Verdrag inzake de bescherming van het cultureel erfgoed onder water

Convention on the Protection of the Underwater Cultural Heritage

The General Conference of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, meeting in Paris from 15 October to 3 November 2001, at its 31st session,

Acknowledging the importance of underwater cultural heritage as an integral part of the cultural heritage of humanity and a particularly important element in the history of peoples, nations, and their relations with each other concerning their common heritage,

Realizing the importance of protecting and preserving the underwater cultural heritage and that responsibility therefor rests with all States,

Noting growing public interest in and public appreciation of underwater cultural heritage,

Convinced of the importance of research, information and education to the protection and preservation of underwater cultural heritage,

Convinced of the public’s right to enjoy the educational and recreational benefits of responsible non-intrusive access to in situ underwater cultural heritage, and of the value of public education to contribute to awareness, appreciation and protection of that heritage,

Aware of the fact that underwater cultural heritage is threatened by unauthorized activities directed at it, and of the need for stronger measures to prevent such activities,

Conscious of the need to respond appropriately to the possible negative impact on underwater cultural heritage of legitimate activities that may incidentally affect it,

Deeply concerned by the increasing commercial exploitation of underwater cultural heritage, and in particular by certain activities aimed at the sale, acquisition or barter of underwater cultural heritage,

Aware of the availability of advanced technology that enhances discovery of and access to underwater cultural heritage,

Believing that cooperation among States, international organizations, scientific institutions, professional organizations, archaeologists, divers, other interested parties and the public at large is essential for the protection of underwater cultural heritage,

Considering that survey, excavation and protection of underwater cultural heritage necessitate the availability and application of special scientific methods and the use of suitable techniques and equipment as well as a high degree of professional specialization, all of which indicate a need for uniform governing criteria,

Realizing the need to codify and progressively develop rules relating to the protection and preservation of underwater cultural heritage in conformity with international law and practice, including the UNESCO Convention on the Means of Prohibiting and Preventing the Illicit Import, Export and Transfer of Ownership of Cultural Property of 14 November 1970, the UNESCO Convention for the Protection of the World Cultural and Natural Heritage of 16 November 1972 and the United Nations Convention on the Law of the Sea of 10 December 1982,

Committed to improving the effectiveness of measures at international, regional and national levels for the preservation in situ or, if necessary for scientific or protective purposes, the careful recovery of underwater cultural heritage,

Having decided at its twenty-ninth session that this question should be made the subject of an international convention,

Adopts this second day of November 2001 this Convention.

Article

1

Definitions

For the purposes of this Convention:

  • 1.
    • a)

      “Underwater cultural heritage” means all traces of human existence having a cultural, historical or archaeological character which have been partially or totally under water, periodically or continuously, for at least 100 years such as:

      • (i)

        sites, structures, buildings, artefacts and human remains, together with their archaeological and natural context;

      • (ii)

        vessels, aircraft, other vehicles or any part thereof, their cargo or other contents, together with their archaeological and natural context; and

      • (iii)

        objects of prehistoric character.

    • b)

      Pipelines and cables placed on the seabed shall not be considered as underwater cultural heritage.

    • c)

      Installations other than pipelines and cables, placed on the seabed and still in use, shall not be considered as underwater cultural heritage.

  • 2.
    • a)

      “States Parties” means States which have consented to be bound by this Convention and for which this Convention is in force.

    • b)

      This Convention applies mutatis mutandis to those territories referred to in Article 26, paragraph 2(b), which become Parties to this Convention in accordance with the conditions set out in that paragraph, and to that extent “States Parties” refers to those territories.

  • 3.

    “UNESCO” means the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.

  • 4.

    “Director-General” means the Director-General of UNESCO.

  • 5.

    “Area” means the seabed and ocean floor and subsoil thereof, beyond the limits of national jurisdiction.

  • 6.

    “Activities directed at underwater cultural heritage” means activities having underwater cultural heritage as their primary object and which may, directly or indirectly, physically disturb or otherwise damage underwater cultural heritage.

  • 7.

    “Activities incidentally affecting underwater cultural heritage” means activities which, despite not having underwater cultural heritage as their primary object or one of their objects, may physically disturb or otherwise damage underwater cultural heritage.

  • 8.

    “State vessels and aircraft” means warships, and other vessels or aircraft that were owned or operated by a State and used, at the time of sinking, only for government non-commercial purposes, that are identified as such and that meet the definition of underwater cultural heritage.

  • 9.

    “Rules” means the Rules concerning activities directed at underwater cultural heritage, as referred to in Article 33 of this Convention.

Article

2

Objectives and general principles

Article

4

Relationship to law of salvage and law of finds

Any activity relating to underwater cultural heritage to which this Convention applies shall not be subject to the law of salvage or law of finds, unless it:

  • a)

    is authorized by the competent authorities, and

  • b)

    is in full conformity with this Convention, and

  • c)

    ensures that any recovery of the underwater cultural heritage achieves its maximum protection.

Article

5

Activities incidentally affecting underwater cultural heritage

Each State Party shall use the best practicable means at its disposal to prevent or mitigate any adverse effects that might arise from activities under its jurisdiction incidentally affecting underwater cultural heritage.

Article

6

Bilateral, regional or other multilateral agreements

Article

7

Underwater cultural heritage in internal waters, archipelagic waters and territorial sea

Article

9

Reporting and notification in the exclusive economic zone and on the continental shelf

Article

10

Protection of underwater cultural heritage in the exclusive economic zone and on the continental shelf

Article

11

Reporting and notification in the Area

Article

12

Protection of underwater cultural heritage in the Area

Article

13

Sovereign immunity

Warships and other government ships or military aircraft with sovereign immunity, operated for non-commercial purposes, undertaking their normal mode of operations, and not engaged in activities directed at underwater cultural heritage, shall not be obliged to report discoveries of underwater cultural heritage under Articles 9, 10, 11 and 12 of this Convention. However States Parties shall ensure, by the adoption of appropriate measures not impairing the operations or operational capabilities of their warships or other government ships or military aircraft with sovereign immunity operated for non-commercial purposes, that they comply, as far as is reasonable and practicable, with Articles 9, 10, 11 and 12 of this Convention.

Article

14

Control of entry into the territory, dealing and possession

States Parties shall take measures to prevent the entry into their territory, the dealing in, or the possession of, underwater cultural heritage illicitly exported and/or recovered, where recovery was contrary to this Convention.

Article

15

Non-use of areas under the jurisdiction of States Parties

States Parties shall take measures to prohibit the use of their territory, including their maritime ports, as well as artificial islands, installations and structures under their exclusive jurisdiction or control, in support of any activity directed at underwater cultural heritage which is not in conformity with this Convention.

Article

16

Measures relating to nationals and vessels

States Parties shall take all practicable measures to ensure that their nationals and vessels flying their flag do not engage in any activity directed at underwater cultural heritage in a manner not in conformity with this Convention.

Article

17

Sanctions

Article

18

Seizure and disposition of underwater cultural heritage

Article

19

Cooperation and information sharing

Article

20

Public awareness

Each State Party shall take all practicable measures to raise public awareness regarding the value and significance of underwater cultural heritage and the importance of protecting it under this Convention.

Article

21

Training in underwater archaeology

States Parties shall cooperate in the provision of training in underwater archaeology, in techniques for the conservation of underwater cultural heritage and, on agreed terms, in the transfer of technology relating to underwater cultural heritage.

Article

22

Competent authorities

Article

23

Meetings of States Parties

Article

24

Secretariat for this Convention

Article

25

Peaceful settlement of disputes

Article

26

Ratification, acceptance, approval or accession

Article

27

Entry into force

This Convention shall enter into force three months after the date of the deposit of the twentieth instrument referred to in Article 26, but solely with respect to the twenty States or territories that have so deposited their instruments. It shall enter into force for each other State or territory three months after the date on which that State or territory has deposited its instrument.

Article

28

Declaration as to inland waters

When ratifying, accepting, approving or acceding to this Convention or at any time thereafter, any State or territory may declare that the Rules shall apply to inland waters not of a maritime character.

Article

29

Limitations to geographical scope

At the time of ratifying, accepting, approving or acceding to this Convention, a State or territory may make a declaration to the depositary that this Convention shall not be applicable to specific parts of its territory, internal waters, archipelagic waters or territorial sea, and shall identify therein the reasons for such declaration. Such State shall, to the extent practicable and as quickly as possible, promote conditions under which this Convention will apply to the areas specified in its declaration, and to that end shall also withdraw its declaration in whole or in part as soon as that has been achieved.

Article

30

Reservations

With the exception of Article 29, no reservations may be made to this Convention.

Article

31

Amendments

Article

32

Denunciation

Article

33

The Rules

The Rules annexed to this Convention form an integral part of it and, unless expressly provided otherwise, a reference to this Convention includes a reference to the Rules.

Article

35

Authoritative texts

This Convention has been drawn up in Arabic, Chinese, English, French, Russian and Spanish, the six texts being equally authoritative.

Annex

Rules concerning activities directed at underwater cultural heritage

I

GENERAL PRINCIPLES

Rule

1

The protection of underwater cultural heritage through in situ preservation shall be considered as the first option. Accordingly, activities directed at underwater cultural heritage shall be authorized in a manner consistent with the protection of that heritage, and subject to that requirement may be authorized for the purpose of making a significant contribution to protection or knowledge or enhancement of underwater cultural heritage.

Rule

2

The commercial exploitation of underwater cultural heritage for trade or speculation or its irretrievable dispersal is fundamentally incompatible with the protection and proper management of underwater cultural heritage. Underwater cultural heritage shall not be traded, sold, bought or bartered as commercial goods.

This Rule cannot be interpreted as preventing:

  • a)

    the provision of professional archaeological services or necessary services incidental thereto whose nature and purpose are in full conformity with this Convention and are subject to the authorization of the competent authorities;

  • b)

    the deposition of underwater cultural heritage, recovered in the course of a research project in conformity with this Convention, provided such deposition does not prejudice the scientific or cultural interest or integrity of the recovered material or result in its irretrievable dispersal; is in accordance with the provisions of Rules 33 and 34; and is subject to the authorization of the competent authorities.

Rule

3

Activities directed at underwater cultural heritage shall not adversely affect the underwater cultural heritage more than is necessary for the objectives of the project.

Rule

4

Activities directed at underwater cultural heritage must use non-destructive techniques and survey methods in preference to recovery of objects. If excavation or recovery is necessary for the purpose of scientific studies or for the ultimate protection of the underwater cultural heritage, the methods and techniques used must be as non-destructive as possible and contribute to the preservation of the remains.

Rule

5

Activities directed at underwater cultural heritage shall avoid the unnecessary disturbance of human remains or venerated sites.

Rule

6

Activities directed at underwater cultural heritage shall be strictly regulated to ensure proper recording of cultural, historical and archaeological information.

Rule

7

Public access to in situ underwater cultural heritage shall be promoted, except where such access is incompatible with protection and management.

Rule

8

International cooperation in the conduct of activities directed at underwater cultural heritage shall be encouraged in order to further the effective exchange or use of archaeologists and other relevant professionals.

II

PROJECT DESIGN

Rule

9

Prior to any activity directed at underwater cultural heritage, a project design for the activity shall be developed and submitted to the competent authorities for authorization and appropriate peer review.

Rule

10

The project design shall include:

  • a)

    an evaluation of previous or preliminary studies;

  • b)

    the project statement and objectives;

  • c)

    the methodology to be used and the techniques to be employed;

  • d)

    the anticipated funding;

  • e)

    an expected timetable for completion of the project;

  • f)

    the composition of the team and the qualifications, responsibilities and experience of each team member;

  • g)

    plans for post-fieldwork analysis and other activities;

  • h)

    a conservation programme for artefacts and the site in close cooperation with the competent authorities;

  • i)

    a site management and maintenance policy for the whole duration of the project;

  • j)

    a documentation programme;

  • k)

    a safety policy;

  • l)

    an environmental policy;

  • m)

    arrangements for collaboration with museums and other institutions, in particular scientific institutions;

  • n)

    report preparation;

  • o)

    deposition of archives, including underwater cultural heritage removed; and

  • p)

    a programme for publication.

Rule

11

Activities directed at underwater cultural heritage shall be carried out in accordance with the project design approved by the competent authorities.

Rule

12

Where unexpected discoveries are made or circumstances change, the project design shall be reviewed and amended with the approval of the competent authorities.

Rule

13

In cases of urgency or chance discoveries, activities directed at the underwater cultural heritage, including conservation measures or activities for a period of short duration, in particular site stabilization, may be authorized in the absence of a project design in order to protect the underwater cultural heritage.

III

PRELIMINARY WORK

Rule

14

The preliminary work referred to in Rule 10 (a) shall include an assessment that evaluates the significance and vulnerability of the underwater cultural heritage and the surrounding natural environment to damage by the proposed project, and the potential to obtain data that would meet the project objectives.

Rule

15

The assessment shall also include background studies of available historical and archaeological evidence, the archaeological and environmental characteristics of the site, and the consequences of any potential intrusion for the long-term stability of the underwater cultural heritage affected by the activities.

IV

PROJECT OBJECTIVE, METHODOLOGY AND TECHNIQUES

Rule

16

The methodology shall comply with the project objectives, and the techniques employed shall be as non-intrusive as possible.

V

FUNDING

Rule

17

Except in cases of emergency to protect underwater cultural heritage, an adequate funding base shall be assured in advance of any activity, sufficient to complete all stages of the project design, including conservation, documentation and curation of recovered artefacts, and report preparation and dissemination.

Rule

18

The project design shall demonstrate an ability, such as by securing a bond, to fund the project through to completion.

Rule

19

The project design shall include a contingency plan that will ensure conservation of underwater cultural heritage and supporting documentation in the event of any interruption of anticipated funding.

VI

PROJECT DURATION – TIMETABLE

Rule

20

An adequate timetable shall be developed to assure in advance of any activity directed at underwater cultural heritage the completion of all stages of the project design, including conservation, documentation and curation of recovered underwater cultural heritage, as well as report preparation and dissemination.

Rule

21

The project design shall include a contingency plan that will ensure conservation of underwater cultural heritage and supporting documentation in the event of any interruption or termination of the project.

VII

COMPETENCE AND QUALIFICATIONS

Rule

22

Activities directed at underwater cultural heritage shall only be undertaken under the direction and control of, and in the regular presence of, a qualified underwater archaeologist with scientific competence appropriate to the project.

Rule

23

All persons on the project team shall be qualified and have demonstrated competence appropriate to their roles in the project.

VIII

CONSERVATION AND SITE MANAGEMENT

Rule

24

The conservation programme shall provide for the treatment of the archaeological remains during the activities directed at underwater cultural heritage, during transit and in the long term. Conservation shall be carried out in accordance with current professional standards.

Rule

25

The site management programme shall provide for the protection and management in situ of underwater cultural heritage, in the course of and upon termination of fieldwork. The programme shall include public information, reasonable provision for site stabilization, monitoring, and protection against interference.

IX

DOCUMENTATION

Rule

26

The documentation programme shall set out thorough documentation including a progress report of activities directed at underwater cultural heritage, in accordance with current professional standards of archaeological documentation.

Rule

27

Documentation shall include, at a minimum, a comprehensive record of the site, including the provenance of underwater cultural heritage moved or removed in the course of the activities directed at underwater cultural heritage, field notes, plans, drawings, sections, and photographs or recording in other media.

X

SAFETY

Rule

28

A safety policy shall be prepared that is adequate to ensure the safety and health of the project team and third parties and that is in conformity with any applicable statutory and professional requirements.

XI

ENVIRONMENT

Rule

29

An environmental policy shall be prepared that is adequate to ensure that the seabed and marine life are not unduly disturbed.

XII

REPORTING

Rule

30

Interim and final reports shall be made available according to the timetable set out in the project design, and deposited in relevant public records.

Rule

31

Reports shall include:

  • a)

    an account of the objectives;

  • b)

    an account of the methods and techniques employed;

  • c)

    an account of the results achieved;

  • d)

    basic graphic and photographic documentation on all phases of the activity;

  • e)

    recommendations concerning conservation and curation of the site and of any underwater cultural heritage removed; and

  • f)

    recommendations for future activities.

XIII

CURATION OF PROJECT ARCHIVES

Rule

32

Arrangements for curation of the project archives shall be agreed to before any activity commences, and shall be set out in the project design.

Rule

33

The project archives, including any underwater cultural heritage removed and a copy of all supporting documentation shall, as far as possible, be kept together and intact as a collection in a manner that is available for professional and public access as well as for the curation of the archives. This should be done as rapidly as possible and in any case not later than ten years from the completion of the project, in so far as may be compatible with conservation of the underwater cultural heritage.

Rule

34

The project archives shall be managed according to international professional standards, and subject to the authorization of the competent authorities.

XIV

DISSEMINATION

Rule

35

Projects shall provide for public education and popular presentation of the project results where appropriate.

Rule

36

A final synthesis of a project shall be:

  • a)

    made public as soon as possible, having regard to the complexity of the project and the confidential or sensitive nature of the information; and

  • b)

    deposited in relevant public records.

DONE in Paris this 6th day of November 2001 in two authentic copies bearing the signature of the President of the thirty-first session of the General Conference and of the Director-General of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, which shall be deposited in the archives of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization and certified true copies of which shall be delivered to all the States and territories referred to in Article 26 as well as to the United Nations.

Verdrag inzake de bescherming van het cultureel erfgoed onder water

De Algemene Conferentie van de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur, bijeengekomen te Parijs van 15 oktober tot en met 3 november 2001 tijdens haar eenendertigste zitting,

Erkennend het belang van cultureel erfgoed onder water als integraal onderdeel van het cultureel erfgoed van de mensheid en als een bijzonder belangrijk onderdeel van de geschiedenis van volkeren, naties en hun onderlinge betrekkingen inzake hun gemeenschappelijk erfgoed,

Zich bewust van het belang van het beschermen en behouden van het cultureel erfgoed onder water en van het feit dat de verantwoordelijkheid hiervoor bij alle staten berust,

Vaststellend de toenemende belangstelling en waardering van het publiek voor cultureel erfgoed onder water,

Overtuigd van het belang van onderzoek, informatie en educatie voor de bescherming en het behoud van cultureel erfgoed onder water,

Overtuigd van het recht dat het publiek heeft de educatieve en recreatieve voordelen te genieten die voortvloeien uit verantwoorde en niet-verstorende toegang tot in situ cultureel erfgoed onder water, en dat publieksvoorlichting een waardevolle bijdrage kan leveren aan de kennis, waardering en bescherming van dat erfgoed,

Zich bewust van het feit dat ongeoorloofde activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water een bedreiging vormen voor dat erfgoed en dat strengere maatregelen dienen te worden genomen om deze activiteiten te voorkomen,

Zich bewust van de behoefte aan een passend antwoord op de eventuele bijkomstige negatieve impact van legale activiteiten op het cultureel erfgoed onder water,

Zeer bezorgd over de toenemende commerciële exploitatie van cultureel erfgoed onder water, en met name over bepaalde activiteiten gericht op het verkopen, verkrijgen of ruilen van cultureel erfgoed onder water,

Zich bewust van de beschikbaarheid van geavanceerde technologie die ontdekking van en de toegang tot cultureel erfgoed onder water vergemakkelijkt,

Overtuigd dat samenwerking tussen staten, internationale organisaties, wetenschappelijke instellingen, vakwetenschappelijke organisaties, archeologen, duikers, overige belanghebbenden en het grote publiek essentieel is voor de bescherming van cultureel erfgoed onder water,

Overwegend dat het in kaart brengen, opgraven en beschermen van cultureel erfgoed onder water de beschikbaarheid en toepassing vereisen van speciale wetenschappelijke methoden en het gebruik van passende technieken en apparatuur alsmede een hoge mate van professionele specialisatie, wat uniforme criteria vergt,

In het besef dat het noodzakelijk is regels inzake de bescherming en het behoud van cultureel erfgoed onder water te codificeren en geleidelijk te ontwikkelen in overeenstemming met het internationaal recht en de internationale praktijk, met inbegrip van het UNESCO-overeenkomst inzake de middelen om de onrechtmatige invoer, uitvoer en eigendomsoverdracht van culturele goederen te verbieden en te verhinderen van 14 november 1970, de UNESCO-overeenkomst inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld van 16 november 1972 en het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee van 10 december 1982,

Zich committerend aan het verbeteren van de doeltreffendheid van maatregelen op internationaal, regionaal en nationaal niveau voor het behoud in situ of, indien nodig voor wetenschappelijke of beschermende doeleinden, voor het zorgvuldig bergen van cultureel erfgoed onder water,

Besloten hebbend tijdens haar negenentwintigste zitting dat dit vraagstuk het onderwerp van een internationaal verdrag zou moeten worden,

Neemt dit Verdrag aan op deze tweede dag van november 2001.

Artikel

1

Begripsomschrijvingen

Voor de toepassing van dit Verdrag:

  • 1.
    • a.

      wordt verstaan onder „Cultureel erfgoed onder water” alle sporen van het menselijk bestaan met een cultureel, historisch of archeologisch karakter die zich gedurende ten minste 100 jaar periodiek of voortdurend geheel of gedeeltelijk onder water hebben bevonden, en in het bijzonder:

      • i.

        vindplaatsen, structuren, gebouwen, voorwerpen en menselijke resten, samen met hun archeologische en natuurlijke context;

      • ii.

        vaartuigen, luchtvaartuigen, andere voertuigen, of delen daarvan, hun lading of andere inhoud, samen met hun archeologische en natuurlijke context; en

      • iii.

        prehistorische voorwerpen.

    • b.

      worden op de zeebodem gelegde pijpleidingen en kabels niet beschouwd als cultureel erfgoed onder water.

    • c.

      worden andere installaties dan pijpleidingen en kabels, die op de zeebodem zijn geplaatst en nog in gebruik zijn, niet beschouwd als cultureel erfgoed onder water.

  • 2.
    • a.

      wordt verstaan onder „staten die partij zijn” de staten die ermee hebben ingestemd door dit Verdrag te worden gebonden en waarvoor dit Verdrag in werking is getreden.

    • b.

      Dit Verdrag is van overeenkomstige toepassing op de in artikel 26, tweede lid, onderdeel b, bedoelde gebieden, die in overeenstemming met de in dat lid opgenomen voorwaarden partij worden bij dit Verdrag, en in die zin verwijst „staten die partij zijn” naar die gebieden.

  • 3.

    verwijst „UNESCO” naar de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur.

  • 4.

    verwijst „Directeur-Generaal” naar de Directeur-Generaal van UNESCO.

  • 5.

    wordt verstaan onder „Gebied” de zee- en oceaanbodem en de ondergrond ervan buiten de grenzen van de nationale rechtsmacht.

  • 6.

    wordt verstaan onder „Activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water” activiteiten waarbij cultureel erfgoed onder water het primaire doel is en die, direct of indirect, cultureel erfgoed onder water fysiek kunnen verstoren of anderszins kunnen beschadigen.

  • 7.

    wordt verstaan onder „Activiteiten met bijkomstige schadelijke impact op cultureel erfgoed onder water” activiteiten die, hoewel deze cultureel erfgoed niet als primair doel of een van hun doelen hebben, cultureel erfgoed onder water fysiek kunnen verstoren of anderszins kunnen beschadigen.

  • 8.

    wordt verstaan onder „vaartuigen en luchtvaartuigen van de staat” oorlogsschepen en andere vaartuigen of luchtvaartuigen die eigendom waren van een staat of die onder het gezag van die staat opereerden en die, op het tijdstip van zinken, uitsluitend werden gebruikt voor niet-commerciële overheidsdoeleinden, die als zodanig zijn geïdentificeerd en voldoen aan de begripsomschrijving van cultureel erfgoed onder water.

  • 9.

    verwijst „Regels” naar de regels die betrekking hebben op activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water, bedoeld in artikel 33 van dit Verdrag.

Artikel

2

Doelstellingen en algemene beginselen

Artikel

3

Verhouding tussen dit Verdrag en het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee

Geen enkele bepaling van dit Verdrag doet afbreuk aan de rechten, rechtsmacht en verplichtingen van staten uit hoofde van het internationaal recht, met inbegrip van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee. Het onderhavige Verdrag wordt uitgelegd en toegepast in de context van en op een wijze die verenigbaar is met het internationaal recht, met inbegrip van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee.

Artikel

4

Verhouding tot het bergingsrecht en het recht inzake schatvinding

Een activiteit die betrekking heeft op cultureel erfgoed onder water waarop dit Verdrag van toepassing is valt niet onder het bergingsrecht of het recht inzake schatvinding, tenzij:

  • a.

    de activiteit is toegestaan door de bevoegde autoriteiten, en

  • b.

    de activiteit volledig in overeenstemming is met dit Verdrag, en

  • c.

    bij elke bergingsactiviteit de maximale bescherming van het cultureel erfgoed onder water gewaarborgd wordt.

Artikel

5

Activiteiten met bijkomstige schadelijke impact op het cultureel erfgoed onder water

Elke staat die partij is gebruikt de best bruikbare middelen die hij tot zijn beschikking heeft ter voorkoming of beperking van alle negatieve effecten die kunnen voortvloeien uit activiteiten met bijkomstige schadelijke impact op het cultureel erfgoed onder water die onder zijn rechtsmacht vallen.

Artikel

6

Bilaterale, regionale of andere multilaterale overeenkomsten

Artikel

7

Cultureel erfgoed onder water in binnenwateren, archipelwateren en de territoriale zee

Artikel

9

Meldingen en kennisgevingen in de exclusieve economische zone en op het continentaal plat

Artikel

10

Bescherming van cultureel erfgoed onder water in de exclusieve economische zone en op het continentaal plat

Artikel

11

Meldingen en kennisgevingen in het Gebied

Artikel

12

Bescherming van cultureel erfgoed onder water in het Gebied

Artikel

13

Soevereine immuniteit

Oorlogsschepen en andere overheidsvaartuigen of militaire luchtvaartuigen met soevereine immuniteit, die worden ingezet voor niet-commerciële doeleinden, die hun normale operaties uitvoeren en niet betrokken zijn bij activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water, worden niet verplicht vondsten van cultureel erfgoed onder water te melden uit hoofde van de artikelen 9, 10, 11 en 12 van dit Verdrag. Niettemin waarborgen staten die partij zijn, door het aannemen van passende maatregelen die de operaties of operationele capaciteiten van hun oorlogsschepen of andere overheidsvaartuigen of militaire luchtvaartuigen met soevereine immuniteit die worden ingezet voor niet-commerciële doeleinden niet hinderen, dat zij, voor zover redelijk en praktisch uitvoerbaar, voldoen aan de artikelen 9, 10, 11 en 12 van dit Verdrag.

Artikel

14

Controle op de invoer op het grondgebied, de handel en het bezit

Staten die partij zijn nemen maatregelen ter voorkoming van de invoer op hun grondgebied, de handel in of het bezit van onrechtmatig geëxporteerde en/of geborgen cultureel erfgoed onder water, indien de berging in strijd was met dit Verdrag.

Artikel

15

Niet-gebruik van gebieden onder de rechtsmacht van staten die partij zijn

Staten die partij zijn nemen maatregelen om het gebruik van hun grondgebied, met inbegrip van hun zeehavens, alsmede kunstmatige eilanden, installaties en structuren onder hun exclusieve rechtsmacht of controle, ter ondersteuning van activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water die niet in overeenstemming zijn met de bepalingen van dit Verdrag te verbieden.

Artikel

16

Maatregelen met betrekking tot onderdanen en vaartuigen

Staten die partij zijn nemen alle uitvoerbare maatregelen om te waarborgen dat hun onderdanen en vaartuigen die onder hun vlag varen zich onthouden van activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water op een wijze die niet in overeenstemming is met dit Verdrag.

Artikel

17

Sancties

Artikel

18

Inbeslagneming en terbeschikkingstelling van cultureel erfgoed onder water

Artikel

19

Samenwerking en het delen van informatie

Artikel

20

Bewustmaking van het publiek

Elke staat die partij is neemt alle uitvoerbare maatregelen om het publiek bewust te maken van de waarde en betekenis van cultureel erfgoed onder water en van het belang van de bescherming ervan uit hoofde van dit Verdrag.

Artikel

21

Training in onderwaterarcheologie

Staten die partij zijn werken samen bij het voorzien in training in onderwaterarcheologie, in technieken voor het behoud van cultureel erfgoed onder water en, onder overeengekomen voorwaarden, in de overdracht van technologie met betrekking tot cultureel erfgoed onder water.

Artikel

22

Bevoegde autoriteiten

Artikel

23

Vergaderingen van staten die partij zijn

Artikel

24

Secretariaat voor dit Verdrag

Artikel

25

Vreedzame geschillenbeslechting

Artikel

26

Bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring of toetreding

Artikel

27

Inwerkingtreding

Dit Verdrag treedt in werking drie maanden na de datum van de nederlegging van de twintigste akte als bedoeld in artikel 26, evenwel uitsluitend voor de twintig staten of gebieden die hun onderscheiden akten hebben nedergelegd. Voor elke andere staat of elk ander gebied treedt het in werking drie maanden na de datum waarop die staat of dat gebied zijn akte heeft nedergelegd.

Artikel

28

Verklaring ten aanzien van binnenwateren

Bij de bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring van of toetreding tot dit Verdrag of op elk tijdstip daarna kan elke staat of elk gebied verklaren dat de Regels van toepassing zijn op binnenwateren die geen maritiem karakter hebben.

Artikel

29

Beperking van de geografische reikwijdte

Een staat of gebied kan ten tijde van de bekrachtiging, aanvaarding, goedkeuring van of toetreding tot dit Verdrag bij de depositaris verklaring indienen dat dit Verdrag niet van toepassing is op bepaalde delen van zijn grondgebied, binnenwateren, archipelwateren of territoriale zee, en geeft daarin de redenen aan voor deze verklaring. Deze staat zorgt, voor zover uitvoerbaar en zo spoedig mogelijk, voor omstandigheden waardoor dit Verdrag van toepassing wordt op de in zijn verklaring aangegeven gebieden en trekt daartoe zodra dit is bewerkstelligd zijn verklaring geheel of gedeeltelijk in.

Artikel

30

Voorbehouden

Uitgezonderd artikel 29 zijn voorbehouden op dit Verdrag niet toegestaan.

Artikel

31

Wijzigingen

Artikel

32

Opzegging

Artikel

33

De Regels

De Regels in de bijlage bij dit Verdrag vormen integraal onderdeel van dit Verdrag en, tenzij uitdrukkelijk anders wordt bepaald, omvat een verwijzing naar dit Verdrag eveneens een verwijzing naar de Regels.

Artikel

35

Authentieke teksten

Dit Verdrag is opgesteld in de Arabische, de Chinese, de Engelse, de Franse, de Russische en de Spaanse taal, waarbij alle teksten gelijkelijk authentiek zijn.

Bijlage

Regels inzake activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water

I

ALGEMENE BEGINSELEN

Regel

1

Bescherming van cultureel erfgoed onder water door behoud in situ wordt als de voorkeursoptie beschouwd. Activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water worden derhalve toegestaan op een wijze die verenigbaar is met de bescherming van dat erfgoed en kunnen, op die voorwaarde, worden toegestaan met als doel het leveren van een wezenlijke bijdrage aan de bescherming, kennis of waardering van cultureel erfgoed onder water.

Regel

2

De commerciële exploitatie van cultureel erfgoed onder water ten behoeve van handel of speculatie of de onomkeerbare verspreiding ervan is fundamenteel onverenigbaar met de bescherming en het adequate beheer van cultureel erfgoed onder water. Cultureel erfgoed onder water wordt niet als commercieel goed verhandeld, verkocht, gekocht of geruild.

Deze Regel mag niet zodanig worden uitgelegd dat zij het volgende verhindert:

  • a.

    het leveren van professionele archeologische diensten of daarmee verband houdende diensten waarvan de aard en het doel volledig in overeenstemming zijn met dit Verdrag en onder voorbehoud van de toestemming van de bevoegde autoriteiten;

  • b.

    de opslag van cultureel erfgoed onder water dat in de loop van een onderzoeksproject in overeenstemming met dit Verdrag is geborgen, op voorwaarde dat deze opslag geen afbreuk doet aan het wetenschappelijk of cultureel belang of de integriteit van het geborgen materiaal noch resulteert in de onomkeerbare verspreiding ervan, dat deze in overeenstemming is met de bepalingen van de Regels 33 en 34 en onder voorbehoud van de toestemming van de bevoegde autoriteiten.

Regel

3

Activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water zullen het cultureel erfgoed onder water niet meer verstoren dan voor het bereiken van de doeleinden van het project noodzakelijk is.

Regel

4

Bij activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water moet de voorkeur worden gegeven aan non-destructieve technieken en onderzoeksmethoden boven het bergen van voorwerpen. Indien een opgraving of berging noodzakelijk blijkt met het oog op wetenschappelijk onderzoek of voor de uiteindelijke bescherming van cultureel erfgoed onder water, moeten de gebruikte methoden en technieken zo min mogelijk destructief zijn en bijdragen aan het behoud van de overblijfselen.

Regel

5

Activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water verstoren menselijke resten of heilige plaatsen niet onnodig.

Regel

6

Activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water worden streng gereguleerd om te waarborgen dat culturele, historische en archeologische informatie naar behoren wordt geregistreerd.

Regel

7

De toegang van het publiek tot het in situ cultureel erfgoed onder water wordt bevorderd, behalve wanneer deze toegang onverenigbaar is met de bescherming en het beheer van de vindplaats.

Regel

8

Internationale samenwerking bij activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water wordt aangemoedigd teneinde de effectieve uitwisseling of inzet van archeologen en specialisten uit andere relevante vakgebieden te bevorderen.

II

PROJECTPLAN

Regel

9

Voorafgaand aan een activiteit gericht op cultureel erfgoed onder water wordt een projectplan voor de activiteit opgesteld en ter goedkeuring en wetenschappelijke beoordeling voorgelegd aan de bevoegde autoriteiten.

Regel

10

Het projectplan omvat:

  • a.

    een evaluatie van eerder onderzoek of vooronderzoek;

  • b.

    de omschrijving en doelstellingen van het project;

  • c.

    de te hanteren methoden en technieken;

  • d.

    de verwachte financiering;

  • e.

    het beoogde tijdschema voor de afronding van het project;

  • f.

    de samenstelling van het team en de kwalificaties, verantwoordelijkheden en ervaring van elk teamlid;

  • g.

    plannen voor analyses en andere werkzaamheden die volgen op het veldwerk;

  • h.

    een programma voor het behoud van de voorwerpen en de vindplaats in nauwe samenwerking met de bevoegde autoriteiten;

  • i.

    een beleidsplan voor het beheer en onderhoud van de vindplaats voor de gehele duur van het project;

  • j.

    een documentatieprogramma;

  • k.

    een veiligheidsplan;

  • l.

    een milieubeleidsplan;

  • m.

    afspraken over samenwerking met musea en andere instituten, met name wetenschappelijke instituten;

  • n.

    de wijze waarop rapporten worden opgesteld;

  • o.

    de regeling voor het deponeren van opgravingsarchieven, met inbegrip van het geborgen cultureel erfgoed onder water; en

  • p.

    een programma voor publicatie.

Regel

11

Activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water worden uitgevoerd in overeenstemming met het projectplan dat door de bevoegde autoriteiten is goedgekeurd.

Regel

12

Wanneer er onverwachte vondsten worden gedaan of de omstandigheden veranderen, wordt het projectplan herzien en aangepast met goedkeuring van de bevoegde autoriteiten.

Regel

13

In dringende gevallen of bij toevalsvondsten kunnen activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water, waaronder conserverende maatregelen of activiteiten van korte duur, met name het stabiliseren van de vindplaats, worden toegestaan zonder dat er een projectplan is met het oog op het behoud van het cultureel erfgoed onder water.

III

VOORBEREIDENDE WERKZAAMHEDEN

Regel

14

De in Regel 10, onderdeel a, bedoelde voorbereidende werkzaamheden omvatten een evaluatie van het belang van het cultureel erfgoed onder water en de natuurlijke omgeving en het risico op schade als gevolg van het voorgestelde project, alsmede van de mogelijkheid de gegevens te verzamelen die beantwoorden aan de doelstellingen van het project.

Regel

15

De evaluatie omvat tevens achtergrondstudies naar beschikbare historische en archeologische gegevens, de archeologische en omgevingskenmerken van de vindplaats en de gevolgen van elke mogelijke verstoring voor de stabiliteit op lange termijn van het bij de activiteiten betrokken cultureel erfgoed onder water.

IV

PROJECTDOELSTELLING, METHODEN EN TECHNIEKEN

Regel

16

De gehanteerde methoden zijn in overeenstemming met de projectdoelstellingen en de toegepaste technieken zijn zo min mogelijk verstorend.

V

FINANCIERING

Regel

17

Behalve wanneer bescherming van het cultureel erfgoed onder water dringend nodig is, dient voorafgaand aan elke activiteit adequate financiering beschikbaar te zijn die toereikend is om alle stadia waarin het projectplan voorziet te kunnen voltooien, met inbegrip van de conservering, documentatie en het beheer van de geborgen voorwerpen en het opmaken en verspreiden van de rapporten.

Regel

18

Uit het projectplan moet blijken, bijvoorbeeld door borgstelling, dat het project tot en met de voltooiing ervan naar behoren is gefinancierd.

Regel

19

Het projectplan voorziet in een noodplan dat behoud van het cultureel erfgoed onder water en de ondersteunende documentatie waarborgt in het geval dat de verwachte financiering wordt onderbroken.

VI

PROJECTDUUR – TIJDSCHEMA

Regel

20

Voorafgaand aan enige activiteit gericht op cultureel erfgoed onder water wordt een adequaat tijdschema opgesteld om op voorhand de voltooiing van alle stadia van het project te verzekeren, met inbegrip van de conservering, documentatie en het beheer van geborgen cultureel erfgoed onder water en van de opstelling en de verspreiding van de rapporten.

Regel

21

Het projectplan voorziet in een noodplan dat behoud van het cultureel erfgoed onder water en de ondersteunende documentatie waarborgt in het geval het project wordt onderbroken of voortijdig beëindigd.

VII

COMPETENTIES EN KWALIFICATIES

Regel

22

Activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water worden uitsluitend verricht onder leiding en toezicht van een gekwalificeerde onderwaterarcheoloog met de voor het project toepasselijke wetenschappelijke competenties, die geregeld aanwezig is.

Regel

23

Alle leden van het projectteam hebben de kwalificaties en aangetoonde competenties voor hun taak binnen het project.

VIII

BEHOUD EN BEHEER VAN DE VINDPLAATS

Regel

24

Het programma voor het behoud voorziet in de behandeling van de archeologische overblijfselen tijdens de activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water, tijdens het vervoer en op de lange termijn. Het behoud geschiedt volgens de geldende beroepsnormen.

Regel

25

Het beleidsplan voor het beheer van de vindplaats voorziet in de bescherming en het beheer in situ van cultureel erfgoed onder water, tijdens de uitvoering en bij afronding van het veldwerk. Het beleidsplan omvat voorlichting van het publiek, de inzet van redelijke middelen voor de stabilisering van de vindplaats, toezicht en bescherming tegen verstoring.

IX

DOCUMENTATIE

Regel

26

Het documentatieprogramma omvat gedetailleerde documentatie, met inbegrip van een voortgangsrapport van de activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water, dat voldoet aan de geldende beroepsnormen inzake archeologische documentatie.

Regel

27

De documentatie omvat ten minste een gedetailleerde inventaris van de vindplaats, met vermelding van de herkomst van cultureel erfgoed onder water dat tijdens de activiteiten gericht op cultureel erfgoed onder water werd verplaatst of geborgen, aantekeningen, plattegronden, tekeningen, doorsneden, foto’s en alle documenten op andere informatiedragers.

X

VEILIGHEID

Regel

28

Er wordt een adequaat veiligheidsplan opgesteld om de veiligheid en gezondheid van het projectteam en derden te waarborgen in overeenstemming met de geldende wettelijke en professionele eisen.

XI

MILIEU

Regel

29

Er wordt een adequaat milieubeleidsplan opgesteld om te waarborgen dat de zeebodem en het leven in zee niet onnodig worden verstoord.

XII

RAPPORTAGE

Regel

30

Tussentijdse en eindrapporten worden conform het tijdschema dat is vastgelegd in het projectplan beschikbaar gesteld en gedeponeerd in de desbetreffende openbare archieven.

Regel

31

Elk rapport omvat:

  • a.

    een beschrijving van de doelstellingen;

  • b.

    een beschrijving van de gehanteerde methoden en technieken;

  • c.

    een beschrijving van de behaalde resultaten;

  • d.

    de grafische en fotografische basisdocumentatie die betrekking heeft op alle stadia van de activiteit;

  • e.

    aanbevelingen ten aanzien van het behoud en beheer van de vindplaats en van geborgen cultureel erfgoed onder water; en

  • f.

    aanbevelingen voor toekomstige activiteiten.

XIII

BEHEER VAN PROJECTARCHIEVEN

Regel

32

Voordat met activiteiten wordt begonnen wordt een regeling getroffen voor het beheer van de projectarchieven en wordt deze in het projectplan opgenomen.

Regel

33

De projectarchieven, met inbegrip van al het geborgen cultureel erfgoed onder water en een kopie van alle ondersteunende documentatie worden, voor zover mogelijk, op zodanige wijze bij elkaar gehouden in de vorm van een collectie dat deze toegankelijk zijn voor specialisten en het publiek en dat deze archieven beheerd kunnen worden. Dit moet zo spoedig mogelijk geschieden en in ieder geval niet later dan tien jaar na de afronding van het project, voor zover dit verenigbaar is met het behoud van het cultureel erfgoed onder water.

Regel

34

De projectarchieven worden beheerd conform internationale beroepsnormen en onderworpen aan de goedkeuring door de bevoegde autoriteiten.

XIV

VERSPREIDING

Regel

35

Projecten voorzien, waar mogelijk, in educatieve doeleinden en presentatie van de projectresultaten aan het publiek.

Regel

36

Een eindrapportage met een synthese van het project wordt:

  • a.

    zo spoedig mogelijk openbaar gemaakt, rekening houdend met de complexiteit van het project en de vertrouwelijke of gevoelige aard van de informatie; en

  • b.

    gedeponeerd in de desbetreffende openbare archieven.

GEDAAN te Parijs op deze 6de november 2001 in twee authentieke exemplaren voorzien van de handtekening van de Voorzitter van de eenendertigste zitting van de Algemene Conferentie en van de Directeur-Generaal van de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur, die worden nedergelegd in de archieven van de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur en waarvan voor eensluidend gewaarmerkte afschriften worden toegezonden aan alle in artikel 26 bedoelde staten en gebieden alsmede aan de Verenigde Naties.