellen van specificaties en andere eisen van bepaalde offshore procurement contracten kan de voorlopige aanduiding vereisen van het land dat de te vervaardigen goederen zal ontvangen. Het is niettemin wel verstaan dat, tenzij in een bijzonder geval tussen de twee Regeringen uitdrukkelijk anders is overeengekomen, de Verenigde Staten een dergelijke eerdere vaststelling en aanduiding van het land dat de te vervaardigen goederen uiteindelijk zal ontvangen, later kunnen wijzigen.
-
„15.
Contractbepalingen
„Voorzover de wetten van de Verenigde Staten het gebruik van een contract verbieden, waarbij betaling is gebaseerd op de kostprijs plus een percentage van die kostprijs, wordt overeengekomen, dat een dergelijk systeem van betalingsvaststelling niet toegepast zal worden in contracten, die tussen de Regering van de Verenigde Staten en hetzij particuliere contractanten, hetzij de Nederlandse Regering zullen worden gesloten. Bovendien verklaart de Nederlandse Regering, dat zij geen gebruik zal maken van het soort contracten, waarin betaling wordt vastgesteld op basis van kostprijs plus een percentage van de kostprijs, in sub-contracten krachtens enig contract tussen de Regering van de Verenigde Staten en de Nederlandse Regering gesloten.
„Ter informatie van de aankoop-officier van de Verenigde Staten verklaart de Nederlandse Regering, dat er in Nederland geen wet bestaat die inhouding van overwinst toestaat, gelijk aan de “Renegotiation Act” van de Verenigde Staten. De beide Regeringen kunnen in contracten tussen hen gesloten overeenkomen, dat bepalingen worden opgenomen, die de omvang van winst van subcontractanten beperken. In dergelijke gevallen zal de Nederlandse Regering alle winsten, terugbetaald door dergelijke sub-contractanten, aan de Regering van de Verenigde Statten overdragen. Procedures voor de vaststelling en het terugvorderen van winsten zullen door de twee Regeringen worden overeengekomen.
-
„16.
Kennisgeving van sub-contracten
„Ten aanzien van contracten, aangegaan tussen de Regeringen van Nederland en de Verenigde Staten, zal de Nederlandse Regering aan de “contracting officers” van de Verenigde Staten die inlichtingen verschaffen, waarom mocht worden verzocht, betreffende de plaatsing van sub-contracten en aankooporders door de Nederlandse Regering onder zulke tussen de Regeringen gesloten contracten.
-
„17.
Winstuitsluitingsclausule
„Het is de bedoeling, dat op offshore procurement contracten, aangegaan tussen de Regering van de Verenigde Staten en de Nederlandse Regering, door de Nederlandse Regering geen winst van welke aard - daaronder begrepen winsten voortvloeiende uit wisselkoersschommelingen - zal worden gemaakt. De Nederlandse Regering stemt erin toe, vóór 31 December 1954 of eventueel op een latere tussen de twee Regeringen overeen te komen datum, vast te stellen of zij dergelijke winst heeft gemaakt, in welk geval, of in geval de Regering van de Verenigde Staten vóór die datum van oordeel is dat dergelijke winst kan zijn gemaakt, de Nederlandse Regering erin toestemt, met de Regering van de Verenigde Staten besprekingen te openen teneinde het bestaan en het bedrag van een dergelijke winst vast te stellen. Tijdens die besprekingen zal de Regering van de Verenigde Staten inzage mogen nemen van die documenten en boekhoudingsgegevens, welke nodig mochten blijken om de feiten vast te stellen. Voor de berekening van de winsten waarvan hier sprake is, zullen de contracten als één geheel worden genomen en zal rekening worden gehouden met de stijging van kosten, die voor de Nederlandse Regering mochten zijn voortgevloeid uit de contracten tengevolge van een schommeling van wisselkoersen. Indien als resultaat van de besprekingen tussen beide Regeringen wordt vastgesteld, dat door de Nederlandse Regering op de gezamenlijke contracten een netto-winst is gemaakt, zal zij het bedrag van die winst aan de Regering van de Verenigde Staten terugbetalen overeenkomstig voorzieningen en procedures, die tussen de twee Regeringen zullen worden overeengekomen.
„Dit artikel zal niet zo worden uitgelegd, dat het op enige wijze die winstterugbetalingsbepalingen, die in individuele contracten zijn vervat, aantast.”
Tevens werd overeenstemming bereikt ten aanzien van de standaard clausules bedoeld in artikel 12 van het Memorandum van Overeenkomst, welke zijn opgenomen in een model-contract. Een specimen van dit contract is bij deze Nota gevoegd als Bijlage No. 1.
Deze Nota en Uwer Excellentie's bevestigend antwoord zullen ten aanzien van deze aangelegenheid een overeenkomst vormen welke in werking zal treden op de datum waarop aan de Amerikaanse Ambassade wordt medegedeeld, dat de in Nederland grondwettelijk vereiste goedkeuring is verkregen. Inmiddels stel ik voor dat de partijen bij deze Overeenkomst haar bepalingen zullen toepassen met ingang van de datum van Uwer Excellentie's antwoord.
Indien een van onze Regeringen deze Overeenkomst mocht wensen te wijzigen of te beëindigen, zullen de beide Regeringen overleg plegen teneinde de gevolgen onder ogen te zien welke een dergelijke wijziging of beëindiging zou kunnen hebben voor krachtens deze Overeenkomst afgesloten contracten. Een dergelijk overleg zal plaats vinden onverminderd de verplichtingen en aansprakelijkheden welke op dat ogenblik krachtens de bepalingen van deze Overeenkomst mochten zijn ontstaan.
Gelief, Excellentie, de hernieuwde verzekering van mijn bijzondere hoogachting te aanvaarden.
(w.g.) H. FREEMAN MATTHEWS
