Versterkte Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Kirgizische Republiek, anderzijds (met Bijlagen en Protocol)

1

De Partijen bevestigen hun wederzijdse rechten en verplichtingen uit hoofde van de WTO Overeenkomst en alle andere overeenkomsten waarbij zij allebei partij zijn.

2

Geen van de bepalingen van deze Overeenkomst kan zo worden uitgelegd dat zij een van de Partijen ertoe verplicht te handelen op een wijze die in strijd is met haar verplichtingen uit hoofde van de WTO-Overeenkomst.

1

Elke verwijzing in deze titel naar wet- en regelgeving, hetzij in het algemeen, hetzij door verwijzing naar specifieke wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen of richtlijnen, wordt uitgelegd als een verwijzing naar de wet- en regelgeving met inbegrip van de wijzigingen ervan, tenzij anders is aangegeven.

2

Elke verwijzing of opneming door middel van een verwijzing in deze titel naar andere overeenkomsten of rechtsinstrumenten, geheel of gedeeltelijk, wordt, tenzij anders aangegeven, zodanig uitgelegd dat zij het volgende omvat:

• a.

  de bijbehorende bijlagen, protocollen, voetnoten, aantekeningen en toelichtingen; en

• b.

  de vervolgovereenkomsten waarbij de Partijen partij zijn, of de wijzigingen die bindend zijn voor de Partijen, tenzij de verwijzing bestaande rechten bevestigt.

1

Wanneer de Samenwerkingsraad taken uitvoert die hem op grond van deze titel zijn toegekend, bestaat hij uit vertegenwoordigers van de Partijen met verantwoordelijkheid voor handelsgerelateerde aangelegenheden, overeenkomstig de respectieve rechtskaders van de Partijen, of uit de door hen aangewezen personen.

2

De Samenwerkingsraad in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken:

• a.

  heeft de bevoegdheid om besluiten vast te stellen tot actualisering of wijziging van het volgende op basis van wederzijdse instemming, met inachtneming van de voltooiing van de respectieve interne procedures van de Partijen waarin hun wetgeving voorziet:

  • i.

    bijlage 2;

  • ii.

    de bijlagen 8-A, 8-B en 8-C;

  • iii.

    bijlage 9;

  • iv.

    de bijlagen 14-A en 14-B;

  • v.

    het protocol;

  dergelijke actualiseringen en wijzigingen worden bevestigd door en treden in werking bij de uitwisseling van diplomatieke nota’s tussen de Partijen, tenzij de Partijen anders overeenkomen;

• b.

  kan besluiten vaststellen tot uitlegging van de bepalingen van deze titel;

• c.

  kan besluiten vaststellen om, in aanvulling op de subcomités die zijn ingesteld op grond van deze titel, subcomités in te stellen die zijn samengesteld uit vertegenwoordigers van de Partijen, en deze binnen zijn bevoegdheid taken toe te kennen; de Samenwerkingsraad kan tevens besluiten de aan de door hem ingestelde subcomités toegekende taken te wijzigen, en de subcomités op te heffen.

3

De Samenwerkingsraad in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken stelt besluiten vast en doet passende aanbevelingen na voltooiing van de respectieve interne procedures van de Partijen, zoals bepaald in hun wetgeving.

4

Wanneer geen vergaderingen van de Samenwerkingsraad beschikbaar zijn, kunnen de in lid 2 bedoelde besluiten via de schriftelijke procedure worden vastgesteld.

1

Wanneer het Samenwerkingscomité taken uitvoert die hem bij deze titel zijn toegekend, bestaat hij uit vertegenwoordigers van de Partijen met verantwoordelijkheid voor handelsgerelateerde aangelegenheden of uit de door hen aangewezen personen.

2

Het Samenwerkingscomité in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken heeft met name de volgende taken:

• a.

  de Samenwerkingsraad bijstand verlenen bij de uitvoering van zijn taken met betrekking tot handelsgerelateerde aangelegenheden;

• b.

  verantwoordelijk zijn voor de correcte uitvoering en toepassing van deze titel; in dit verband, en onverminderd de in hoofdstuk 14 vastgestelde rechten, kan elke Partij kwesties in verband met de toepassing of de uitlegging van deze titel ter bespreking naar het Samenwerkingscomité verwijzen;

• c.

  toezien, waar nodig, op de verdere uitwerking van de bepalingen van deze titel en de bij de toepassing ervan behaalde resultaten evalueren;

• d.

  zoeken naar passende manieren om problemen te voorkomen en op te lossen, die overigens kunnen ontstaan op gebieden die onder deze titel vallen; en

• e.

  toezien op de werkzaamheden van alle krachtens deze titel ingestelde subcomités.

3

Bij de uitvoering van zijn taken uit hoofde van lid 2 van dit artikel kan het Samenwerkingscomité voorstellen indienen over de noodzaak om besluiten vast te stellen tot actualisering of wijziging als bedoeld in artikel 27, lid 2, punt a), of tot uitlegging als bedoeld in artikel 27, lid 2, punt b), wanneer geen vergaderingen van de Samenwerkingsraad beschikbaar zijn.

4

Het Samenwerkingscomité in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken neemt besluiten en doet passende aanbevelingen na voltooiing van de respectieve interne procedures van de Partijen, zoals bepaald in hun wetgeving.

1

Binnen 60 dagen na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst benoemen de Europese Unie en de Kirgizische Republiek elk een coördinator voor deze titel en stellen elkaar in kennis van de contactgegevens van de coördinatoren.

2

De coördinatoren stellen gezamenlijk de agenda op en treffen alle overige nodige voorbereidingen voor de vergaderingen van de Samenwerkingsraad en het Samenwerkingscomité overeenkomstig dit hoofdstuk, en geven, voor zover van toepassing, vervolg aan de besluiten van deze organen.

1

De subcomités bestaan uit vertegenwoordigers van de Europese Unie, enerzijds, en vertegenwoordigers van de Kirgizische Republiek, anderzijds.

2

De subcomités komen binnen een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst bijeen, en vervolgens eenmaal per jaar of op verzoek van een van de Partijen of van het Samenwerkingscomité, op een passend niveau. Vergaderingen in persoon worden beurtelings in Brussel en in Bisjkek gehouden. Vergaderingen kunnen ook worden gehouden via elk voor de Partijen beschikbaar technologisch hulpmiddel.

3

De subcomités worden gezamenlijk voorgezeten door de vertegenwoordigers van de Partijen.

1

Elke Partij past op de goederen van de andere Partij de meestbegunstigingsbehandeling toe overeenkomstig artikel I van GATT 1994 en de aantekeningen en aanvullende bepalingen daarbij, die mutatis mutandis in deze Overeenkomst zijn opgenomen en hiervan integrerend deel uitmaken.

2

Lid 1 is niet van toepassing op goederen van een derde land waaraan een Partij preferentiële behandeling heeft toegekend overeenkomstig de WTO-Overeenkomst.

1

Geen van beide Partijen mag rechten, belastingen of andere heffingen van welke aard ook ter zake van of in verband met de uitvoer van een goed naar de andere Partij vaststellen of handhaven, of andere maatregelen van gelijke werking, andere dan voor goederen overeenkomstig de lijst in bijlage 2 bij deze overeenkomst. Deze bepaling is niet van toepassing op goederen in doorvoer over het grondgebied van een Partij in de zin van artikel V van de GATT 1994, noch op goederen die, overeenkomstig een internationale overeenkomst tussen de Kirgizische Republiek en een derde partij, in de Kirgizische Republiek zijn ingevoerd zonder dat uitvoerrechten worden opgelegd die die derde partij anders had kunnen opleggen bij uitvoer naar de Europese Unie overeenkomstig, in voorkomend geval, de aan de GATT 1994 gehechte lijst van concessies van die derde partij of bilaterale verbintenissen met de Europese Unie.

2

Niets in dit artikel belet een Partij om bij de uitvoer van een goed naar de andere Partij een retributie of heffing op te leggen die uit hoofde van artikel 38 is toegestaan.

1

Artikel VIII van de GATT 1994 en de aantekeningen voor de interpretatie daarbij, alsmede alle uitzonderingen op en vrijstellingen van de verplichtingen en ontheffingen daarvan als bedoeld in artikel VIII van de GATT 1994 die uit hoofde van de WTO-Overeenkomst van toepassing zijn, worden mutatis mutandis in deze Overeenkomst opgenomen en maken hiervan integrerend deel uit.

2

Elke Partij maakt onverwijld alle retributies en heffingen die zij in verband met de invoer of de uitvoer aanrekent, bekend op zodanige wijze dat overheden, handelaren en andere belanghebbenden daarvan kennis kunnen nemen.

3

Elke Partij herziet, waar uitvoerbaar, op gezette tijden de retributies en heffingen die zij oplegt, met het doel om het aantal en de diversiteit ervan te beperken.

4

Geen van de Partijen legt in verband met de invoer van goederen van de andere Partij consulaire formaliteiten, waaronder retributies en heffingen, op.

1

Een Partij streeft ernaar aan gereviseerde goederen van de andere Partij geen minder gunstige behandeling toe te kennen dan die welke zij aan soortgelijke nieuwe goederen toekent.

2

Indien een Partij invoer- en uitvoerverboden of invoer- en uitvoerbeperkingen instelt of handhaaft met betrekking tot gebruikte goederen, streeft zij ernaar die maatregelen niet toe te passen op gereviseerde goederen.

3

Een Partij kan eisen dat gereviseerde goederen als zodanig worden geïdentificeerd voor distributie of verkoop op haar grondgebied en dat zij voldoen aan alle toepasselijke technische voorschriften die van toepassing zijn op gelijkwaardige nieuwe goederen.

1

Wanneer de Kirgizische Republiek bij de invoer van goederen uit de Europese Unie een oorsprongsaanduiding verlangt, aanvaardt zij de oorsprongsaanduiding „Made in EU” of het equivalent daarvan in een taal overeenkomstig de vereisten inzake oorsprongsaanduiding van de Kirgizische Republiek, onder voorwaarden die niet minder gunstig zijn dan die welke gelden voor oorsprongsaanduidingen van de lidstaten van de Europese Unie.

2

Voor de toepassing van de oorsprongsaanduiding „Made in EU” behandelt de Kirgizische Republiek de Europese Unie als één grondgebied.

1

Elke Partij zorgt, op grond van haar bevoegdheden⁶⁾Wat de Kirgizische Republiek betreft, is dit artikel slechts van toepassing ten aanzien van de maatregelen die de Kirgizische Republiek unilateraal toepast, overeenkomstig de wet- en regelgeving die van toepassing is op haar grondgebied., voor transparantie met betrekking tot uitvoervergunningsprocedures en maakt nieuwe uitvoervergunningsprocedures of enige wijziging van een bestaande uitvoervergunningsprocedure op zodanige wijze bekend dat overheden, handelaren en andere belanghebbenden daarvan kennis kunnen nemen. Deze bekendmaking vindt, voor zover uitvoerbaar, plaats uiterlijk 30 dagen voordat een nieuwe uitvoervergunningsprocedure of een wijziging van een bestaande procedure voor uitvoervergunningen van kracht wordt, en in elk geval uiterlijk op de datum waarop een dergelijke procedure of wijziging van kracht wordt.

2

De bekendmaking van uitvoervergunningsprocedures omvat de volgende informatie:

• a.

  de tekst van de uitvoervergunningsprocedures of van de daaraan aangebrachte wijzigingen;

• b.

  de goederen die het voorwerp zijn van elke uitvoervergunningsprocedure;

• c.

  voor elke procedure, een beschrijving van de procedure voor het aanvragen van een uitvoervergunning en alle criteria waaraan een aanvrager moet voldoen om een uitvoervergunning te kunnen aanvragen, zoals het bezitten van een activiteitenvergunning, het opzetten of handhaven van een investering of het actief zijn via een bepaalde vorm van vestiging op het grondgebied van een Partij;

• d.

  een contactpunt of contactpunten waar belanghebbenden nadere inlichtingen kunnen verkrijgen over de voorwaarden voor het verkrijgen van een uitvoervergunning;

• e.

  het administratieve orgaan of de administratieve organen waarbij een aanvraag of andere relevante documenten moeten worden ingediend;

• f.

  een beschrijving van alle maatregelen waaraan de uitvoervergunningsprocedure uitvoering beoogt te geven;

• g.

  de periode waarin elke uitvoervergunningsprocedure van kracht zal zijn, tenzij de procedure van kracht blijft tot de intrekking of herziening ervan in een nieuwe bekendmaking;

• h.

  als de Partij voornemens is van een uitvoervergunningsprocedure gebruik te maken voor het beheer van een uitvoercontingent, de totale omvang, en indien van toepassing, de waarde van het contingent alsmede de openings- en sluitingsdata van het contingent; en

• i.

  alle vrijstellingen van of uitzonderingen op het vereiste een uitvoervergunning te verkrijgen, hoe die vrijstellingen of uitzonderingen kunnen worden aangevraagd of gebruikt, en de criteria voor het verlenen of toekennen ervan.

3

Binnen 45 dagen na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst stelt elke Partij de andere Partij in kennis van haar bestaande uitvoervergunningsprocedures. Een Partij die een nieuwe uitvoervergunningsprocedure vaststelt of een bestaande uitvoervergunningsprocedure wijzigt, stelt de andere Partij daarvan binnen 60 dagen na de bekendmaking van de procedure of de wijziging in kennis. De kennisgeving omvat een verwijzing naar de bron of bronnen waar de op grond van lid 2 vereiste informatie wordt bekendgemaakt en, indien van toepassing, het adres van de desbetreffende officiële website.

1

De Partijen komen overeen dat de toepassing van handelsbeschermingsinstrumenten (antidumping-, antisubsidie- en mondiale vrijwaringsmaatregelen) moet gebeuren met volledige inachtneming van de desbetreffende WTO-voorschriften en op basis van een eerlijk en transparant systeem.

2

Voordat definitieve conclusies over antidumping- of compenserende maatregelen worden getrokken, zorgen de Partijen ervoor dat de belangrijkste feiten die aan de beslissing tot toepassing van maatregelen ten grondslag liggen, worden meegedeeld, onverminderd artikel 6, lid 5, van de Antidumpingovereenkomst en artikel 12, lid 4, van de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen. Er moet belanghebbenden voldoende tijd worden gelaten om hun opmerkingen in te dienen.

3

Elke belanghebbende wordt in de gelegenheid gesteld zijn standpunt kenbaar te maken tijdens antidumping- en antisubsidieonderzoeken, mits dit het verloop van de onderzoeken niet onnodig vertraagt.

4

Hoofdstuk 14 van deze titel is niet van toepassing op dit artikel.

1

De Partijen intensiveren hun samenwerking op douanegebied met het oog op de waarborging van een transparant handelsklimaat, handelsfacilitering, bevordering van de continuïteit van de toeleveringsketen en van de consumentenveiligheid, het tegenhouden van goederen waarmee inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht wordt gemaakt en bestrijding van smokkel en fraude.

2

Om de in lid 1 genoemde doelstellingen uit te voeren, en binnen de grenzen van de beschikbare middelen, werken de Partijen samen met als doel, onder meer:

• a.

  de douanewetgeving te verbeteren en de douaneprocedures te harmoniseren en te vereenvoudigen, overeenkomstig de internationale verdragen en normen die van toepassing zijn op douanegebied en op het gebied van handelsfacilitatie, met inbegrip van die welke zijn ontwikkeld door de WTO (de Overeenkomst inzake handelsfacilitatie daaronder begrepen) en de Werelddouaneorganisatie (met name de herziene Overeenkomst van Kyoto), en rekening houdend met de instrumenten en beste praktijken van de Europese Unie, zoals douaneblauwdrukken;

• b.

  moderne douanesystemen op te zetten, waaronder moderne technologieën voor de afhandeling van douaneformaliteiten; regelingen voor geautoriseerde marktdeelnemers; geautomatiseerde op risico gebaseerde analyses en controles; vereenvoudigde procedures voor de vrijgave van goederen; controles na vrijgave; transparante vaststelling van de douanewaarde en regelingen voor partnerschappen tussen de douane en ondernemingen;

• c.

  te zorgen voor de facilitatie en doeltreffende controle van de overlading en doorvoer over hun respectieve grondgebied; te zorgen voor samenwerking en coördinatie tussen alle betrokken autoriteiten en agentschappen op hun respectieve grondgebied om het douanevervoer te vergemakkelijken, en, waar nodig en passend, mogelijkheden te benutten om de respectieve douanestelsels voor doorvoer compatibel te maken;

• d.

  strenge normen inzake beroepsethiek aan te moedigen, met name aan de grens, door middel van de toepassing van maatregelen die de beginselen van de Verklaring van Arusha van de Werelddouaneorganisatie weerspiegelen;

• e.

  beste praktijken uit te wisselen en opleiding en technische ondersteuning te verlenen voor planning en voor het waarborgen van strenge normen op het gebied van beroepsethiek;

• f.

  waar passend informatie en gegevens uit te wisselen, met inachtneming van elkaars regels inzake de vertrouwelijkheid van gevoelige gegevens en de bescherming van persoonsgegevens;

• g.

  waar nodig en passend, deel te nemen aan gecoördineerde douaneacties tussen hun douaneautoriteiten.

1

Bij de handel tussen de Partijen zijn de artikelen 1 tot en met 17 van de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VII van de GATT 1994, opgenomen in bijlage 1A van de WTO-Overeenkomst, van toepassing op de vaststelling van de douanewaarde van goederen. Deze bepalingen worden mutatis mutandis in deze Overeenkomst opgenomen en maken hiervan integrerend deel uit.

2

De Partijen werken samen aan een gemeenschappelijke aanpak van kwesties met betrekking tot de douanewaarde.

1

Dit hoofdstuk is van toepassing op de opstelling, aanneming en toepassing van alle normen, technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures zoals omschreven in de TBT-Overeenkomst, die de handel in goederen tussen de Partijen kunnen beïnvloeden.

2

Onverminderd lid 1 is dit hoofdstuk niet van toepassing op:

• a.

  aankoopspecificaties die door overheidsorganen zijn opgesteld om te voorzien in de productie- of verbruiksbehoeften van die organen; of

• b.

  sanitaire en fytosanitaire maatregelen zoals omschreven in bijlage A bij de SPS-Overeenkomst, die vallen onder hoofdstuk 5 van deze Overeenkomst.

1

Elke Partij voert, overeenkomstig de voor die Partij geldende regels en procedures, effectbeoordelingen van voorgenomen technische voorschriften uit, rekening houdend met de beschikbare regelgevings- en niet-regelgevingsalternatieven voor het voorgestelde technische voorschrift waarmee de legitieme doelstellingen van de Partij kunnen worden bereikt, overeenkomstig artikel 2.2 van de TBT-Overeenkomst.

2

Elke Partij gebruikt de terzake geldende internationale normen als basis voor haar technische voorschriften, tenzij zij kan aantonen dat die internationale normen ondoelmatig of ongeschikt zijn voor de verwezenlijking van de beoogde legitieme doelstellingen.

3

Wanneer een Partij geen internationale normen als grondslag voor haar technische voorschriften heeft gebruikt, neemt zij op verzoek van de andere Partij maatregelen om ervoor te zorgen dat wordt aangegeven op welke punten zij aanzienlijk is afgeweken van de toepasselijke internationale norm en licht zij de redenen toe waarom die normen ongeschikt of ondoelmatig voor de nagestreefde doelstelling zijn geacht.

4

Elke Partij evalueert haar technische voorschriften met het oog op grotere convergentie ervan met de terzake geldende internationale normen, waarbij onder meer rekening wordt gehouden met nieuwe ontwikkelingen in de desbetreffende internationale normen of veranderingen in de omstandigheden die tot afwijking van die internationale norm hebben geleid.

5

Bij de ontwikkeling van belangrijke technische voorschriften die een aanzienlijk effect op het handelsverkeer kunnen hebben, neemt elke Partij maatregelen om er overeenkomstig haar respectieve regels en procedures voor te zorgen dat er procedures bestaan die personen in staat stellen via een publiek debat input te leveren, behalve wanneer zich dringende problemen op het gebied van veiligheid, gezondheid, milieubescherming of nationale veiligheid voordoen of dreigen voor te doen, en dat de resultaten van die besprekingen openbaar worden gemaakt.

1

Teneinde normen op een zo breed mogelijke grondslag te harmoniseren, moedigt elke Partij de op haar grondgebied gevestigde normalisatie-instellingen, alsmede de regionale normalisatie-instellingen waarvan zij of de op haar grondgebied gevestigde normalisatie-instellingen lid zijn, aan:

• a.

  binnen hun mogelijkheden mee te werken aan de opstelling van internationale normen door de bevoegde internationale normalisatie-instellingen;

• b.

  de toepasselijke internationale normen te gebruiken als grondslag voor de normen die zij formuleren, behalve wanneer dergelijke internationale normen ondoeltreffend of ongeschikt zouden zijn, bijvoorbeeld omdat zij onvoldoende bescherming bieden of wegens fundamentele klimatologische of geografische omstandigheden of fundamentele technologische problemen;

• c.

  doublures of overlappingen met de werkzaamheden van de internationale normalisatie-instellingen te voorkomen;

• d.

  niet op de toepasselijke internationale normen gebaseerde nationale en regionale normen regelmatig te evalueren, teneinde de convergentie ervan met dergelijke internationale normen te verbeteren;

• e.

  bij internationale normalisatieactiviteiten samen te werken met de betrokken normalisatie-instellingen van de andere Partij; die samenwerking kan plaatsvinden binnen de internationale normalisatie-instellingen of op regionaal niveau; en

• f.

  de bilaterale samenwerking tussen hen en de normalisatie-instellingen van de andere Partij te bevorderen.

2

De Partijen moeten informatie uitwisselen over hun respectieve normalisatieprocessen, en de mate waarin zij internationale, regionale of sub-regionale normen als basis voor hun nationale normen hanteren.

3

Wanneer vereisten voor normen door middel van een ontwerp van een technisch voorschrift of conformiteitsbeoordelingsprocedure verplicht worden gesteld, moet worden voldaan aan de transparantieverplichtingen van artikel 58 van deze Overeenkomst en artikel 2 of 5 van de TBT-Overeenkomst.

4

Internationale normen die door de Internationale Organisatie voor normalisatie, de Internationale Elektrotechnische Commissie, de Internationale Telecommunicatie-unie en de door de Voedsel- en Landbouworganisatie opgerichte Codex Alimentarius-Commissie zijn vastgesteld, worden beschouwd als de terzake geldende internationale normen in de zin van de artikelen 2 en 5 van en bijlage 3 bij de TBT-Overeenkomst, waarbij het gebruik van andere internationale normen niet wordt uitgesloten.

5

Een door andere internationale organisaties ontwikkelde norm kan ook worden beschouwd als een terzake geldende internationale norm in de zin van de artikelen 2 en 5 van en bijlage 3 bij de TBT-Overeenkomst, mits deze norm is ontwikkeld:

• a.

  door een normalisatie-instelling die consensus nastreeft tussen:

  • i.

    nationale delegaties van de deelnemende WTO-leden die alle nationale normalisatie-instellingen op hun grondgebied vertegenwoordigen welke voor het voorwerp van de internationale normalisatieactiviteit normen hebben vastgesteld of voornemens zijn vast te stellen; of

  • ii.

    overheidsorganen van deelnemende WTO-leden; en

• b.

  overeenkomstig het besluit van de Commissie inzake de beginselen voor de ontwikkeling van internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen met betrekking tot de artikelen 2 en 5 van en bijlage 3 bij de TBT-Overeenkomst.

1

De in artikel 52 vastgestelde bepalingen betreffende de opstelling, aanneming en toepassing van technische voorschriften zijn mutatis mutandis op conformiteitsbeoordelingsprocedures van toepassing.

2

Indien een Partij een conformiteitsbeoordeling verlangt als positieve garantie dat een product in overeenstemming met een technisch voorschrift is, kiest zij conformiteitsbeoordelingsprocedures⁷⁾Wat de Kirgizische Republiek betreft, zijn de conformiteitsbeoordelingsprocedures vastgesteld bij technische voorschriften. die in verhouding staan tot de betrokken risico’s, zoals bepaald op basis van een risicobeoordeling, in voorkomend geval met inbegrip van het gebruik van de conformiteitsverklaring van de leverancier.

3

Indien een Partij een conformiteitsbeoordeling door een derde verlangt als positieve garantie dat een product in overeenstemming met een technisch voorschrift is, en zij die taak niet aan een overheidsinstantie heeft voorbehouden als bepaald in lid 4, dan:

• a.

  maakt zij bij voorkeur gebruik van accreditatie voor de kwalificatie van conformiteitsbeoordelingsinstanties;

• b.

  maakt zij optimaal gebruik van internationale normen voor accreditatie en conformiteitsbeoordeling, alsmede van internationale overeenkomsten waarbij de accreditatie-instanties van de Partijen betrokken zijn, bijvoorbeeld via de mechanismen van de International Laboratory Accreditation Cooperation (ILAC) en het International Accreditation Forum (IAF);

• c.

  overweegt zij zich aan te sluiten bij of, naargelang het geval, moedigt zij haar conformiteitsbeoordelingsinstanties aan zich aan te sluiten bij alle geldende desbetreffende internationale overeenkomsten of regelingen voor harmonisatie of bevordering van de aanvaarding van conformiteitsbeoordelingsresultaten;

• d.

  ziet zij erop toe dat marktdeelnemers een keuze hebben tussen de door de autoriteiten van een Partij voor een bepaald product aanvaarde conformiteitsbeoordelingsinstanties;

• e.

  ziet zij erop toe dat conformiteitsbeoordelingsinstanties onafhankelijk zijn van fabrikanten, importeurs en marktdeelnemers in het algemeen en dat er tussen accreditatie-instanties en conformiteitsbeoordelingsinstanties geen sprake is van belangenconflicten;

• f.

  staat zij de conformiteitsbeoordelingsinstanties toe onderaannemers in te schakelen om tests of controles met betrekking tot de conformiteitsbeoordeling uit te voeren; en

• g.

  maakt zij op één website een lijst bekend van de instanties die zij heeft aangewezen om dergelijke conformiteitsbeoordelingen uit te voeren alsook relevante informatie over de reikwijdte van de aanwijzing van elk van die instanties.

4

Geen van de bepalingen van lid 3, punt f), kan zo worden uitgelegd dat zij een Partij verbiedt van onderaannemers te verlangen dat zij voldoen aan dezelfde eisen als die waaraan de conformiteitsbeoordelingsinstantie waarmee zij een verbintenis is aangegaan, zou moeten voldoen om de uitbestede tests of controles zelf uit te voeren.

5

Geen van de bepalingen van dit artikel belet een Partij te eisen dat de conformiteitsbeoordeling voor specifieke producten door haar specifieke overheidsinstanties wordt uitgevoerd. In dergelijke gevallen doet de Partij het volgende:

• a.

  zij beperkt de conformiteitsbeoordelingsvergoedingen tot, bij benadering, de kosten van de verleende diensten en licht, op verzoek van een aanvrager van een conformiteitsbeoordeling, toe hoe eventuele vergoedingen die zij voor een dergelijke conformiteitsbeoordeling aanrekent, beperkt blijven tot, bij benadering, de kosten van de verleende diensten; en

• b.

  zij maakt de vergoedingen voor conformiteitsbeoordeling openbaar.

6

Drie jaar na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst beginnen de Partijen besprekingen over de aanvaarding van een conformiteitsverklaring van een leverancier als bewijs van overeenstemming met bestaande technische voorschriften, met name op de volgende gebieden:

• a.

  veiligheidsaspecten van elektrische en elektronische apparatuur;

• b.

  veiligheidsaspecten van machines;

• c.

  elektromagnetische compatibiliteit van apparatuur;

• d.

  energie-efficiëntie, met inbegrip van eisen inzake ecologisch ontwerp; en

• e.

  beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur.

1

De Partijen versterken hun samenwerking op het gebied van normen, technische voorschriften, metrologie, markttoezicht, accreditatie en conformiteitsbeoordelingsprocedures, teneinde het wederzijdse begrip van hun respectievelijke systemen te verbeteren en de toegang tot hun respectievelijke markten te vergemakkelijken. Daartoe streven de Partijen ernaar samenwerkingsmechanismen en -initiatieven op regelgevingsgebied in kaart te brengen en te ontwikkelen die geschikt zijn voor de specifieke onderwerpen of sectoren, met inbegrip van:

• a.

  de uitwisseling van informatie en ervaringen over het opstellen en de toepassing van hun respectievelijke technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures;

• b.

  de aanmoediging van samenwerking tussen hun respectievelijke organisaties voor metrologie, normalisatie, conformiteitsbeoordeling en accreditatie; en

• c.

  de uitwisseling van informatie over ontwikkelingen in de bevoegde regionale en multilaterale fora die verband houden met normen, technische voorschriften, conformiteitsbeoordelingsprocedures en accreditatie.

2

Ter bevordering van de onderlinge handel:

• a.

  trachten de Partijen de verschillen te verkleinen die tussen hen bestaan met betrekking tot technische voorschriften, metrologie, normalisatie, markttoezicht, accreditatie en conformiteitsbeoordelingsprocedures, onder andere door de toepassing van internationaal overeengekomen instrumenten op dit gebied aan te moedigen;

• b.

  bevorderen de Partijen het gebruik van accreditatie, overeenkomstig de internationale regelgeving, ter ondersteuning van de evaluatie van de technische competentie van de conformiteitsbeoordelingsorganen en hun activiteiten; en

• c.

  stimuleren de Partijen de Kirgizische Republiek en haar relevante nationale instanties deel te nemen aan en waar mogelijk lid te worden van Europese en internationale organisaties die zich bezighouden met normen, conformiteitsbeoordeling, accreditatie, metrologie en daarmee samenhangende taken.

1

Wanneer een Partij een voorstel voor een technisch voorschrift of een conformiteitsbeoordelingsprocedure aan het centraal register van kennisgevingen van de WTO toezendt, laat zij de andere Partij ten minste 60 dagen de tijd om schriftelijke opmerkingen in te dienen, tenzij zich dringende problemen voordoen of dreigen voor te doen op het gebied van veiligheid, gezondheid, milieubescherming of nationale veiligheid. Een Partij neemt redelijke verzoeken tot verlenging van de termijn om opmerkingen in te dienen, in overweging.

2

Indien een Partij van de andere Partij schriftelijke opmerkingen over haar voorstel voor een technisch voorschrift of voor een conformiteitsbeoordelingsprocedure ontvangt, dan:

• a.

  bespreekt zij, op verzoek van de andere Partij, de schriftelijke opmerkingen met de medewerking van haar eigen bevoegde regelgevende instantie, op een tijdstip waarop daarmee rekening kan worden gehouden; en

• b.

  antwoordt zij uiterlijk op de dag van de bekendmaking van het technisch voorschrift of de conformiteitsbeoordelingsprocedure schriftelijk op de opmerkingen.

3

Elke Partij maakt haar antwoorden op de opmerkingen die zij na de in lid 1 bedoelde kennisgeving ontvangt, uiterlijk op de datum van de bekendmaking van het aangenomen technisch voorschrift of van de aangenomen conformiteitsbeoordelingsprocedure bekend op een website.

4

Elke Partij verstrekt de andere Partij desgevraagd nadere informatie over het doel van, de rechtsgrondslag en de ratio voor een technisch voorschrift dat of een conformiteitsbeoordelingsprocedure die zij heeft vastgesteld of voornemens is vast te stellen.

5

Elke Partij ziet erop toe dat de door haar aangenomen technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures kosteloos op een gratis website worden gepubliceerd.

6

Elke Partij verstrekt informatie over de aanneming en de inwerkingtreding van het technische voorschrift en de conformiteitsbeoordelingsprocedure en de aangenomen definitieve tekst door middel van een addendum bij de oorspronkelijke kennisgeving aan de WTO.

7

Er wordt voorzien in een redelijke termijn tussen de bekendmaking van technische voorschriften en de inwerkingtreding ervan, zodat de marktdeelnemers van de andere Partij zich kunnen aanpassen. Onder „redelijke termijn” wordt verstaan: een periode van ten minste zes maanden, behalve in gevallen waarin dit een ondoeltreffend middel zou zijn om de nagestreefde legitieme doelstellingen te verwezenlijken.

8

Wanneer een Partij, na de toezending van een voorgesteld technisch voorschrift aan de WTO, voordat de in lid 1 vermelde termijn voor het indienen van opmerkingen was verstreken, een redelijk verzoek van de andere Partij heeft ontvangen dat strekt tot verlenging van de termijn tussen de aanneming van het technisch voorschrift en de dag waarop het van toepassing wordt, neemt zij dit in welwillende overweging, behalve in gevallen waarin de vertraging een ondoeltreffend middel zou zijn om de nagestreefde legitieme doelstellingen te verwezenlijken.

1

De Partijen komen overeen dat een technisch voorschrift geheel of ten dele kan dienen voor markerings- of etiketteringsvereisten. In dergelijke gevallen passen de Partijen de beginselen van artikel 2.2 van de TBT-Overeenkomst toe.

2

Indien een Partij voorschrijft dat producten van een markering of etiket moeten worden voorzien, geldt het volgende:

• a.

  zij verlangt uitsluitend informatie die van belang is voor de consumenten of de gebruikers van het product of die aangeeft dat het product voldoet aan de verplichte technische vereisten;

• b.

  zij verlangt geen voorafgaande goedkeuring, registratie of certificering van de etiketten of markeringen van producten, en evenmin betaling van een vergoeding, als voorwaarde voor het in de handel brengen van producten die anderszins voldoen aan haar vastgestelde vereisten, tenzij zulks noodzakelijk is met het oog op het risico van de producten voor het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten, het milieu of de nationale veiligheid;

• c.

  indien zij verlangt dat marktdeelnemers een uniek identificatienummer gebruiken, kent zij een dergelijk nummer zonder onnodige vertraging en op niet-discriminerende grondslag toe aan de marktdeelnemers van de andere Partij;

• d.

  tenzij de onderstaande elementen misleidend, tegenstrijdig of verwarrend zijn ten opzichte van de informatie die in de Partij van invoer van de goederen moet worden verstrekt, staat die Partij toe dat:

  • i.

    informatie wordt verstrekt in meer talen dan alleen de taal die in de Partij van invoer van de goederen is voorgeschreven;

  • ii.

    internationaal aanvaarde nomenclaturen, pictogrammen, symbolen of afbeeldingen worden gebruikt; en

  • iii.

    meer informatie dan die welke in de Partij van invoer van de goederen is voorgeschreven, wordt verstrekt;

• e.

  zij aanvaardt dat etikettering, met inbegrip van aanvullende etikettering of correcties op de etikettering, plaatsvindt in douane-entrepots of andere aangewezen zones als alternatief voor etikettering in het land van herkomst; en

• f.

  in voorkomend geval zal zij overwegen niet-permanente of verwijderbare etiketten dan wel markeringen of etikettering in de begeleidende documentatie te aanvaarden, in plaats van dat deze op of aan het product zelf worden aangebracht.

1

Een Partij kan om overleg met de andere Partij verzoeken over elke aangelegenheid die zich in verband met dit hoofdstuk voordoet, door bij de TBT-coördinator van de andere Partij een schriftelijk verzoek hiertoe in te dienen. De Partijen stellen alles in het werk om de kwestie op een voor beide Partijen bevredigende wijze op te lossen en kunnen daartoe het Samenwerkingscomité bijeenroepen. Ter verduidelijking:

2

Ter verduidelijking: dit artikel laat de rechten en verplichtingen van de Partijen uit hoofde van hoofdstuk 14 onverlet.

1

Elke Partij benoemt een TBT-coördinator en stelt de andere Partij ervan in kennis indien die verandert. De TBT-coördinatoren werken nauw samen om de uitvoering van dit hoofdstuk en de samenwerking tussen de Partijen bij alle aangelegenheden die met de TBT-Overeenkomst verband houden, te faciliteren.

2

De taken van elke TBT-coördinator omvatten:

• a.

  de uitvoering en het beheer van dit hoofdstuk opvolgen, met inbegrip van kwesties in verband met de ontwikkeling, aanneming, toepassing of handhaving van normen, technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures;

• b.

  contacten onderhouden met de TBT-coördinator van de andere Partij over initiatieven van de Partijen ter versterking van de samenwerking bij de ontwikkeling en verbetering van normen, technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures, en informatie uitwisselen over ontwikkelingen binnen niet-gouvernementele, regionale en multilaterale fora met betrekking tot normen, technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures.

3

De TBT-coördinatoren communiceren met elkaar via enigerlei overeengekomen methode die geschikt is voor de uitvoering van hun taken.

1

De Partijen zorgen ervoor dat sanitaire en fytosanitaire maatregelen worden ontwikkeld en toegepast op basis van de beginselen van evenredigheid, transparantie, non-discriminatie en wetenschappelijke rechtvaardiging en rekening houdend met de internationale normen (het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten, ondertekend te Rome op 6 december 1951 (hierna „IPPC” genoemd), de Wereldorganisatie voor diergezondheid (hierna „OIE” genoemd) en de Codex Alimentarius-Commissie (hierna de „Codex Alimentarius” genoemd).

2

Elke Partij ziet erop toe dat sanitaire en fytosanitaire maatregelen niet leiden tot een willekeurig of ongerechtvaardigd onderscheid tussen het eigen grondgebied en dat van de andere Partij bij gelijke of gelijkaardige omstandigheden. Sanitaire en fytosanitaire maatregelen mogen niet worden toegepast op een manier die een verkapte beperking van het handelsverkeer tussen de Partijen zou inhouden.

3

Elke Partij zorgt ervoor dat maatregelen, procedures of controles op sanitair en fytosanitair gebied onverwijld worden uitgevoerd en dat verzoeken om informatie die van een bevoegde autoriteit van de andere Partij worden ontvangen, onverwijld worden behandeld en dat ingevoerde producten daarbij even gunstig worden behandeld als binnenlandse producten.

1

De invoervereisten van de Partij van invoer gelden voor het hele grondgebied van de Partij van uitvoer, met inachtneming van artikel 64.

2

De invoervereisten die zijn vastgesteld in certificaten die vereist kunnen zijn voor de handel in levensmiddelen en landbouwproducten tussen de Partijen, worden gebaseerd op de beginselen van het IPPC, de OIE en de Codex Alimentarius en de desbetreffende normen daarvan, tenzij de invoervereisten stoelen op een wetenschappelijk verantwoorde risico-evaluatie die overeenkomstig de bepalingen van de SPS-Overeenkomst is uitgevoerd.

3

De vereisten die zijn vastgesteld in door de Kirgizische Republiek afgegeven invoervergunningen, mogen niet strenger zijn dan de sanitaire en veterinaire vereisten die zijn vastgesteld in de in lid 2 bedoelde certificaten. Elke Partij moet geharmoniseerde invoercertificaten toepassen die op centraal niveau worden beheerd en die van toepassing zijn op het gehele grondgebied van de Partij van uitvoer.

1

De Partijen bespreken en wisselen informatie uit over bestaande sanitaire en fytosanitaire maatregelen en maatregelen met betrekking tot dierenwelzijn en de ontwikkeling en uitvoering daarvan. Bij dergelijke besprekingen en uitwisselingen worden waar nodig de SPS-Overeenkomst en de normen, richtsnoeren en aanbevelingen van het IPPC, de OIE en de Codex Alimentarius in acht genomen.

2

De Partijen komen overeen samen te werken inzake kwesties die verband houden met voedselveiligheid, diergezondheid, dierenwelzijn, plantengezondheid en antimicrobiële resistentie, door de uitwisseling van informatie, deskundigheid en ervaringen, met als doel capaciteit op deze gebieden op te bouwen. Dergelijke samenwerking kan technische bijstand omvatten.

3

Op verzoek van een van de Partijen stellen de Partijen tijdig een dialoog in over sanitaire en fytosanitaire aangelegenheden in verband met sanitaire, fytosanitaire en andere urgente kwesties die door dit hoofdstuk worden bestreken. Het Samenwerkingscomité kan regels vaststellen voor het voeren van die dialoog.

4

De Partijen wijzen contactpunten aan voor de communicatie over zaken die onder dit hoofdstuk vallen, en houden de lijst van contactpunten actueel.

1

De Partijen bevestigen hun respectieve verbintenissen in het kader van de WTO-Overeenkomst en leggen hierbij de noodzakelijke regels vast voor de verbetering van de wederzijdse voorwaarden voor de handel in diensten en investeringen.

2

Geen van de bepalingen van dit hoofdstuk kan zo worden uitgelegd dat een verplichting wordt opgelegd ten aanzien van overheidsopdrachten, die voorwerp zijn van hoofdstuk 9.

3

Dit hoofdstuk is niet van toepassing op door een van de Partijen verleende subsidies.

4

De Partijen herbevestigen het recht om op hun respectieve grondgebied regelgeving vast te stellen ter verwezenlijking van legitieme beleidsdoelstellingen, zoals bescherming van de volksgezondheid, sociale diensten, het openbaar onderwijs, veiligheid, het milieu, met inbegrip van klimaatverandering, de openbare zeden, sociale of consumentenbescherming, eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en gegevensbescherming, en de bevordering en bescherming van de culturele verscheidenheid.

5

Dit hoofdstuk is noch van toepassing op maatregelen betreffende natuurlijke personen die toegang tot de arbeidsmarkt van de Partijen zoeken, noch op maatregelen inzake staatsburgerschap, verblijf of werk op permanente basis.

6

Dit hoofdstuk belet een Partij niet maatregelen toe te passen tot regeling van de toegang van natuurlijke personen tot of hun tijdelijke verblijf op haar grondgebied, daarbij inbegrepen de maatregelen die nodig zijn voor het beschermen van de integriteit van haar grenzen of voor het verzekeren van het ordentelijke verkeer van natuurlijke personen over haar grenzen, mits die maatregelen niet zodanig worden toegepast dat de voordelen die de andere Partij op grond van dit hoofdstuk toekomen, worden tenietgedaan of uitgehold. Het feit alleen dat voor natuurlijke personen afkomstig uit bepaalde landen wel en voor die uit andere landen geen visum vereist is, wordt niet geacht voordelen die zijn verworven uit hoofde van dit hoofdstuk teniet te doen of uit te hollen.

7

Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt geen rekening gehouden met de behandeling die door een Partij wordt toegekend:

• a.

  op grond van een overeenkomst tot wezenlijke liberalisering van de handel (met inbegrip van vestiging op het gebied van diensten) die voldoet aan de criteria van de artikelen V en V bis van de GATS, of een overeenkomst tot wezenlijke liberalisering van vestiging voor andere economische activiteiten die ten aanzien van die activiteiten aan dezelfde criteria voldoet;

• b.

  voortvloeiend uit maatregelen die voorzien in de erkenning van onder meer de normen of criteria voor machtiging, vergunningverlening of certificering van een natuurlijke persoon of onderneming om een economische activiteit uit te oefenen, of van prudentiële maatregelen.

8

Dit hoofdstuk is niet van toepassing op de audiovisuele sector.

1

Wat de vestiging en exploitatie van een onderneming met het oog op het verrichten van economische activiteiten op haar grondgebied betreft, behandelt de Europese Unie investeerders uit de Kirgizische Republiek en hun ondernemingen niet minder gunstig dan investeerders uit derde landen en hun ondernemingen.

2

Wat de vestiging en exploitatie van een onderneming met het oog op het verrichten van economische activiteiten op haar grondgebied betreft, behandelt de Kirgizische Republiek investeerders uit de Europese Unie en hun ondernemingen niet minder gunstig dan haar eigen investeerders en hun ondernemingen of dan investeerders uit een derde land en hun ondernemingen, indien deze behandeling gunstiger is. Ter verduidelijking:

3

Ter verduidelijking: de in de leden 1 en 2 genoemde behandeling heeft geen betrekking op procedures voor de beslechting van geschillen tussen investeerders en staten waarin andere internationale overeenkomsten voorzien. Materiële bepalingen in andere internationale overeenkomsten die door een Partij met een derde zijn gesloten, vormen als zodanig geen behandeling in de zin van dit artikel. Maatregelen van een Partij op grond van dergelijke bepalingen¹¹⁾Ter verduidelijking: de loutere omzetting van dergelijke bepalingen door een Partij in haar nationale recht voor zover dat nodig is om ze in de interne rechtsorde op te nemen, vormt op zich geen maatregel. kunnen een behandeling als bedoeld in de leden 1 en 2 vormen en derhalve aanleiding geven tot een inbreuk op dit artikel.

4

De leden 1, 2 en 3 van dit artikel zijn niet van toepassing op het vervoer door de lucht, over binnenwateren of over zee.

1

Onverminderd andere bepalingen van dit hoofdstuk mag van een Partij niet worden verlangd dat zij met betrekking tot de sectoren of maatregelen die onder de GATS vallen, voor elke dienstensector en subsector en elke vorm van dienstverlening een gunstiger behandeling verleent dan die welke zij krachtens de GATS moet verlenen. Ter verduidelijking:

2

Ter verduidelijking: voor diensten geldt dat de GATS-lijsten van verbintenissen van de Partijen, inclusief voorbehouden en, wat de Europese Unie betreft, de bijlage daarbij betreffende vrijstellingen van de toepassing van artikel II (meestbegunstigingsvrijstellingen), in deze Overeenkomst worden opgenomen, hiervan integrerend deel uitmaken en van toepassing zijn.

1

Geen van de bepalingen van deze Overeenkomst kan zo worden uitgelegd dat een Partij wordt belet prudentiële maatregelen vast te stellen of te handhaven, zoals de bescherming van investeerders, depositohouders, verzekeringnemers of personen jegens wie een financiële dienstverlener fiduciaire verplichtingen heeft of om de integriteit en de stabiliteit van het financiële systeem te waarborgen. In gevallen waarin dergelijke maatregelen niet in overeenstemming met deze Overeenkomst zijn, mogen zij niet worden gebruikt als middel om de uit deze Overeenkomst voortvloeiende verbintenissen of verplichtingen van een Partij te ontwijken.

2

Geen van de bepalingen van deze Overeenkomst kan zo worden uitgelegd dat zij een Partij ertoe verplicht informatie bekend te maken over de zaken en rekeningen van individuele klanten of vertrouwelijke of geheime informatie die in het bezit van openbare instanties is.

1

Elke Partij staat investeerders uit de andere Partij toe natuurlijke personen uit de andere Partij in hun onderneming in dienst te nemen, mits die werknemers binnen de onderneming overgeplaatste personen zijn.

2

De toegang en het tijdelijke verblijf van de in lid 1 bedoelde natuurlijke personen gelden:

• a.

  voor een periode van ten hoogste drie jaar voor leidinggevenden of kaderleden;

• b.

  voor een periode van ten hoogste drie jaar voor specialisten; en

• c.

  voor een periode van ten hoogste een jaar voor stagiair-werknemers.

3

Alle verplichtingen in de wet- en regelgeving van de Partijen aangaande binnenkomst, verblijf, arbeid en sociale zekerheid, met inbegrip van regelingen betreffende verblijfsduur, minimumloon en collectieve loonovereenkomsten, blijven van toepassing.

4

Dit artikel is niet van toepassing in gevallen waarin het de bedoeling of het gevolg van de tijdelijke aanwezigheid van een binnen een onderneming overgeplaatste persoon is om in te grijpen in of op andere wijze invloed uit te oefenen op een arbeids- of managementgeschil of -onderhandeling.

1

Elke Partij vermijdt voor zover mogelijk het nemen van maatregelen of het ontplooien van activiteiten die de voorwaarden voor de vestiging en de exploitatie op hun grondgebied van ondernemingen van elkaars ondernemers restrictiever maken dan op de dag voorafgaande aan de datum van ondertekening van deze Overeenkomst het geval was.

2

In een geest van partnerschap en samenwerking en in het licht van hoofdstuk 13 geeft de Kirgizische Republiek de Europese Unie kennis van voorgenomen nieuwe wet- of regelgeving die de voorwaarden voor de vestiging of de exploitatie van ondernemingen in de Kirgizische Republiek van investeerders uit de Europese Unie restrictiever maakt dan op de dag voorafgaande aan de datum van ondertekening van deze Overeenkomst het geval is.

3

De Europese Unie kan van de Kirgizische Republiek verlangen dat het land haar het ontwerp van nieuwe wet- of regelgeving als bedoeld in lid 2 doet toekomen en daaromtrent overleg pleegt.

4

Wanneer nieuwe wet- of regelgeving in de Kirgizische Republiek de voorwaarden voor de exploitatie van ondernemingen van investeerders uit de Europese Unie restrictiever zou maken dan op de datum van ondertekening van deze Overeenkomst het geval was, zijn deze wet- en regelgeving gedurende drie jaar na de inwerkingtreding ervan niet van toepassing op ondernemingen die op het tijdstip van de inwerkingtreding ervan reeds in de Kirgizische Republiek gevestigd zijn.

5

Ter verduidelijking: belastingmaatregelen die de Kirgizische Republiek op niet-discriminerende wijze toepast, worden niet als restrictiever in de zin van lid 4 beschouwd.

1

De Partijen verbinden zich ertoe overeenkomstig de bepalingen van dit hoofdstuk de nodige maatregelen te nemen om geleidelijk grensoverschrijdende dienstverlening tussen de Partijen mogelijk te maken, rekening houdend met de ontwikkeling van hun respectieve dienstensectoren.

2

De Samenwerkingsraad doet aanbevelingen voor de uitvoering van dit artikel.

1

De Partijen passen het beginsel van onbeperkte toegang tot de internationale markten voor zeevervoer op commerciële en niet-discriminerende grondslag toe.

2

Bij de toepassing van het in lid 1 beschreven beginsel geldt het volgende:

• a.

  de Partijen nemen in toekomstige bilaterale overeenkomsten met derde landen geen vrachtverdelingsregelingen op met betrekking tot zeevervoerdiensten, met inbegrip van het vervoer van droge en vloeibare bulkladingen en het lijnverkeer, en zij beëindigen binnen een redelijke termijn dergelijke vrachtverdelingsregelingen wanneer die in eerdere overeenkomsten voorkomen; en

• b.

  de Partijen heffen bij de inwerkingtreding van deze Overeenkomst alle unilaterale maatregelen en administratieve, technische en andere belemmeringen op die een verkapte beperking kunnen zijn van of een discriminatoir effect kunnen hebben op het vrij verrichten van diensten in het internationale zeevervoer, en zij zien af van invoering ervan.

1

Met betrekking tot verrichtingen op de kapitaalrekening en de financiële rekening van de betalingsbalans waarborgt elke Partij vanaf de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst het vrije verkeer van kapitaal dat verband houdt met directe investeringen die overeenkomstig het op haar grondgebied geldende recht en hoofdstuk 6 zijn gedaan, alsmede de liquidatie of repatriëring van dergelijk geïnvesteerd kapitaal en van alle opbrengsten daarvan.

2

Onverminderd hetgeen elders in deze Overeenkomst is bepaald, voert geen van de Partijen nieuwe beperkingen in op het kapitaalverkeer en op lopende betalingen tussen ingezetenen van de lidstaten van de Europese Unie en van de Kirgizische Republiek en leggen zij in de bestaande regelingen geen verdere beperkingen op.

3

De Partijen treden met elkaar in overleg teneinde hun onderlinge kapitaalverkeer te faciliteren om handel en investeringen te bevorderen.

1

De artikelen 83 en 84 mogen een Partij niet beletten toepassing te geven aan haar wet- en regelgeving betreffende:

• a.

  faillissement, insolventie of crediteurenbescherming;

• b.

  de uitgifte van, de handel in of de verhandeling van financiële instrumenten;

• c.

  financiële verslaglegging of registratie van kapitaalstromen, betalingen of overmakingen waar dat nodig is ter ondersteuning van de rechtshandhavings- of financiële regelgevende autoriteiten;

• d.

  overtredingen of misdrijven, misleidende of frauduleuze praktijken;

• e.

  het waarborgen dat wordt voldaan aan beschikkingen of uitspraken van rechterlijke of soortgelijke instanties; of

• f.

  socialezekerheidsregelingen, wettelijke pensioenregelingen of verplichte spaarregelingen.

2

De in lid 1 bedoelde wet- en regelgeving mag niet willekeurig of discriminerend worden toegepast, noch anderszins een verkapte beperking van kapitaalstromen, betalingen of overmakingen vormen.

1

In uitzonderlijke omstandigheden van ernstige moeilijkheden, of dreigende ernstige moeilijkheden, voor de werking van het monetaire beleid of het wisselkoersbeleid in geval van de Kirgizische Republiek of een lidstaat van de Europese Unie waarvan de munt niet de euro is, of voor de werking van de economische en monetaire unie in geval van de Europese Unie, kan de desbetreffende Partij voor een periode van ten hoogste zes maanden strikt noodzakelijke vrijwaringsmaatregelen treffen of handhaven ten aanzien van het kapitaalverkeer, betalingen of overdrachten.

2

De in lid 1 bedoelde maatregelen gaan niet verder dan strikt noodzakelijk is.

1

Indien een Partij ernstige moeilijkheden ondervindt of dreigt te ondervinden met betrekking tot de betalingsbalans of de buitenlandse financiële positie, kan zij beperkende maatregelen nemen of handhaven ten aanzien van kapitaalstromen, betalingen of overmakingen¹²⁾In het geval van de Europese Unie kunnen dergelijke maatregelen worden genomen door een van de lidstaten van de Europese Unie in andere situaties dan de situaties als bedoeld in artikel 86, indien zij van invloed zijn op de economie van die lidstaat..

2

De in lid 1 bedoelde maatregelen:

• a.

  zijn in overeenstemming met de Statuten van het Internationaal Monetair Fonds, waar van toepassing;

• b.

  gaan niet verder dan nodig is om het hoofd te bieden aan ernstige of dreigende ernstige moeilijkheden op het gebied van de betalingsbalans of de buitenlandse financiële positie;

• c.

  zijn tijdelijk en worden geleidelijk opgeheven naarmate de in lid 1 bedoelde omstandigheden verbeteren;

• d.

  brengen geen onnodig nadeel toe aan de commerciële, economische en financiële belangen van de andere Partij;

• e.

  zijn in soortgelijke situaties niet minder gunstig voor de andere Partij dan voor een niet-Partij.

3

Ten aanzien van de handel in goederen kan elke Partij beperkende maatregelen instellen ter bescherming van haar buitenlandse financiële positie of haar betalingsbalans. Dergelijke maatregelen moeten in overeenstemming zijn met de GATT 1994 en het Memorandum van Overeenstemming betreffende de betalingsbalansbepalingen van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel 1994.

4

Ten aanzien van de handel in diensten kan elke Partij beperkende maatregelen instellen ter bescherming van haar buitenlandse financiële positie of haar betalingsbalans. Dergelijke maatregelen moeten in overeenstemming zijn met artikel XII van de GATS.

5

Een Partij die in de leden 1 en 2 bedoelde maatregelen handhaaft of heeft genomen, stelt de andere Partij daarvan onverwijld in kennis.

6

Wanneer op grond van dit artikel beperkingen worden ingesteld of gehandhaafd, wordt hierover onverwijld overleg gevoerd in het Samenwerkingscomité, tenzij in andere fora overleg plaatsvindt. Tijdens het overleg worden de moeilijkheden met betrekking tot de betalingsbalans of de buitenlandse financiële positie die tot de respectievelijke maatregelen hebben geleid, beoordeeld, rekening houdend met onder meer de volgende factoren:

• a.

  de aard en omvang van de betalingsbalansmoeilijkheden of de moeilijkheden met betrekking tot de buitenlandse financiële positie;

• b.

  de buitenlandse economische positie en handelssituatie; en

• c.

  andere corrigerende maatregelen die genomen kunnen worden.

7

Het in lid 6 bedoelde overleg betreft de verenigbaarheid van de beperkende maatregelen met de leden 1 en 2. Alle eventueel beschikbare relevante bevindingen van statistische of feitelijke aard die van het Internationaal Monetair Fonds afkomstig zijn, worden aanvaard en bij de conclusies wordt rekening gehouden met het oordeel van het Internationaal Monetair Fonds over de betalingsbalans en de buitenlandse financiële positie van de betrokken Partij.

1

Dit hoofdstuk is van toepassing op alle maatregelen die betrekking hebben op onder dit hoofdstuk vallende opdrachten, ongeacht of deze geheel of gedeeltelijk elektronisch worden aanbesteed.

2

Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt onder „onder dit hoofdstuk vallende opdrachten” verstaan: opdrachten betreffende de aanschaf voor overheidsdoeleinden:

• a.

  van goederen, diensten of een combinatie daarvan:

  • i.

    zoals gespecificeerd in bijlage 9; en

  • ii.

    die niet worden aangeschaft met het oog op commerciële verkoop of wederverkoop of voor gebruik bij de productie of levering van goederen of diensten voor commerciële verkoop of wederverkoop;

• b.

  met welke contractuele middelen dan ook, waaronder: koop; lease; en huur of huurkoop, met of zonder koopoptie;

• c.

  waarvan de waarde, berekend overeenkomstig de leden 6, 7, en 8, van dit artikel, ten tijde van de publicatie van het bericht van aanbesteding overeenkomstig artikel 160, gelijk is aan of meer bedraagt dan de desbetreffende drempelwaarde die vermeld is in de afdelingen 1, 2 en 3 van bijlage 9;

• d.

  door een aanbestedende dienst; en

• e.

  die niet anderszins zijn uitgesloten van het toepassingsgebied van lid 3 van dit artikel of van de onderafdeling van de desbetreffende Partij van afdeling 1, 2, 3 of 5 van bijlage 9.

3

Tenzij anders bepaald in bijlage 9, is dit hoofdstuk niet van toepassing op:

• a.

  de verwerving of huur van grond, bestaande gebouwen of andere onroerende goederen of de rechten daarop;

• b.

  niet-contractuele overeenkomsten of enige vorm van bijstand die een Partij verleent, met inbegrip van samenwerkingsovereenkomsten, subsidies, leningen, kapitaalinjecties, garanties en fiscale stimuleringsmaatregelen;

• c.

  de aanschaf of verwerving van belastingadviesdiensten of bewaardiensten, vereffenings- en managementdiensten voor gereglementeerde financiële instellingen of diensten in verband met de verkoop, aflossing en distributie van de overheidsschuld, met inbegrip van leningen, staatsobligaties, promessen en andere effecten;

• d.

  arbeidsovereenkomsten voor werk bij de overheid;

• e.

  opdrachten die worden aanbesteed:

  • i.

    met het specifieke doel internationale bijstand, met inbegrip van ontwikkelingshulp, te verlenen;

  • ii.

    uit hoofde van een bijzondere procedure of voorwaarde van een internationale overeenkomst betreffende de legering van strijdkrachten of betreffende de gezamenlijke uitvoering van een project door de ondertekenende landen; of

  • iii.

    uit hoofde van een bijzondere procedure of voorwaarde van een internationale organisatie, of gefinancierd door een internationale subsidie, lening of andere vorm van steun, wanneer die procedure of voorwaarde niet in overeenstemming is met dit hoofdstuk.

4

De verbintenissen van elke Partij met betrekking tot onder dit hoofdstuk vallende aanbestedingen en de daarmee verband houdende toegang tot informatie zijn als volgt opgenomen in bijlage 9:

• a.

  in afdeling 1, de centrale-overheidsdiensten waarvan de aanbestedingen onder dit hoofdstuk vallen, met inbegrip van de toepasselijke drempelwaarden voor onder dit hoofdstuk vallende goederen en diensten;

• b.

  in afdeling 2, de lagere-overheidsentiteiten waarvan de aanbestedingen onder dit hoofdstuk vallen, met inbegrip van de toepasselijke drempelwaarden voor onder dit hoofdstuk vallende goederen en diensten;

• c.

  in afdeling 3, alle andere diensten waarvan de aanbestedingen onder dit hoofdstuk vallen, met inbegrip van de toepasselijke drempelwaarden voor onder dit hoofdstuk vallende goederen en diensten;

• d.

  in afdeling 4, de diensten, andere dan diensten in verband met de bouw, die onder dit hoofdstuk vallen;

• e.

  in afdeling 5, algemene aantekeningen en afwijkingen; en

• f.

  in afdeling 6, de media waarin de Partij haar aankondigingen van overheidsopdrachten, gunningsberichten en andere informatie met betrekking tot haar systeem voor overheidsopdrachten als beschreven in dit hoofdstuk publiceert.

5

Indien een aanbestedende dienst, in het kader van een onder dit hoofdstuk vallende opdracht, van een niet in de onderafdeling van de desbetreffende Partij van afdeling 1, 2 of 3 van bijlage 9, genoemde persoon verlangt dat deze opdrachten plaatst met inachtneming van bijzondere voorschriften, dan is lid 4 van dit artikel van overeenkomstige toepassing op die voorschriften.

Ramen van de waarde

6

Bij het ramen van de waarde van een opdracht om te bepalen of deze onder dit hoofdstuk valt:

• a.

  mag een aanbestedende dienst de opdracht niet in afzonderlijke opdrachten verdelen of een bijzondere methode voor het ramen van de waarde van de opdracht kiezen of gebruiken om deze geheel of gedeeltelijk buiten de toepassing van dit hoofdstuk te doen vallen; en

• b.

  moet een aanbestedende dienst uitgaan van de geraamde maximale totale waarde van de opdracht over de gehele looptijd daarvan, ongeacht of de opdracht aan een of meer leveranciers is gegund, waarbij rekening wordt gehouden met alle vormen van vergoeding, met inbegrip van:

  • i.

    premies, honoraria, commissielonen en rente; en

  • ii.

    indien de aanbesteding de mogelijkheid van opties biedt, de totale waarde van zulke opties.

7

Indien een bepaald vereiste met betrekking tot een aanbesteding aanleiding geeft tot het plaatsen van meer dan één opdracht of tot het plaatsen van de opdracht in afzonderlijke percelen (hierna „herhalingsopdrachten” genoemd), moet de berekening van de geschatte maximale totale waarde gebaseerd zijn op:

• a.

  de waarde van herhalingsopdrachten betreffende soortgelijke goederen of diensten in de voorafgaande periode van twaalf maanden of het voorafgaande boekjaar van de aanbestedende dienst, indien mogelijk gecorrigeerd op grond van verwachte wijzigingen in hoeveelheid of waarde gedurende de volgende twaalf maanden van de goederen of diensten; of

• b.

  de geraamde waarde van herhalingsopdrachten betreffende soortgelijke goederen of diensten die zullen worden gegund in de periode van twaalf maanden volgende op de gunning van de eerste opdracht of het boekjaar van de aanbestedende dienst.

8

In geval van een aanbesteding door middel van leasing, huur of huurkoop van een goed of dienst, of van een aanbesteding waarvoor geen totale prijs is opgegeven, wordt de waarde op de volgende grondslag bepaald:

• a.

  bij opdrachten met een vastgestelde looptijd:

  • i.

    de totale geraamde maximale waarde voor de looptijd van de opdracht indien de looptijd daarvan ten hoogste twaalf maanden bedraagt; of

  • ii.

    indien de looptijd meer dan twaalf maanden bedraagt, de totale geraamde maximale waarde, met inbegrip van de geraamde restwaarde;

• b.

  het geraamde maandelijks te betalen bedrag vermenigvuldigd met 48; en

• c.

  indien niet duidelijk is of het om een met een vaste looptijd gaat, is punt b) van toepassing.

1

Geen van de bepalingen van dit hoofdstuk kan worden uitgelegd als een beletsel voor een Partij om maatregelen te nemen of informatie niet te verstrekken indien zij dit nodig acht ter bescherming van haar wezenlijke veiligheidsbelangen met betrekking tot de aanschaf:

• a.

  van wapens, munitie of oorlogsmaterieel;

• b.

  die onmisbaar is voor de nationale veiligheid; of

• c.

  voor nationale defensiedoeleinden.

2

Mits de hieronder bedoelde maatregelen niet zodanig worden toegepast dat zij in gelijke omstandigheden een middel tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen de Partijen dan wel een verkapte beperking van het handelsverkeer tussen de Partijen vormen, mag geen van de bepalingen van dit hoofdstuk worden uitgelegd als beletsel voor het opleggen of handhaven door een van beide Partijen van maatregelen die:

• a.

  noodzakelijk zijn voor het beschermen van de openbare zeden, de openbare orde of de veiligheid;

• b.

  noodzakelijk zijn voor de bescherming van het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten;

• c.

  noodzakelijk zijn ter bescherming van intellectuele eigendom; of

• d.

  betrekking hebben op goederen of diensten van mensen met een handicap, liefdadigheidsinstellingen of gevangenisarbeid.

1

Ten aanzien van alle maatregelen betreffende de onder dit hoofdstuk vallende opdrachten behandelt een Partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, goederen en diensten uit de andere Partij en leveranciers uit de andere Partij die die goederen of diensten aanbieden, onmiddellijk en onvoorwaardelijk niet minder gunstig dan zij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, binnenlandse goederen, diensten en leveranciers behandelt.

2

Voor alle maatregelen betreffende de hier bedoelde overheidsopdrachten mag een Partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten,:

• a.

  een plaatselijk gevestigde leverancier niet minder gunstig behandelen dan een andere plaatselijk gevestigde leverancier op grond van de mate waarin het kapitaal ervan of de zeggenschap erover in buitenlandse handen is; of

• b.

  een plaatselijk gevestigde leverancier niet discrimineren op grond van het feit dat de goederen of diensten die door die leverancier voor een bepaalde opdracht worden aangeboden, goederen of diensten van de andere Partij zijn.

3

Elke Partij zorgt ervoor dat leveranciers van de andere Partij die door middel van de oprichting, verwerving of handhaving van een rechtspersoon een commerciële aanwezigheid op haar grondgebied hebben gevestigd, met betrekking tot overheidsopdrachten van de Partij op haar grondgebied een behandeling krijgen die niet minder gunstig is dan de behandeling die haar binnenlandse leveranciers overeenkomstig de nationale wet- en regelgeving genieten.

De algemene uitzonderingen van artikel 157 zijn van toepassing.

4

Wanneer een onder dit hoofdstuk vallende opdracht wordt aanbesteed met gebruikmaking van elektronische middelen:

• a.

  zorgt de aanbestedende dienst ervoor dat voor de aanbesteding, waaronder ook voor de authenticatie en encryptie van informatie, informatietechnologiesystemen en software worden gebruikt die algemeen beschikbaar zijn en interoperabel met andere algemeen beschikbare informatietechnologiesystemen en software;

• b.

  hanteert de aanbestedende dienst mechanismen die de integriteit van verzoeken om deelname en van inschrijvingen waarborgen, onder meer wat betreft de bepaling van het tijdstip van ontvangst en het voorkomen van ongeoorloofde toegang; en

• c.

  gebruikt de aanbestedende dienst elektronische informatie- en communicatiemiddelen voor de bekendmaking van aankondigingen en aanbestedingsstukken in aanbestedingsprocedures en, voor zover mogelijk, voor de indiening van inschrijvingen.

5

Een aanbestedende dienst zorgt ervoor dat onder dit hoofdstuk vallende opdrachten op een transparante en onpartijdige wijze worden aanbesteed:

• a.

  die in overeenstemming is met dit hoofdstuk, waarbij gebruik wordt gemaakt van methoden als openbare aanbesteding, aanbesteding met voorafgaande selectie en onderhandse aanbesteding;

• b.

  waarbij belangenconflicten worden vermeden; en

• c.

  waarbij corrupte praktijken wordt voorkomen.

6

Ten behoeve van onder dit hoofdstuk vallende overheidsopdrachten passen de Partijen op uit de andere Partij ingevoerde goederen of diensten of door de andere Partij geleverde goederen of verleende diensten geen oorsprongsregels toe die afwijken van de oorsprongsregels die de Partij op dat moment op de invoer van dezelfde goederen of de verlening van dezelfde diensten in het normale handelsverkeer toepast.

7

Met betrekking tot onder dit hoofdstuk vallende opdrachten mogen de Partijen en hun aanbestedende diensten geen compensatie vragen, in aanmerking nemen, opleggen of afdwingen.

8

De leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op:

• a.

  douanerechten en heffingen van welke aard ook die bij invoer of in verband met invoer worden geïnd;

• b.

  de wijze van inning van dergelijke rechten en heffingen; of

• c.

  andere invoerregelingen en -formaliteiten, en maatregelen die gevolgen hebben voor de handel in diensten, andere dan maatregelen betreffende onder dit hoofdstuk vallende opdrachten.

9

Elke Partij zorgt ervoor dat zij over passende maatregelen beschikt om corruptie bij haar overheidsopdrachten aan te pakken. Die maatregelen kunnen procedures omvatten om leveranciers die door de rechterlijke instanties of bevoegde overheidsinstanties van die Partij in laatste aanleg werden vastgesteld betrokken te zijn bij frauduleuze of andere onwettige handelingen met betrekking tot overheidsopdrachten op het grondgebied van die Partij, voor onbepaalde tijd of voor een bepaalde periode niet in aanmerking te laten komen voor deelname aan aanbestedingen van die Partij. Elke Partij zorgt er ook voor dat zij beschikt over beleid en procedures om mogelijke belangenconflicten van personen die betrokken zijn bij of invloed hebben op aanbestedingen, zoveel mogelijk uit te sluiten of te beheersen.

1

Elke Partij:

• a.

  publiceert onverwijld alle wetgeving, regelgeving, gerechtelijke uitspraken, algemene administratieve beschikkingen en standaardclausules die bij wet- of regelgeving verplicht zijn gesteld en door verwijzing zijn opgenomen in berichten betreffende de aanbesteding, aanbestedingsdossiers en procedures inzake onder dit hoofdstuk vallende opdrachten, alsmede alle wijzigingen daarvan, in officieel daartoe bestemde elektronische of gedrukte media die op ruime schaal worden verspreid en gemakkelijk toegankelijk blijven voor het publiek; en

• b.

  verstrekt desgevraagd een uitleg daarvan aan de andere Partij.

2

Elke Partij vermeldt in afdeling 6 van bijlage 9:

• a.

  de elektronische of gedrukte media waarin de Partij de in lid 1, punt a), van dit artikel bedoelde informatie publiceert;

• b.

  de elektronische of gedrukte media waarin de Partij de berichten overeenkomstig artikel 160, artikel 162, lid 7, en artikel 169, lid 2, publiceert; en

• c.

  de website(s) waarop de Partij de in artikel 169, lid 2, bedoelde berichten over de gunning van een opdracht publiceert.

3

Een Partij stelt het Samenwerkingscomité onverwijld in kennis van elke wijziging van de op grond van lid 2 van dit artikel, in afdeling 6 van bijlage 9 vermelde informatie.

1

Alle in dit artikel bedoelde aankondiging (bericht van aanbesteding, samenvattend bericht van aanbesteding en bericht van geplande aanbesteding) zijn kosteloos rechtstreeks en langs elektronische weg toegankelijk via één enkel online toegangspunt. Voorts kunnen de aankondigingen ook worden gepubliceerd in een geschikte gedrukte vorm die op ruime schaal wordt verspreid en gemakkelijk toegankelijk blijven voor het publiek, ten minste totdat de in de aankondiging aangegeven termijn is verstreken.

2

Voor elke onder dit hoofdstuk vallende overheidsopdracht publiceert de aanbestedende dienst, behalve in de in artikel 166 beschreven omstandigheden, een bericht van aanbesteding.

3

Tenzij anders bepaald in dit hoofdstuk, worden in alle berichten van aanbesteding de volgende gegevens opgenomen:

• a.

  de naam en het adres van de aanbestedende dienst en andere informatie die nodig is om contact met de aanbestedende dienst op te nemen en alle relevante documentatie in verband met de aanbesteding te verkrijgen, alsmede de eventuele kosten en betalingsvoorwaarden;

• b.

  een omschrijving van de opdracht, met inbegrip van de aard en de hoeveelheid van de goederen of diensten die worden aanbesteed, ofwel een raming van de hoeveelheid, indien de hoeveelheid niet exact bekend is;

• c.

  voor herhalingsopdrachten zo mogelijk een raming van de timing voor de volgende berichten van aanbesteding;

• d.

  een beschrijving van eventuele facultatieve onderdelen;

• e.

  de termijnen voor de levering van goederen of diensten of de looptijd van de opdracht;

• f.

  de gebruikte aanbestedingsprocedure, met vermelding of daarbij gebruik zal worden gemaakt van onderhandelingen of een elektronische veiling;

• g.

  in voorkomend geval, het adres en de datum waarop inschrijvingen of verzoeken tot deelname uiterlijk moeten worden ingediend;

• h.

  het adres en de uiterste datum voor de indiening van inschrijvingen;

• i.

  de taal of talen waarin inschrijvingen of verzoeken om deelname mogen worden ingediend, indien zij mogen worden ingediend in een andere taal dan een officiële taal van de Partij waartoe de aanbestedende dienst behoort;

• j.

  een lijst en korte omschrijving van alle voorwaarden voor deelname, waaronder de eventuele verplichte verstrekking van specifieke documenten of certificaten door de leveranciers in verband met de deelname, tenzij die vereisten zijn opgenomen in het aanbestedingsdossier dat aan alle belangstellende leveranciers ter beschikking wordt gesteld op hetzelfde tijdstip als het bericht van aanbesteding;

• k.

  indien de aanbestedende dienst voornemens is overeenkomstig artikel 162 een beperkt aantal erkende leveranciers uit te nodigen in te schrijven: de criteria aan de hand waarvan zij zullen worden gekozen en eventuele beperkingen van het aantal erkende leveranciers dat mag inschrijven; en

• l.

  een vermelding dat de aanbesteding een onder dit hoofdstuk vallende aanbesteding is.

4

Voor iedere voorgenomen aanbesteding publiceert de aanbestedende dienst in een van de talen van de WTO, op hetzelfde tijdstip als het bericht van aanbesteding, een gemakkelijk toegankelijk samenvattend bericht van aanbesteding. Dit samenvattend bericht van aanbesteding bevat ten minste de volgende informatie:

• a.

  de inhoud van de opdracht;

• b.

  de uiterste termijn voor de indiening van inschrijvingen en in voorkomend geval de uiterste termijn voor de indiening van verzoeken om deelname aan de aanbesteding of aanvragen tot plaatsing op een lijst voor veelvuldig gebruik; en

• c.

  het adres waar documenten met betrekking tot de opdracht kunnen worden opgevraagd.

5

De aanbestedende diensten worden aangemoedigd hun aanbestedingsplannen zo vroeg mogelijk in elk begrotingsjaar bekend te maken (hierna „bericht van geplande aanbesteding” genoemd) in de passende elektronische en, indien beschikbaar, gedrukte media die in afdeling 6 van bijlage 9 worden vermeld. Het bericht van geplande aanbesteding wordt ook bekendgemaakt op de in afdeling 6 van bijlage 9 vermelde website van het centrale toegangspunt, met inachtneming van lid 3 van dit artikel. Het bericht van geplande aanbesteding dient de inhoud van de opdrachten en de geplande datum van publicatie van het bericht van aanbesteding te bevatten.

6

Onder afdeling B of C vallende aanbestedende diensten, kunnen het bericht van geplande aanbesteding als bericht van aanbesteding gebruiken, mits het bericht van geplande aanbesteding zoveel mogelijk van de in lid 4 van dit artikel bedoelde informatie bevat waarover de aanbestedende dienst beschikt, alsmede een verklaring dat leveranciers hun belangstelling voor de opdracht bij de aanbestedende dienst bekend kunnen maken.

1

Aanbestedende diensten beperken eventuele voorwaarden voor deelname aan een aanbesteding tot wat noodzakelijk is om te waarborgen dat de leverancier over de juridische en financiële capaciteit en de commerciële en technische vaardigheden beschikt om de desbetreffende opdracht uit te voeren.

2

Bij de vaststelling van de voorwaarden voor deelname mag een aanbestedende dienst:

• a.

  de deelname van een leverancier aan een aanbesteding niet afhankelijk stellen van de voorwaarde dat aan de betrokken leverancier reeds eerder een of meer opdrachten zijn gegund door een aanbestedende dienst van een Partij; en

• b.

  relevante ervaring verlangen wanneer deze van wezenlijk belang is om aan de eisen van de opdracht te kunnen voldoen²¹⁾Ter verduidelijking: indien een aanbestedende dienst het aantonen van eerdere ervaring verlangt, volstaat het dat de leverancier aantoont dat deze ervaring op om het even welk grondgebied is opgedaan. Ter verduidelijking:.

3

Bij de beoordeling of een leverancier aan de voorwaarden voor deelname voldoet:

• a.

  evalueert de aanbestedende dienst de financiële, commerciële en technische vaardigheden van de leverancier aan de hand van diens zakelijke activiteiten op en buiten het grondgebied van de Partij waartoe de aanbestedende dienst behoort; en

• b.

  baseert de aanbestedende dienst zich op de voorwaarden die hij vooraf in berichten van aanbesteding of in het aanbestedingsdossier heeft gespecificeerd.

4

Indien ondersteunend bewijs voorhanden is, kan een Partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, een leverancier van deelname aan een aanbesteding uitsluiten op grond van bijvoorbeeld:

• a.

  faillissement;

• b.

  valse verklaringen;

• c.

  aanzienlijke of voortdurende tekortkomingen bij de uitvoering van een wezenlijke eis of verplichting uit hoofde van een eerdere opdracht;

• d.

  definitieve veroordelingen wegens een ernstig misdrijf of andere strafbare feiten;

• e.

  fouten bij de beroepsuitoefening of een handelen of nalaten dat een nadelige invloed heeft op de commerciële integriteit van de leverancier; of

• f.

  het verzuimen om belasting te betalen.

1

Een Partij en haar aanbestedende diensten kunnen een systeem aanhouden voor de registratie van leveranciers in het kader waarvan belangstellende leveranciers zich moeten laten registreren en bepaalde informatie moeten verstrekken. In dat geval zorgt de Partij ervoor dat belangstellende leveranciers zoveel mogelijk langs elektronische weg toegang hebben tot informatie over het registratiesysteem en dat zij te allen tijde om registratie kunnen verzoeken. De aanbestedende dienst stelt hen binnen een redelijke termijn in kennis van het besluit om dit verzoek in te willigen of af te wijzen. Indien het verzoek wordt afgewezen, wordt het besluit naar behoren met redenen omkleed.

2

Elke Partij zorgt ervoor dat:

• a.

  haar aanbestedende diensten zich inspannen om verschillen in hun erkenningsprocedures tot een minimum te beperken; en

• b.

  indien haar aanbestedende diensten registratiesystemen aanhouden, zij zich inspannen om verschillen in hun registratiesystemen tot een minimum te beperken.

3

Een Partij en haar aanbestedende diensten mogen geen registratiesysteem of erkenningsprocedure vaststellen of toepassen met als doel of gevolg dat onnodige belemmeringen voor de deelname van leveranciers uit de andere Partij aan de aanbesteding ontstaan.

4

Indien een aanbestedende dienst een opdracht wil aanbesteden met voorafgaande selectie:

• a.

  neemt hij in het bericht van aanbesteding ten minste de in artikel 160, lid 3, punten a), b), f), g), j), k), en l), vermelde informatie op en nodigt hij leveranciers uit een verzoek om deelname in te dienen; en

• b.

  verstrekt de aanbestedende dienst bij aanvang van de inschrijvingstermijn ten minste de in artikel 160, lid 3, punten c), d), e), h), en i), gespecificeerde informatie aan de erkende leveranciers die hij overeenkomstig artikel 164, lid 3, punt b), inlicht.

5

De aanbestedende dienst staat alle erkende leveranciers toe om aan een bepaalde aanbesteding deel te nemen, tenzij de aanbestedende dienst in het bericht van aanbesteding vermeldt dat het aantal erkende leveranciers dat tot de aanbesteding wordt toegelaten, beperkt is en daarbij de criteria voor de selectie van dit beperkte aantal leveranciers opgeeft. Een uitnodiging tot het indienen van inschrijvingen wordt gericht tot het aantal erkende leveranciers dat nodig is om een daadwerkelijke mededinging te waarborgen.

6

Indien het aanbestedingsdossier niet vanaf de datum van publicatie van het in lid 4, punt a), bedoelde bericht openbaar toegankelijk is, zorgt de aanbestedende dienst ervoor dat het dossier voor alle overeenkomstig lid 5 geselecteerde erkende leveranciers op hetzelfde tijdstip beschikbaar komt.

7

Aanbestedende diensten mogen een lijst voor veelvuldig gebruik aanhouden op voorwaarde dat een bericht om belangstellende leveranciers uit te nodigen opname in de lijst aan te vragen:

• a.

  jaarlijks wordt gepubliceerd in het daartoe geschikte medium als vermeld in afdeling 6 van bijlage 9; en

• b.

  dat bericht, indien het elektronisch wordt gepubliceerd, permanent beschikbaar wordt gesteld in de daartoe bestemde media als vermeld in afdeling 6 van bijlage 9.

8

In het in lid 7 bedoelde bericht worden de volgende gegevens opgenomen:

• a.

  een omschrijving van de goederen en diensten, of de categorieën goederen en diensten, waarvoor de lijst kan worden gebruikt;

• b.

  de voorwaarden voor deelname waaraan leveranciers moeten voldoen om op de lijst te worden geplaatst en de methoden die de aanbestedende dienst zal gebruiken om te controleren of een leverancier aan de voorwaarden voldoet;

• c.

  de naam en het adres van de aanbestedende dienst en andere informatie die nodig is om contact met de aanbestedende dienst op te nemen en alle relevante documentatie in verband met de lijst te verkrijgen;

• d.

  de geldigheidsduur van de lijst en de wijze waarop die wordt verlengd of beëindigd, of wanneer er geen geldigheidsduur is voorzien, een aanwijzing over de wijze waarop de beëindiging van het gebruik van de lijst wordt meegedeeld; en

• e.

  de vermelding dat de lijst kan worden gebruikt voor de onder dit hoofdstuk vallende opdrachten.

9

In afwijking van lid 7 is het toegestaan dat een aanbestedende dienst, indien hij een lijst voor veelvuldig gebruik met een geldigheidsduur van drie jaar of minder aanhoudt, het in dat lid bedoelde bericht slechts eenmaal, bij aanvang van de geldigheidsduur van de lijst, publiceert, mits hij:

• a.

  de geldigheidsduur van de lijst vermeldt en verklaart dat verdere kennisgevingen niet zullen worden gepubliceerd; en

• b.

  dat bericht elektronisch wordt gepubliceerd en gedurende de geldigheidsperiode permanent beschikbaar wordt gesteld in de daartoe bestemde media als vermeld in afdeling 6 van bijlage 9.

10

Een aanbestedende dienst staat leveranciers toe te allen tijde een aanvraag tot plaatsing op een lijst voor veelvuldig gebruik in te dienen en plaatst alle erkende leveranciers binnen redelijk korte tijd op die lijst.

11

Indien een leverancier die niet op een lijst voor veelvuldig gebruik is geplaatst, een verzoek indient om deelname aan een aanbesteding waarbij een lijst voor veelvuldig gebruik wordt gehanteerd, en hij daarbij alle vereiste documenten dienaangaande indient binnen de in artikel 164, lid 2, bepaalde termijn, onderzoekt de aanbestedende dienst het verzoek. De aanbestedende dienst sluit de leverancier niet uit van beoordeling in het kader van de aanbesteding op grond dat hij onvoldoende tijd heeft om het verzoek te onderzoeken, tenzij hij, in uitzonderlijke gevallen, wegens de complexiteit van de aanbesteding, het onderzoek van het verzoek niet kan afronden binnen de voor de indiening van inschrijvingen gestelde termijn.

12

Aanbestedende diensten die onder de afdelingen 2 en 3 van bijlage 9 vallen, kunnen een bericht waarbij leveranciers worden uitgenodigd een aanvraag tot opname op de lijst voor veelvuldig gebruik in te dienen, gebruiken als bericht van aanbesteding, mits:

• a.

  het bericht wordt gepubliceerd overeenkomstig lid 7 van dit artikel en het de uit hoofde van lid 8 van dit artikel vereiste informatie bevat, evenals zoveel mogelijk van de uit hoofde van artikel 160, lid 2, vereiste informatie, voor zover beschikbaar, alsmede een verklaring dat het bericht als bericht van aanbesteding geldt of dat alleen de leveranciers op de lijst voor veelvuldig gebruik verdere berichten in verband met deze lijst zullen ontvangen; en

• b.

  de aanbestedende dienst aan leveranciers die belangstelling hebben geuit voor een bepaalde opdracht, onverwijld voldoende informatie verstrekt aan de hand waarvan de leverancier kan beoordelen in hoeverre de opdracht voor hem relevant is, alsmede alle overige uit hoofde van artikel 160, lid 2, vereiste informatie, voor zover beschikbaar.

13

Een onder de afdelingen 2 of 3 van bijlage 9 vallende aanbestedende dienst mag leveranciers die een aanvraag tot plaatsing op een lijst voor veelvuldig gebruik hebben ingediend, toestaan in te schrijven voor een bepaalde opdracht, indien de aanbestedende dienst voldoende tijd heeft om te onderzoeken of de leverancier aan de voorwaarden voor deelname voldoet.

14

Een aanbestedende dienst stelt leveranciers die een verzoek tot deelname aan een aanbesteding of een aanvraag tot plaatsing op een lijst voor veelvuldig gebruik hebben ingediend, onverwijld in kennis van hun besluit inzake dat verzoek of die aanvraag.

15

Wanneer een aanbestedende dienst een verzoek van een leverancier om deelname of opname op een lijst voor veelvuldig gebruik afwijst, de erkenning van een leverancier als erkende leverancier intrekt of een leverancier van een lijst voor veelvuldig gebruik schrapt, stelt de aanbestedende dienst de leverancier daarvan onverwijld in kennis en verstrekt hij de leverancier desgevraagd onverwijld een schriftelijke motivering van zijn besluit.

1

Een Partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, mag geen technische specificaties op- of vaststellen of toepassen of conformiteitsbeoordelingsprocedures voorschrijven met als doel of gevolg dat onnodige belemmeringen voor de handel tussen de Partijen ontstaan.

2

Bij het voorschrijven van de technische specificaties van de goederen of diensten die het voorwerp van de aanbesteding zijn, moet de aanbestedende dienst in voorkomend geval:

• a.

  de technische specificaties bepalen aan de hand van prestatie-eisen of functionele eisen en niet aan de hand van descriptieve of ontwerpkenmerken; en

• b.

  de technische specificaties baseren op internationale normen, indien dergelijke normen bestaan, en anders op nationale technische voorschriften, erkende nationale normen of bouwvoorschriften.

3

Indien in de technische specificaties descriptieve of ontwerpkenmerken worden genoemd, geeft de aanbestedende dienst in voorkomend geval aan dat inschrijvingen voor gelijkwaardige goederen of diensten die aantoonbaar aan de voorwaarden van de opdracht voldoen, eveneens in aanmerking komen, door in het aanbestedingsdossier woorden als „of gelijkwaardig” op te nemen.

4

Een aanbestedende dienst schrijft geen technische specificaties voor waarin vereisten inzake of verwijzingen naar bepaalde handelsmerken of handelsnamen, octrooien, auteursrechten, ontwerpen of typen, of naar een bepaalde oorsprong, producent of leverancier zijn opgenomen, tenzij er geen andere voldoende nauwkeurige of begrijpelijke manier is om de voorwaarden van de opdracht te beschrijven, en op voorwaarde dat termen zoals „of gelijkwaardig” in het aanbestedingsdossier zijn opgenomen.

5

Een aanbestedende dienst vraagt of aanvaardt van personen die mogelijk een commercieel belang bij een specifieke aanbesteding hebben, geen advies dat kan worden gebruikt bij het opstellen of goedkeuren van een technische specificatie voor die aanbesteding wanneer dat advies tot gevolg kan hebben dat concurrentie wordt uitgesloten.

6

Een Partij en haar aanbestedende diensten mogen technische specificaties opstellen, vaststellen of toepassen om het behoud van natuurlijke hulpbronnen of de bescherming van het milieu te bevorderen, mits dit overeenkomstig dit artikel geschiedt.

Een Partij kan:

• a.

  aanbestedende diensten toestaan gedurende de gehele aanbestedingsprocedure rekening te houden met milieu- en sociale overwegingen, mits die niet-discriminerend zijn en verband houden met het voorwerp van de opdracht in kwestie; en

• b.

  passende maatregelen nemen om de naleving van haar verplichtingen op het gebied van het milieu-, sociaal en arbeidsrecht te waarborgen, met inbegrip van de verplichtingen uit hoofde van hoofdstuk 10.

7

De aanbestedende dienst stelt leveranciers een aanbestedingsdossier ter beschikking met alle informatie die zij nodig hebben om geldige inschrijvingen op te stellen en in te dienen. Tenzij die informatie reeds in het bericht van aanbesteding is opgenomen, bevat het aanbestedingsdossier alle onderstaande gegevens:

• a.

  een omschrijving van de opdracht, met inbegrip van de aard en de hoeveelheid van de goederen of diensten die worden aanbesteed, ofwel een raming van de hoeveelheid, indien de hoeveelheid niet bekend is, alsmede alle eventuele vereisten waaraan moet zijn voldaan, met inbegrip van eventuele technische specificaties, certificering met betrekking tot de conformiteitsbeoordeling, plannen, tekeningen of instructiemateriaal;

• b.

  alle eventuele voorwaarden voor deelname, met inbegrip van een lijst met informatie en documenten die de leveranciers in verband met deelname moeten verstrekken;

• c.

  alle beoordelingscriteria die de aanbestedende dienst bij de gunning van de opdracht zal toepassen, alsmede, tenzij de prijs het enige criterium is, het relatieve gewicht van die criteria;

• d.

  wanneer de aanbestedende dienst een opdracht aanbesteedt langs elektronische weg: alle authenticatie- en encryptievereisten of andere vereisten inzake de indiening van informatie en documenten langs elektronische weg;

• e.

  wanneer de aanbestedende dienst een elektronische veiling organiseert: de regels, onder meer over de weging van de beoordelingscriteria voor elk van de onderdelen van de opdracht, die voor de elektronische veiling zullen gelden;

• f.

  indien de inschrijvingen in het openbaar worden geopend: de datum en het tijdstip waarop en de plaats waar de inschrijvingen zullen worden geopend en de personen die daarbij in voorkomend geval aanwezig mogen zijn;

• g.

  alle andere voorwaarden, zoals betalingsvoorwaarden of eventuele beperkingen op de wijze waarop inschrijvingen kunnen worden ingediend, bijvoorbeeld op papier of op elektronische wijze; en

• h.

  de overeenkomstig lid 8 vastgestelde data voor de levering van goederen of diensten.

8

Bij de vaststelling van een datum voor de levering van de goederen of de verlening van de diensten die het voorwerp van de aanbesteding zijn, houdt de aanbestedende dienst rekening met factoren zoals de complexiteit van de opdracht, de omvang van de verwachte onderaanneming en de tijd die realistisch gesproken nodig is voor de productie, het uit voorraad halen en het vervoer van goederen vanaf de plaatsen van levering of voor het verlenen van diensten.

9

De in het aanbestedingsdossier vermelde beoordelingscriteria kunnen onder meer betrekking hebben op de prijs en andere kostenfactoren, de kwaliteit, de technische waarde, de milieukenmerken en de leveringsvoorwaarden.

10

De aanbestedende dienst:

• a.

  stelt onverwijld het aanbestedingsdossier ter beschikking om ervoor te zorgen dat belangstellende leveranciers voldoende tijd hebben om een geldige inschrijving in te dienen;

• b.

  verstrekt desgevraagd onverwijld het aanbestedingsdossier aan alle belangstellende leveranciers; en

• c.

  beantwoordt onverwijld elk redelijk verzoek om relevante informatie van een belangstellende of deelnemende leverancier, mits dergelijke informatie die leverancier niet bevoordeelt ten opzichte van andere leveranciers.

11

Indien een aanbestedende dienst voorafgaand aan de gunning van een opdracht de criteria of vereisten wijzigt die in het bericht van aanbesteding of in het aanbestedingsdossier dat aan de deelnemende leveranciers is verstrekt, zijn vermeld, of een bericht van aanbesteding of aanbestedingsdossier wijzigt of opnieuw publiceert, geeft hij schriftelijk kennis van alle wijzigingen of verstrekt hij een gewijzigd of nieuw bericht van aanbesteding of aanbestedingsdossier:

• a.

  aan alle leveranciers die op het tijdstip dat de informatie gewijzigd of opnieuw gepubliceerd wordt, aan de procedure deelnemen, indien die leveranciers bij de aanbestedende dienst bekend zijn, en in alle andere gevallen, op dezelfde wijze als de oorspronkelijke informatie; en

• b.

  op een zodanig tijdstip dat die leveranciers voldoende tijd hebben om, indien nodig, hun inschrijving te wijzigen en opnieuw in te dienen.

1

Aanbestedende diensten geven, overeenkomstig hun eigen redelijke behoeften, leveranciers voldoende tijd om verzoeken om deelname en geldige inschrijvingen op te stellen en in te dienen, waarbij rekening wordt gehouden met factoren zoals:

• a.

  de aard en de complexiteit van de opdracht;

• b.

  de omvang van de verwachte onderaanneming; en

• c.

  de tijd die nodig is voor de verzending van inschrijvingen uit het buitenland en het eigen land indien geen gebruik wordt gemaakt van elektronische middelen.

Deze termijnen en eventuele verlengingen ervan moeten voor alle belangstellende of deelnemende leveranciers gelijk zijn.

2

Wanneer een aanbestedende dienst een opdracht aanbesteedt met voorafgaande selectie, mag de termijn voor de indiening van verzoeken tot deelname in beginsel niet minder dan 25 dagen vanaf de publicatiedatum van het bericht van aanbesteding bedragen. Indien als gevolg van een door de aanbestedende dienst naar behoren gemotiveerde urgente situatie een dergelijke termijn onhaalbaar is, mag de termijn worden verkort tot ten minste tien dagen.

3

Tenzij de leden 4, 5, 7, en 8 van toepassing zijn, mag de minimumtermijn voor de indiening van inschrijvingen niet minder bedragen dan 40 dagen vanaf de datum waarop:

• a.

  in het geval van openbare aanbesteding, het bericht van aanbesteding is gepubliceerd; of

• b.

  in geval van aanbesteding met voorafgaande selectie, de aanbestedende dienst de leveranciers heeft meegedeeld dat zij worden uitgenodigd in te schrijven, ongeacht of op een lijst voor veelvuldig gebruik beroep wordt gedaan.

4

Een aanbestedende dienst mag de in lid 3 bedoelde termijn voor de indiening van inschrijvingen verkorten tot ten minste tien dagen, indien:

• a.

  de aanbestedende dienst als bedoeld in artikel 160, lid 4, ten minste 40 dagen, maar niet meer dan 12 maanden vóór de publicatie van het bericht van aanbesteding, een bericht van geplande aanbesteding heeft gepubliceerd, waarin de volgende gegevens zijn opgenomen:

  • i.

    een beschrijving van de aanbesteding;

  • ii.

    bij benadering de uiterste data voor de indiening van inschrijvingen of verzoeken tot deelname;

  • iii.

    een verklaring dat de belangstellende leveranciers hun belangstelling voor de opdracht aan de aanbestedende dienst kenbaar moeten maken;

  • iv.

    het adres waar documenten met betrekking tot de opdracht kunnen worden opgevraagd; en

  • v.

    zoveel mogelijk van de in artikel 160, lid 2, gespecificeerde informatie die vereist is voor het bericht van aanbesteding, voor zover beschikbaar;

• b.

  de aanbestedende dienst, in het geval van herhalingsopdrachten, in een eerste bericht van aanbesteding aangeeft dat in volgende berichten termijnen voor inschrijving zullen worden gehanteerd; of

• c.

  de in lid 3 genoemde termijn wegens een door de aanbestedende dienst naar behoren gemotiveerde urgente situatie onhaalbaar is.

5

Een aanbestedende dienst mag de in lid 3 genoemde termijn voor de inschrijving met vijf dagen verkorten in elk van de volgende situaties:

• a.

  indien het bericht van aanbesteding elektronisch wordt gepubliceerd;

• b.

  indien het gehele aanbestedingsdossier elektronisch beschikbaar is vanaf de datum van publicatie van het bericht van aanbesteding; en

• c.

  indien de aanbestedende dienst elektronische inschrijvingen aanvaardt.

6

De toepassing van lid 5 in samenhang met lid 4 mag er in geen geval toe leiden dat de in lid 3 bedoelde termijn voor de indiening van inschrijvingen wordt verkort tot minder dan tien dagen te rekenen vanaf de datum van publicatie van het bericht van aanbesteding.

7

In afwijking van andere bepalingen van dit artikel mag een aanbestedende dienst, indien hij handelsgoederen of -diensten of een combinatie daarvan aanschaft, de in lid 3 bedoelde termijn voor de indiening van inschrijvingen verkorten tot ten minste 13 dagen, op voorwaarde dat de aanbestedende dienst op hetzelfde tijdstip elektronisch zowel het bericht van aanbesteding als het aanbestedingsdossier publiceert. Wanneer de aanbestedende dienst bovendien elektronische inschrijvingen voor handelsgoederen of -diensten aanvaardt, mag hij de in lid 3 bedoelde termijn verkorten tot ten minste tien dagen.

8

Indien een onder afdeling 2 of 3 van bijlage 9 vallende aanbestedende dienst alle of een beperkt aantal erkende leveranciers heeft geselecteerd, kan de termijn voor de indiening van inschrijvingen in onderling overleg tussen de aanbestedende dienst en de geselecteerde leveranciers worden vastgesteld. Indien geen overeenstemming wordt bereikt, dient de termijn ten minste tien dagen te bedragen.

1

Een Partij kan bepalen dat haar aanbestedende diensten onderhandelingen met leveranciers kunnen voeren:

• a.

  indien de aanbestedende dienst in het bericht van aanbesteding zijn voornemen tot het voeren van onderhandelingen te kennen heeft gegeven, als bedoeld in artikel 160, lid 3, punt f); of

• b.

  indien bij de beoordeling blijkt dat geen van de inschrijvingen duidelijk de gunstigste is volgens de specifieke beoordelingscriteria die in het bericht van aanbesteding of in het aanbestedingsdossier zijn vermeld.

2

Een aanbestedende dienst:

• a.

  zorgt ervoor dat iedere uitsluiting van leveranciers tijdens onderhandelingen plaatsvindt overeenkomstig de in het bericht van aanbesteding of het aanbestedingsdossier vermelde beoordelingscriteria; en

• b.

  stelt, wanneer de onderhandelingen zijn afgesloten, voor de resterende deelnemende leveranciers een voor iedereen gelijke termijn vast om een nieuwe of herziene inschrijving in te dienen.

1

Mits zij deze bepaling niet toepassen met het oogmerk de mededinging tussen leveranciers te verhinderen of op een wijze waardoor leveranciers van de andere Partij worden gediscrimineerd of binnenlandse leveranciers worden beschermd, kunnen aanbestedende diensten gebruikmaken van onderhandse aanbesteding en besluiten de artikelen 160, 161, 162, artikel 163, leden 7 tot en met 11, en de artikelen 164 tot en met 167 niet toe te passen, in een van de volgende omstandigheden:

• a.

  mits de vereisten van het aanbestedingsdossier niet wezenlijk worden gewijzigd, indien:

  • i.

    geen inschrijvingen zijn ingediend of geen leveranciers om deelname hebben verzocht;

  • ii.

    geen inschrijvingen zijn ingediend die aan de essentiële eisen van de aanbestedingsstukken voldoen;

  • iii.

    geen leveranciers aan de voorwaarden voor deelname voldoen; of

  • iv.

    de ingediende aanschrijvingen onderling zijn afgestemd;

• b.

  mits de goederen of diensten slechts door een bepaalde leverancier kunnen worden geleverd en er geen redelijk alternatief of substituut bestaat om een van de volgende redenen:

  • i.

    de opdracht betreft een kunstwerk;

  • ii.

    de bescherming van octrooien, auteursrechten of andere exclusieve rechten; of

  • iii.

    concurrentie ontbreekt om technische redenen;

• c.

  voor aanvullende leveringen, door de oorspronkelijke leverancier, van goederen of diensten die niet in de oorspronkelijke opdracht waren opgenomen, indien verandering van leverancier voor de aanvullende goederen of diensten:

  • i.

    niet mogelijk is om economische of technische redenen, zoals wanneer de aanvullende goederen of diensten uitwisselbaar of interoperabel moeten zijn met bestaande uitrusting, software, diensten of installaties die in het kader van de oorspronkelijke opdracht zijn geleverd; en

  • ii.

    tot aanzienlijk ongemak of aanzienlijke dubbele kosten zou leiden voor de aanbestedende dienst;

• d.

  mits, en alleen in strikt noodzakelijke gevallen, de goederen of diensten om uiterst dringende redenen, wegens gebeurtenissen die door de aanbestedende dienst niet konden worden voorzien, niet tijdig kunnen worden verkregen door middel van openbare aanbesteding of aanbesteding met voorafgaande selectie;

• e.

  voor goederen die op een grondstoffenmarkt worden aangekocht;

• f.

  wanneer een aanbestedende dienst een prototype of een nieuw product of nieuwe dienst aanschaft dat of die op zijn verzoek is ontwikkeld tijdens de uitvoering van een specifieke opdracht inzake onderzoek, proefneming, studie of oorspronkelijke ontwikkeling ten behoeve van die opdracht; de originele ontwikkeling van een nieuw product of een nieuwe dienst kan een beperkte productie of levering omvatten om de resultaten van veldproeven te incorporeren en aan te tonen dat het product of de dienst geschikt is voor productie of levering in grotere hoeveelheden volgens aanvaardbare kwaliteitsnormen, maar omvat geen serieproductie of levering om commerciële levensvatbaarheid te bereiken of onderzoeks- en ontwikkelingskosten te recupereren;

• g.

  voor aankopen onder uitzonderlijk voordelige voorwaarden die alleen op zeer korte termijn ontstaan in het geval van ongebruikelijke verkopen, zoals bij liquidatie, curatele of faillissement, maar niet bij normale aankopen bij normale leveranciers; of

• h.

  indien opdrachten worden gegund aan de winnaar van een ontwerpwedstrijd, mits:

  • i.

    de wedstrijd is georganiseerd op een wijze die verenigbaar is met de beginselen van dit hoofdstuk, met name met betrekking tot de publicatie van een bericht van aanbesteding; en

  • ii.

    de deelnemers worden beoordeeld door een onafhankelijke jury met het oog op de gunning van een ontwerpopdracht aan de winnaar.

2

De aanbestedende dienst stelt een schriftelijk verslag op over elke opdracht die in het kader van lid 1 wordt gegund. Dit verslag vermeldt de naam van de aanbestedende dienst, de waarde en de aard van de aangeschafte goederen of diensten, en bevat tevens een verklaring met daarin een vermelding van de in lid 1 bedoelde omstandigheden en voorwaarden die de onderhandse aanbestedingsprocedure rechtvaardigden.

1

De aanbestedende dienst neemt bij het ontvangen, openen en behandelen van alle inschrijvingen procedures in acht die garanderen dat het aanbestedingsproces eerlijk en onpartijdig verloopt en de inschrijvingen vertrouwelijk worden behandeld.

2

Indien een inschrijving door de aanbestedende dienst pas na het verstrijken van de vastgestelde termijn wordt ontvangen, mag de betrokken leverancier daarvan geen nadelige gevolgen ondervinden indien de vertraging uitsluitend te wijten is aan onjuiste afhandeling door de aanbestedende dienst.

3

Indien de aanbestedende dienst een leverancier de gelegenheid biedt om tussen de opening van de inschrijvingen en de gunning van de opdracht onbedoelde vormfouten te corrigeren, biedt de aanbestedende dienst alle deelnemende leveranciers daartoe de gelegenheid.

Gunning van opdrachten

4

Om voor gunning in aanmerking te komen, moet een inschrijving schriftelijk worden ingediend en bij de opening voldoen aan de essentiële eisen die in de berichten en het aanbestedingsdossier zijn vermeld, en moet zij afkomstig zijn van een erkende leverancier.

5

Tenzij de aanbestedende dienst besluit dat het niet in het algemeen belang is de opdracht te gunnen, wordt deze gegund aan de leverancier die volgens de bevindingen van de aanbestedende dienst de voorwaarden van de opdracht kan vervullen en van wie de inschrijving, uitsluitend beoordeeld aan de hand van de beoordelingscriteria in de berichten en het aanbestedingsdossier:

• a.

  de voordeligste is; of

• b.

  indien de prijs het enige criterium is, de laagste prijs biedt.

6

Indien de aanbestedende dienst een inschrijving ontvangt met een prijs die in verhouding tot de andere inschrijvingen abnormaal laag is, kan zij inlichtingen inwinnen bij de leverancier om zich ervan te vergewissen dat deze aan de voorwaarden voor deelname voldoet en de opdracht volgens de gestelde voorwaarden kan uitvoeren. De aanbestedende dienst kan ook nagaan of de leverancier subsidies heeft ontvangen. In dat geval kan de inschrijving alleen om die reden worden afgewezen, tenzij de leverancier binnen een door de aanbestedende dienst vastgestelde toereikende termijn kan aantonen dat de subsidie is verleend met inachtneming van de regels inzake subsidies van afdeling B van hoofdstuk 11.

7

De aanbestedende dienst mag geen gebruikmaken van opties, geen aanbesteding annuleren en geen gegunde opdrachten wijzigen op een wijze die in strijd is met haar verplichtingen uit hoofde van dit hoofdstuk.

8

Elke Partij voorziet in de regel in een status-quoperiode tussen de gunning en de sluiting van een overeenkomst, zodat afgewezen inschrijvers voldoende tijd krijgen om het gunningsbesluit te herzien en aan te vechten.

1

Aanbestedende diensten stellen de deelnemende leveranciers onverwijld in kennis van besluiten aangaande de gunning van een opdracht en doen dat op verzoek van een leverancier schriftelijk. Met inachtneming van artikel 170, leden 2 en 3, stelt de aanbestedende dienst een afgewezen leverancier op diens verzoek in kennis van de redenen voor de afwijzing van zijn inschrijving en van de relatieve voordelen van de inschrijving van de gekozen leverancier.

2

Aanbestedende diensten publiceren uiterlijk 72 dagen na de gunning van elke onder dit hoofdstuk vallende opdracht een bericht in de passende elektronische of papieren drager als vermeld in afdeling 6 van bijlage 9. Wanneer alleen gebruik wordt gemaakt van een elektronisch medium, dient de informatie gedurende een redelijke termijn gemakkelijk toegankelijk te blijven. Het bericht bevat ten minste de volgende gegevens:

• a.

  een beschrijving van de goederen of diensten die zijn aanbesteed;

• b.

  de naam en het adres van de aanbestedende dienst;

• c.

  de naam en het adres van de leverancier aan wie de opdracht is gegund;

• d.

  het bedrag van de geselecteerde inschrijving of de hoogste en de laagste offerte die bij de plaatsing van de opdracht in overweging zijn genomen;

• e.

  de datum waarop de opdracht is gegund; en

• f.

  de gebruikte aanbestedingsmethode en, in gevallen waarin onderhandse aanbesteding werd gebruikt overeenkomstig artikel 166, een beschrijving van de in lid 1 van dat artikel bedoelde omstandigheden en voorwaarden die het gebruik van onderhandse aanbesteding rechtvaardigden.

3

Een aanbestedende dienst bewaart gedurende ten minste drie jaar vanaf de datum waarop hij een opdracht gunt:

• a.

  de documentatie en verslagen betreffende aanbestedingsprocedures en gunningen in verband met opdrachten die onder dit hoofdstuk vallen, met inbegrip van de uit hoofde van artikel 166 vereiste verslagen; en

• b.

  gegevens die waarborgen dat het verloop van de onder dit hoofdstuk vallende opdrachten elektronisch naar behoren traceerbaar is.

1

Indien de andere Partij daarom verzoekt, verstrekt een Partij onverwijld alle informatie die nodig is om te bepalen of de aanbesteding van een onder dit hoofdstuk vallende opdracht eerlijk, onpartijdig en overeenkomstig dit hoofdstuk is verlopen, met inbegrip van informatie over de kenmerken en relatieve voordelen van de inschrijving van de gekozen leverancier. Indien het vrijgeven van de informatie de mededinging bij toekomstige aanbestedingen zou kunnen schaden, maakt de Partij die de informatie ontvangt, deze niet bekend aan een leverancier, behalve nadat zij de toestemming heeft verkregen van de Partij die de informatie heeft verstrekt.

2

Niettegenstaande de overige bepalingen van dit hoofdstuk verstrekken een Partij en haar aanbestedende diensten geen informatie aan een bepaalde leverancier die de eerlijke mededinging tussen leveranciers kan verstoren.

3

Geen van de bepalingen van dit hoofdstuk wordt zodanig uitgelegd dat zij verlangt dat een Partij en haar aanbestedende diensten, autoriteiten en toetsingsinstanties vertrouwelijke informatie openbaar maken indien dergelijke openbaarmaking:

• a.

  de rechtshandhaving zou belemmeren;

• b.

  de eerlijke mededinging tussen leveranciers kan verstoren;

• c.

  de legitieme handelsbelangen van bepaalde personen, met inbegrip van de bescherming van intellectuele eigendom, zou schaden; of

• d.

  anderszins in strijd zou zijn met het algemeen belang.

1

Elke Partij voorziet in een passende, effectieve, transparante en niet-discriminatoire procedure voor bestuurlijke of rechterlijke toetsing, waarmee een leverancier die belang heeft of heeft gehad bij een onder dit hoofdstuk vallende overheidsopdracht, bezwaar of beroep kan aantekenen tegen:

• a.

  een inbreuk op dit hoofdstuk; of

• b.

  indien de leverancier volgens de wetgeving van een Partij niet rechtstreeks een beroep kan instellen tegen een inbreuk op dit hoofdstuk, wegens niet-nakoming van de maatregelen die een Partij ter uitvoering van dit hoofdstuk heeft ingesteld.

De procedurele regels voor alle bezwaarschriften worden op schrift gesteld en openbaar gemaakt.

2

Indien een leverancier in het kader van een onder dit hoofdstuk vallende opdracht waarbij hij een belang heeft of heeft gehad, een klacht indient wegens inbreuk of niet-nakoming als bedoeld in lid 1, moedigt de Partij waartoe de aanbestedende dienst behoort, de dienst en de leverancier aan het geschil door overleg te beslechten. De aanbestedende dienst neemt dergelijke klachten onpartijdig en tijdig in beraad op een wijze die geen afbreuk doet aan de deelname van de leverancier aan lopende of toekomstige aanbestedingen of aan diens recht om door middel van de procedure voor bestuurlijke of rechterlijke toetsing te trachten corrigerende maatregelen te verkrijgen.

3

Elke leverancier krijgt voldoende tijd om een beroep voor te bereiden en in te stellen. Die termijn bedraagt in geen geval minder dan 10 dagen vanaf het tijdstip waarop de grondslag van het beroep bij de leverancier bekend is geworden of redelijkerwijs bekend had moeten zijn.

4

Elke Partij stelt ten minste een onpartijdige en van de aanbestedende diensten onafhankelijke bestuurlijke of rechterlijke instantie in of wijst deze aan om de bezwaren of beroepen van leveranciers in verband met onder dit hoofdstuk vallende opdrachten te ontvangen en beoordelen.

5

Indien een beroep in eerste aanleg wordt beoordeeld door een andere dan een van de in lid 4 bedoelde instanties, zorgt de betrokken Partij ervoor dat de leverancier tegen de oorspronkelijke beslissing beroep kan instellen bij een onpartijdige bestuurlijke of rechterlijke instantie die onafhankelijk is van de aanbestedende dienst die de aanbesteding heeft uitgeschreven waarop het beroep betrekking heeft.

6

Elke Partij zorgt ervoor dat een in lid 5 bedoelde beroepsinstantie die geen rechterlijke instantie is, haar beslissingen aan rechterlijke toetsing onderwerpt of beschikt over procedures waarin is bepaald dat:

• a.

  de aanbestedende dienst schriftelijk op het bezwaar reageert en alle relevante stukken aan het toetsingsorgaan overlegt;

• b.

  de deelnemers aan de procedure (hierna „de deelnemers” genoemd) het recht hebben te worden gehoord alvorens de beroepsinstantie een beslissing neemt over het beroep;

• c.

  de deelnemers het recht hebben zich te laten vertegenwoordigen en vergezellen;

• d.

  de deelnemers toegang hebben tot alle zittingen in het kader van de procedure;

• e.

  de deelnemers het recht hebben te verzoeken dat de zittingen in het openbaar plaatsvinden en dat getuigen deze mogen bijwonen; en

• f.

  de beroepsinstantie [haar beslissingen of aanbevelingen tijdig schriftelijk aanneemt en daarbij] de grondslag van elke beslissing of aanbeveling toelicht.

7

Elke Partij stelt procedures vast of handhaaft deze, die voorzien in snelle voorlopige maatregelen die de mogelijkheid van de leverancier om aan de aanbesteding deel te nemen, in stand houden. Dergelijke voorlopige maatregelen kunnen aanleiding geven tot schorsing van de aanbestedingsprocedure. Er kan worden bepaald dat bij het nemen van de beslissing over het al dan niet toepassen van dergelijke maatregelen rekening mag worden gehouden met doorslaggevende negatieve gevolgen voor de belangen die op het spel staan, waaronder het algemeen belang. Een beslissing om niet op te treden wordt schriftelijk gemotiveerd.

Elke Partij stelt ook procedures vast of handhaaft deze, die voorzien in corrigerende maatregelen of compensatie voor het geleden verlies of de geleden schade in gevallen waarin een beroepsinstantie heeft vastgesteld dat sprake is van een inbreuk of een verzuim als bedoeld in lid 1. De vergoeding voor het geleden verlies of de geleden schade kan worden beperkt tot de kosten voor het opstellen van de inschrijving, de kosten in verband met de betwisting, of beide.

1

Een Partij kan voorstellen haar onder dit hoofdstuk vallende opdrachten als genoemd in bijlage 9 te wijzigen of haar desbetreffende onderafdeling in de afdelingen 1, 2 of 3 van bijlage 9 te rectificeren.

2

Een Partij die voornemens is een wijziging van bijlage 9 voor te stellen:

• a.

  stelt de andere Partij daarvan schriftelijk in kennis; en

• b.

  doet in die kennisgeving een voorstel voor passende compenserende aanpassingen voor de andere Partij om het toepassingsgebied op een niveau te houden dat vergelijkbaar is met dat van vóór de wijziging.

3

Niettegenstaande lid 2, punt b), hoeft een Partij niet te voorzien in compenserende aanpassingen indien de wijziging betrekking heeft op een aanbestedende dienst waarover de Partij haar zeggenschap of invloed heeft beëindigd, of indien de aanbestedende dienst voortaan actief zal zijn als een commerciële onderneming die aan concurrentie onderhevig is op een markt waartoe de toegang niet beperkt is.

Een Partij wordt geacht zeggenschap of invloed uit te oefenen op een aanbestedende dienst indien die dienst:

• a.

  in hoofdzaak wordt gefinancierd door de staat of een door de staat gecontroleerd orgaan;

• b.

  onderworpen is aan toezicht op het management door de staat of door een door de staat gecontroleerd orgaan; of

• c.

  een bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan heeft waarvan de leden voor meer dan de helft door de staat of een door de staat gecontroleerd orgaan zijn aangewezen.

4

De andere Partij moet schriftelijk bezwaar maken tegen een voorgestelde wijziging van bijlage 9 waarvan overeenkomstig lid 2 van dit artikel kennis is gegeven, indien zij betwist dat:

• a.

  een overeenkomstig lid 2, punt b), voorgestelde aanpassing voldoende is om het overeengekomen toepassingsgebied op een vergelijkbaar niveau te houden;

• b.

  de wijziging betrekking heeft op een aanbestedende dienst met betrekking tot welke de Partij feitelijk haar zeggenschap of invloed heeft beëindigd, zoals bedoeld in lid 3; of

• c.

  de betrokken aanbestedende dienst opereert als een aan concurrentie onderworpen commerciële onderneming op een markt waartoe de toegang niet beperkt is.

Indien binnen 45 dagen na de datum van ontvangst van de in lid 2, punt a), bedoelde kennisgeving geen schriftelijk bezwaar wordt ingediend, wordt de andere Partij geacht met de aanpassing of wijziging te hebben ingestemd.

5

De volgende wijzigingen van de onderafdeling van een Partij in de afdelingen 1, 2 of 3 van bijlage 9 worden beschouwd als een rectificatie van louter formele aard, mits zij geen invloed hebben op het wederzijds overeengekomen toepassingsgebied waarin dit hoofdstuk voorziet:

• a.

  een verandering van de naam van een aanbestedende dienst;

• b.

  een fusie van twee of meer aanbestedende diensten; en

• c.

  de splitsing van een aanbestedende dienst in twee of meer entiteiten die alle worden toegevoegd aan de aanbestedende diensten die onder dezelfde afdeling van bijlage 9 vallen.

De Partij die een dergelijke zuiver formele rectificatie verricht, is niet verplicht te voorzien in compenserende aanpassingen.

6

In geval van voorgestelde rectificaties van de onderafdeling van een Partij in de afdelingen 1, 2 of 3 van bijlage 9 stelt de Partij de andere Partij om de twee jaar na de inwerkingtreding van dit hoofdstuk daarvan in kennis.

7

Een Partij kan de andere Partij binnen 45 dagen na ontvangst van de kennisgeving schriftelijk in kennis stellen van een bezwaar tegen een voorgestelde rectificatie. Een Partij die bezwaar maakt, legt uit waarom zij van mening is dat de voorgestelde rectificatie buiten het toepassingsgebied van lid 5 valt, en beschrijft het effect van de voorgestelde rectificatie op het wederzijds overeengekomen toepassingsgebied waarin dit hoofdstuk voorziet. Als een bezwaar niet binnen 45 dagen na de datum van ontvangst van de kennisgeving schriftelijk is ingediend, wordt de andere Partij geacht met de voorgestelde rectificatie in te stemmen.

8

Indien de andere Partij bezwaar maakt tegen de voorgestelde wijziging of rectificatie, trachten de Partijen de kwestie door middel van overleg op te lossen. Indien binnen 60 dagen na de datum van ontvangst van het bezwaar geen overeenstemming wordt bereikt, kan de Partij die haar onderafdeling in de afdelingen 1, 2 of 3 van bijlage 9 wenst te wijzigen of rectificeren, de zaak naar de geschillenbeslechtingsprocedure van hoofdstuk 14 verwijzen om te bepalen of het bezwaar gerechtvaardigd is.

9

Zodra de Partijen het eens zijn over een voorgestelde wijziging of rectificatie, ook wanneer een Partij geen bezwaar heeft gemaakt binnen 45 dagen overeenkomstig lid 4 of lid 7, of wanneer de kwestie is opgelost door middel van de in lid 8 bedoelde geschillenbeslechtingsprocedure, wijzigt de Samenwerkingsraad in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken bijlage 9 dienovereenkomstig.

1

De Partijen herinneren aan Agenda 21 van de Conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling van 1992, de verklaring van de Internationale Arbeidsorganisatie (hierna „IAO” genoemd) betreffende de fundamentele principes en rechten op het werk van 1998, de Ministeriële Verklaring van de Economische en Sociale Raad van de VN over volledige werkgelegenheid en fatsoenlijk werk van 2006, de IAO-verklaring betreffende de sociale rechtvaardigheid voor een eerlijke mondialisering van 2008 en de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN van 2015 met de duurzameontwikkelingsdoelen daarvan.

2

De Partijen herbevestigen hun verbintenis om de ontwikkeling van de internationale handel en investeringen op zodanige wijze te bevorderen dat deze bijdraagt aan de doelstelling van duurzame ontwikkeling en de bestrijding van de klimaatverandering. De Partijen erkennen in dit verband dat economische en sociale ontwikkeling en milieubescherming nauw samenhangen en elkaar wederzijds versterkende componenten van duurzame ontwikkeling zijn.

1

De Partijen erkennen het recht van elke Partij om haar eigen niveaus van interne milieu- en arbeidsbescherming vast te stellen en haar desbetreffende wetgeving en beleid dienovereenkomstig vast te stellen of te wijzigen, overeenkomstig internationaal erkende normen en overeenkomsten en met het oog op het bereiken van een hoog niveau van milieu- en arbeidsbescherming.

2

De Partijen erkennen dat het niet gepast is handel of investeringen aan te moedigen door de beschermingsniveaus waarin hun milieu- of arbeidswetgeving en -normen voorzien, af te zwakken of te verminderen.

3

Een Partij streeft er niet naar handel of investeringen aan te moedigen door af te wijken van of door, bij wege van een voortdurende of terugkerende handelwijze of gebrek daaraan, haar milieu- en arbeidsrecht niet doeltreffend te handhaven.

1

De Partijen erkennen de waarde van internationale milieubeheer en -overeenkomsten als antwoord van de internationale gemeenschap op mondiale of regionale milieu-uitdagingen en de waarde van volledige en productieve werkgelegenheid, met inbegrip van de ontwikkeling van vaardigheden en fatsoenlijk werk voor iedereen, als een essentieel element van duurzame ontwikkeling voor alle landen en als prioritaire doelstelling van internationale samenwerking.

2

In dit verband, en rekening houdend met de artikelen 259 tot en met 265 van deze Overeenkomst, bevestigen de Partijen opnieuw hun verbintenis om de multilaterale milieuovereenkomsten, met inbegrip van de Overeenkomst van Parijs inzake klimaatverandering, die zij respectievelijk hebben geratificeerd, daadwerkelijk uit te voeren.

3

Rekening houdend met de artikelen 285 tot en met 288 van deze Overeenkomst bevestigen de Partijen opnieuw hun verbintenis om de fundamentele IAO-verdragen en andere IAO-verdragen die zij respectievelijk hebben geratificeerd, daadwerkelijk uit te voeren en een doeltreffend arbeidsinspectiesysteem te handhaven dat in overeenstemming is met hun verplichtingen als leden van de IAO.

1

De Partijen bevestigen opnieuw hun verbintenis om de bijdrage van de handel aan de doelstelling van duurzame ontwikkeling te vergroten. Zij komen dan ook overeen het gebruik van regelingen ter waarborging van duurzaamheid te bevorderen, zoals eerlijke en ethische handel of milieukeuren, maatschappelijk verantwoord ondernemen en verantwoord ondernemerschap, en handel en investeringen in milieugoederen en -diensten, alsmede in klimaatvriendelijke producten en technologieën.

2

De Partijen wisselen informatie uit en delen ervaringen over hun werkzaamheden ter bevordering van de samenhang en de wederzijdse versterking van handels-, milieu- en sociale doelstellingen, en zij versterken de dialoog en de samenwerking op het gebied van duurzame-ontwikkelingsvraagstukken die zich in het kader van hun handelsbetrekkingen kunnen voordoen.

3

Bij deze dialoog en samenwerking tussen de Partijen moeten relevante belanghebbenden, met name de sociale partners, en andere maatschappelijke organisaties worden betrokken, onder meer, waar passend, door middel van de samenwerking met het maatschappelijk middenveld die is ingesteld op grond van artikel 314.

1

De Partijen bevestigen hun rechten en verplichtingen uit hoofde van artikel XVII, leden 1, 2 en 3, van de GATT 1994, het Memorandum van Overeenstemming betreffende de uitlegging van artikel XVII van de GATT 1994, alsook uit hoofde van artikel VIII, leden 1, 2 en 5, van de GATS.

2

Dit hoofdstuk is van toepassing op overheidsondernemingen, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend, en aangewezen monopolies die een commerciële activiteit verrichten. Wanneer dergelijke ondernemingen of monopolies zowel commerciële als niet commerciële activiteiten verrichten, vallen alleen de commerciële activiteiten onder dit hoofdstuk.

3

Dit hoofdstuk is van toepassing op overheidsondernemingen, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend en aangewezen monopolies op alle overheidsniveaus.

4

Dit hoofdstuk is niet van toepassing op staatsbedrijven, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend, of aangewezen monopolies indien zij optreden als aanbestedende diensten die vallen onder de bijlagen van elke Partij bij aanhangsel I bij de te Marrakesh op 15 april 1994 tot stand gekomen Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, die is opgenomen in bijlage 4 bij de WTO-Overeenkomst, of onder bijlage 9 bij deze Overeenkomst voor overheidsdoeleinden en indien zij niet handelen met het oog op de wederverkoop van de aangekochte goederen of diensten op commerciële basis of met het oog op het gebruik van de goederen of diensten die zijn aangeschaft bij de productie van goederen of bij de levering van diensten voor commerciële verkoop.

5

Dit hoofdstuk is niet van toepassing op een dienst die wordt verleend in de uitoefening van overheidsgezag.

6

Dit hoofdstuk is niet van toepassing op staatsbedrijven, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend, of aangewezen monopolies die uitsluitend betrokken zijn bij de productie van militaire en defensiegerelateerde producten²⁶⁾Ter verduidelijking: voor zover dergelijke ondernemingen of monopolies commerciële activiteiten verrichten die niet van militaire aard of defensiegerelateerd zijn, vallen deze activiteiten onder dit hoofdstuk..

7

Dit hoofdstuk is niet van toepassing op een overheidsonderneming, een onderneming waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend, of een aangewezen monopolie, indien in een van de voorgaande drie opeenvolgende belastingjaren de jaarlijkse inkomsten uit de commerciële activiteiten van die onderneming of dat monopolie minder dan 50 miljoen bijzondere trekkingsrechten (special drawing rights – „SDR”) bedroegen.

8

Artikel 197 is niet van toepassing op de financiële diensten die een overheidsonderneming verleent in opdracht van de overheid, indien die verlening van financiële diensten:

• a.

  de uitvoer of invoer ondersteunt, mits die diensten:

  • i.

    niet beogen commerciële financiering te vervangen; of

  • ii.

    worden aangeboden tegen voorwaarden die niet gunstiger zijn dan die welke voor vergelijkbare financiële diensten kunnen worden verkregen op de commerciële markt;

• b.

  particuliere investeringen buiten het grondgebied van de Partij ondersteunt, mits die diensten:

  • i.

    niet beogen commerciële financiering te vervangen; of

  • ii.

    worden aangeboden tegen voorwaarden die niet gunstiger zijn dan die welke voor vergelijkbare financiële diensten kunnen worden verkregen op de commerciële markt; of

• c.

  worden aangeboden tegen voorwaarden die stroken met de Regeling, mits zij binnen het toepassingsgebied van de Regeling²⁷⁾Ter verduidelijking: de Partijen erkennen dat de Kirgizische Republiek niet deelneemt aan de Regeling, maar de Partijen zijn het er desondanks over eens dat deze bepaling gelijkelijk rechten toekent aan de Partijen bij deze Overeenkomst. vallen.

9

Artikel 197 is niet van toepassing op de dienstensectoren die buiten het toepassingsgebied van deze Overeenkomst vallen, zoals bepaald in hoofdstuk 6.

1

Onverminderd de rechten en verplichtingen van elke Partij uit hoofde van dit hoofdstuk, belet geen van de bepalingen van dit hoofdstuk dat een Partij een overheidsonderneming opricht of in stand houdt, een onderneming bijzondere rechten of voorrechten toekent of een monopolie aanwijst.

2

Geen van de Partijen verplicht of spoort een overheidsonderneming, een onderneming waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend of een aangewezen monopolie aan te handelen op een wijze die niet strookt met dit hoofdstuk.

1

Elke Partij zorgt ervoor dat haar overheidsondernemingen, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend en aangewezen monopolies bij het verrichten van commerciële activiteiten:

• a.

  handelen in overeenstemming met commerciële overwegingen bij de aankoop of verkoop van een goed of een dienst, behalve om te voldoen aan de voorwaarden van hun openbare-dienstopdracht²⁸⁾Ter verduidelijking: overheidsbanken kunnen een openbare-dienstopdracht krijgen om preferentiële leningen toe te staan aan de landbouwsector. Dergelijke leningen moeten worden beschouwd als interne landbouwsteun., bijvoorbeeld met betrekking tot sociaal georiënteerde programma’s en projecten, die niet onverenigbaar zijn met punt b) of c);

• b.

  bij de aankoop van een goed of een dienst:

  • i.

    aan goederen of diensten die door een onderneming van de andere Partij worden aangeboden, een niet minder gunstige behandeling toekennen dan aan soortgelijke goederen of diensten die door haar eigen ondernemingen worden aangeboden; en

  • ii.

    aan goederen of diensten die door een onderneming van de andere Partij worden aangeboden en die een onder de Overeenkomst vallende investering op haar grondgebied zijn, een niet minder gunstige behandeling toekennen dan aan soortgelijke goederen of diensten die worden aangeboden door ondernemingen op de relevante markt op haar grondgebied die investeringen van investeerders uit de Partij zijn; en

• c.

  bij de verkoop van een goed of een dienst:

  • i.

    aan een onderneming van de andere Partij een niet minder gunstige behandeling toekennen dan aan haar eigen ondernemingen; en

  • ii.

    aan een onderneming van de andere Partij die een onder de Overeenkomst vallende investering op haar grondgebied is, een behandeling toekennen die niet minder gunstig is dan die welke zij toekennen aan ondernemingen op de relevante markt op haar grondgebied die investeringen van haar investeerders zijn.

2

Lid 1 belet een overheidsonderneming, een onderneming waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend of een aangewezen monopolie niet om:

• a.

  goederen of diensten te kopen of te leveren op verschillende voorwaarden, ook wat betreft prijs, mits de koop of de levering overeenkomstig commerciële overwegingen wordt gedaan; of

• b.

  te weigeren goederen of diensten aan te kopen of te leveren, mits dit geschiedt op basis van commerciële overwegingen.

1

De Partijen streven ernaar de relevante internationale normen, waaronder de richtsnoeren van de OESO betreffende corporate governance in overheidsondernemingen, te eerbiedigen en daar optimaal gebruik van te maken.

2

Elke Partij zorgt ervoor dat elke regulerende instantie die zij opricht of in stand houdt of elke instantie die zij met een regulerende taak belast:

• a.

  onafhankelijk is van de bedrijven die zij reguleert en er geen rekenschap aan verschuldigd is om te waarborgen dat de reguleringsfuncties doeltreffend worden verricht; en

• b.

  onpartijdig²⁹⁾Ter verduidelijking: de onpartijdigheid waarvan de regulerende instantie bij haar regulerende werkzaamheden blijk geeft, wordt geëvalueerd aan de hand van een algemeen model of een algemene praktijk van die regulerende instantie. handelt ten aanzien van alle ondernemingen die zij reguleert, met inbegrip van staatsbedrijven, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend en aangewezen monopolies³⁰⁾Ter verduidelijking: voor de sectoren waarvoor de Partijen in andere hoofdstukken specifieke verplichtingen in verband met de regulerende instantie zijn overeengekomen, gelden de relevante bepalingen van die andere hoofdstukken..

3

Elke Partij past haar wet- en regelgeving inzake overheidsondernemingen, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend en aangewezen monopolies toe op een samenhangende en niet-discriminerende wijze.

1

Een Partij die redelijkerwijs kan aannemen dat haar belangen in het kader van dit hoofdstuk worden geschaad door de commerciële activiteiten van een overheidsonderneming, een onderneming waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend of een aangewezen monopolie van de andere Partij, kan de andere Partij schriftelijk verzoeken om informatie over de activiteiten van die onderneming of dat monopolie die verband houden met de toepassing van dit hoofdstuk.

2

Verzoeken om informatie als bedoeld in lid 1 bevatten de volgende gegevens:

• a.

  de betrokken onderneming of het betrokken monopolie;

• b.

  de betrokken goederen of diensten en markten;

• c.

  de in dit hoofdstuk bedoelde belangen die volgens de verzoekende Partij nadelig zijn beïnvloed;

• d.

  de praktijken waarbij de onderneming of het monopolie betrokken is en die de handel of investeringen tussen de Partijen belemmeren op een wijze die onverenigbaar is met dit hoofdstuk; en

• e.

  de volgende informatie:

  • i.

    de eigendom en de stemstructuur van de onderneming of het monopolie, met vermelding van het percentage aandelen dat de aangezochte Partij, haar overheidsbedrijven, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend of aangewezen monopolies cumulatief bezitten, en het percentage stemrechten dat zij cumulatief bezitten, in de onderneming of het monopolie;

  • ii.

    een beschrijving van de eventuele bijzondere aandelen of bijzondere stemrechten of andere rechten waarover de aangezochte Partij, haar overheidsondernemingen, ondernemingen waaraan bijzondere rechten of voorrechten zijn toegekend of aangewezen monopolies beschikken, wanneer die rechten verschillen van de rechten die verbonden zijn aan de gewone aandelen van de onderneming of het monopolie;

  • iii.

    een beschrijving van de organisatiestructuur van de onderneming of het monopolie en de samenstelling van de raad van bestuur of van een ander gelijkwaardig orgaan;

  • iv.

    een beschrijving van de overheidsdepartementen of overheidsorganen die de onderneming of het monopolie reguleren of controleren, een beschrijving van de rapportageverplichtingen die door die departementen of organen aan de onderneming of het monopolie worden opgelegd, en de rechten en praktijken van de overheidsdiensten of overheidsorganen bij de benoeming, het ontslag of de beloning van hogere leidinggevenden en leden van de raad van bestuur of een ander gelijkwaardig leidinggevend orgaan van de onderneming of het monopolie;

  • v.

    de jaarlijkse inkomsten en de totale activa van de onderneming of het monopolie gedurende de meest recente periode van drie jaar waarvoor informatie beschikbaar is;

  • vi.

    eventuele vrijstellingen, immuniteiten en daarmee samenhangende maatregelen waarvoor de onderneming of het monopolie uit hoofde van de wet- en regelgeving van de aangezochte Partij in aanmerking komt; en

  • vii.

    alle aanvullende informatie over de onderneming of het monopolie die openbaar beschikbaar is, met inbegrip van de jaarlijkse financiële verslagen en audits door derden.

3

Indien de aangezochte Partij niet over de gevraagde informatie beschikt, deelt zij de verzoekende Partij de redenen daarvoor schriftelijk mee.

1

Elke Partij ziet erop toe dat een maatregel van algemene strekking met betrekking tot alle aangelegenheden die onder deze titel vallen:

• a.

  snel en gemakkelijk gepubliceerd wordt via een officieel aangewezen medium en, wanneer dit haalbaar is, langs elektronische weg, of anderszins beschikbaar wordt gesteld op zodanige wijze dat ieder zich ermee vertrouwd kan maken;

• b.

  een toelichting bevat ten aanzien van het doel en de motivering ervan; en

• c.

  voldoende tijd laat tussen de bekendmaking en de inwerkingtreding ervan, behalve wanneer dit vanwege spoedeisendheid niet mogelijk is.

2

Bij de vaststelling of wijziging van wet- of regelgeving van algemene strekking met betrekking tot aangelegenheden die onder deze titel vallen, zorgt elke Partij overeenkomstig haar respectieve regels en procedures:

• a.

  voor publicatie in een vroeg passend stadium van de ontwerpwet- of regelgeving of raadplegingsdocumenten met nadere gegevens over het doel en de motivering van de voorgestelde wet- of regelgeving;

• b.

  voor redelijke mogelijkheden voor belanghebbenden en een passende termijn om opmerkingen te maken; en

• c.

  voor inaanmerkingneming van de ontvangen opmerkingen.

1

Elke Partij voert passende mechanismen in, of handhaaft deze, om vragen van enige persoon over een voorgestelde of van kracht zijnde algemene maatregel en over de toepassing daarvan te beantwoorden met betrekking tot aangelegenheden die onder deze titel vallen.

2

Op verzoek van een Partij verstrekt de andere Partij onverwijld informatie en beantwoordt zij vragen met betrekking tot een maatregel van algemene strekking of een voorstel tot vaststelling, wijziging of intrekking van een maatregel van algemene strekking met betrekking tot aangelegenheden die onder deze titel vallen en die volgens de verzoekende Partij van invloed kunnen zijn op de werking van deze Overeenkomst.

1

Elke Partij voert op objectieve, onpartijdige en redelijke wijze alle maatregelen van algemene strekking uit met betrekking tot alle aangelegenheden die onder deze titel vallen.

2

Bij de toepassing van de in lid 1 bedoelde maatregelen op specifieke personen, goederen of diensten van de andere Partij in individuele gevallen:

• a.

  streeft elke Partij ernaar belanghebbenden voor wie een administratieve procedure rechtstreeks gevolgen heeft, tijdig en overeenkomstig haar wet- en regelgeving in kennis te stellen van de inleiding van een procedure, met daarbij een beschrijving van de aard van de procedure, een verklaring over de rechtsgrondslag voor de inleiding van de procedure en, voor zover van toepassing, een algemene beschrijving van de kwesties in geschil; en

• b.

  biedt zij belanghebbenden een redelijke mogelijkheid om feiten en argumenten ter ondersteuning van hun standpunten naar voren te brengen voordat een definitief administratief besluit wordt getroffen, voor zover de tijd, de aard van de procedure en het openbaar belang dat toelaten.

1

Elke Partij voert rechterlijke, arbitrale of administratieve instanties of procedures in, of handhaaft deze, met het oog op een onverwijlde herziening en, indien gerechtvaardigd, correctie van administratieve besluiten met betrekking tot aangelegenheden waarop deze titel van toepassing is. Elke Partij zorgt ervoor dat haar evaluatieprocedures op niet-discriminerende en onpartijdige wijze worden uitgevoerd. Elke Partij waarborgt dat haar gerechten die deze evaluatie uitvoeren, onpartijdig en onafhankelijk zijn van de dienst of de autoriteit die belast is met de administratieve handhaving en dat zij geen materieel belang bij de uitkomst van de aangelegenheid hebben.

2

Elke Partij zorgt ervoor dat de Partijen bij de in lid 1 bedoelde procedures het recht krijgen op:

• a.

  een redelijke mogelijkheid om hun respectieve standpunten te staven of te verdedigen; en

• b.

  een besluit dat is gebaseerd op bewijsmateriaal en ingediende stukken, of, indien de wet dat vereist, op het door de administratieve autoriteit samengestelde dossier.

3

Het in lid 2, punt b), bedoelde besluit wordt, onder voorbehoud van beroep of verdere evaluatie overeenkomstig het recht van elke Partij, uitgevoerd door het bureau of de instantie die belast is met de administratieve handhaving.

1

De Partijen erkennen de beginselen van goede regelgevingspraktijken en bevorderen de kwaliteit en prestaties van de regelgeving, onder meer door:

• a.

  aanmoediging van het gebruik van effectbeoordelingen op regelgevingsgebied bij de ontwikkeling van belangrijke initiatieven; en

• b.

  de vaststelling of handhaving van procedures ter bevordering van een periodieke evaluatie achteraf van hun maatregelen van algemene strekking.

2

De Partijen streven ernaar samen te werken in regionale en multilaterale fora en goede regelgevingspraktijken en transparantie met betrekking tot internationale handel en investeringen op de onder deze titel vallende gebieden te bevorderen.

1

Voor de toepassing van de hoofdstukken 2, 3, 6, en 12 worden Artikel XX van de GATT 1994 en de aantekeningen en aanvullende bepalingen daarbij mutatis mutandis in deze Overeenkomst opgenomen en maken zij integrerend deel hiervan uit.

2

Mits de hieronder bedoelde maatregelen niet zodanig worden toegepast dat zij een middel tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen de Partijen bij soortgelijke omstandigheden, of een verkapte beperking van de liberalisering van investeringen of de handel in diensten zouden vormen, wordt niets in hoofdstuk 6 of hoofdstuk 12 uitgelegd als beletsel voor het vaststellen of toepassen door een Partij van maatregelen:

• a.

  ter bescherming van de openbare veiligheid of de openbare zeden of voor het handhaven van de openbare orde;³¹⁾De uitzonderingen betreffende de openbare veiligheid en de openbare orde mogen alleen worden ingeroepen in geval van een daadwerkelijke en voldoende ernstige bedreiging van een fundamenteel belang van de samenleving.

• b.

  ter bescherming van het leven of de gezondheid van mens, dier of plant;

• c.

  ter verzekering van de naleving van wet- of regelgeving die niet onverenigbaar is met de bepalingen van deze Overeenkomst, met inbegrip van die welke betrekking hebben op:

  • i.

    het voorkomen van misleidende en frauduleuze praktijken;

  • ii.

    de gevolgen van een wanbetaling voor contracten;

  • iii.

    het beschermen van de persoonlijke levenssfeer van personen met betrekking tot de verwerking en verspreiding van persoonsgegevens en het beschermen van het vertrouwelijke karakter van individuele dossiers en rekeningen; en

  • iv.

    veiligheid.

3

Ter verduidelijking: de Partijen komen overeen dat, voor zover maatregelen die onder de leden 1 en 2 van dit artikel vallen, anderszins onverenigbaar zijn met de hoofdstukken 6 en 12:

• a.

  de in artikel XX, punt b), van GATT 1994 en in lid 2, punt b), van dit artikel bedoelde maatregelen milieumaatregelen omvatten, die noodzakelijk zijn om het leven en de gezondheid van mensen, dieren of planten te beschermen;

• b.

  artikel XX, punt g), van de GATT 1994 van toepassing is op maatregelen voor de instandhouding van levende en niet-levende niet-duurzame natuurlijke hulpbronnen; en

• c.

  maatregelen ter uitvoering van multilaterale milieuovereenkomsten onder artikel XX, punt b), of g), van de GATT 1994 of onder lid 2, punt b), van dit artikel kunnen vallen.

4

Voordat een Partij maatregelen treft als bepaald in artikel XX, punten i) en j), van de GATT 1994, verstrekt zij de andere Partij alle relevante informatie teneinde een voor beide Partijen aanvaardbare oplossing te vinden. Als binnen 30 dagen na het verstrekken van deze informatie geen overeenstemming wordt bereikt, kan de Partij de desbetreffende maatregelen treffen. Wanneer door uitzonderlijke en kritieke omstandigheden die onmiddellijk handelen vereisen, voorafgaande informatieverstrekking niet mogelijk is, kan de Partij die voornemens is de maatregelen te treffen, onmiddellijk voorzorgsmaatregelen treffen die nodig zijn om de situatie aan te pakken. Die Partij stelt de andere Partij daarvan onmiddellijk in kennis.

1

Geen van de bepalingen van deze titel doet afbreuk aan de rechten en verplichtingen van de Kirgizische Republiek of de Europese Unie of haar lidstaten uit hoofde van belastingverdragen. In geval van strijdigheid tussen deze Overeenkomst en een dergelijk belastingverdrag heeft het belastingverdrag voorrang voor zover het de strijdige bepalingen betreft.

2

De artikelen 33 en 72 van deze Overeenkomst zijn niet van toepassing op voordelen die op grond van een belastingverdrag door een Partij zijn toegekend.

3

Mits de hieronder bedoelde maatregelen niet zodanig worden toegepast dat zij een middel tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen de Partijen bij soortgelijke omstandigheden of een verkapte beperking van handel en investeringen vormen, wordt geen van de bepalingen van deze titel uitgelegd als beletsel voor het vaststellen, handhaven of toepassen door een Partij van maatregelen die erop gericht zijn directe belastingen op billijke of doeltreffende wijze op te leggen of te innen en die:

• a.

  een onderscheid maken tussen belastingbetalers die niet in dezelfde situatie verkeren, in het bijzonder met betrekking tot waar zij ingezetene zijn of hun vestigingsplaats hebben of de plaats waar hun kapitaal is geïnvesteerd; of

• b.

  ernaar streven belastingontwijking of -ontduiking te voorkomen op grond van de bepalingen van belastingverdragen of de interne belastingwetgeving.

4

Voor de toepassing van dit artikel wordt verstaan onder:

• a.

  „vestigingsplaats”: de fiscale woonplaats;

• b.

  „belastingverdrag”: een verdrag inzake voorkoming van dubbele belastingheffing of enige andere internationale overeenkomst of regeling die geheel of hoofdzakelijk betrekking heeft op belastingheffing en waarbij de Kirgizische Republiek of de Europese Unie of haar lidstaten partij zijn.

1

Geen van de bepalingen van deze titel kan zo worden uitgelegd dat een Partij verplicht wordt vertrouwelijke informatie beschikbaar te stellen waarvan openbaarmaking de rechtshandhaving zou belemmeren of anderszins in strijd zou zijn met het openbaar belang of schadelijk zou zijn voor de rechtmatige handelsbelangen van bepaalde openbare of particuliere ondernemingen, behalve wanneer een panel dergelijke vertrouwelijke informatie opvraagt in het kader van geschillenbeslechtingsprocedures als bedoeld in hoofdstuk 14. In dergelijke gevallen zijn de desbetreffende bepalingen van hoofdstuk 14 van toepassing op de behandeling van vertrouwelijke informatie.

2

Wanneer een Partij aan de andere Partij, onder meer via de organen die bij deze Overeenkomst zijn opgericht, informatie voorlegt die zij ingevolge haar wet- en regelgeving als vertrouwelijk beschouwt, wordt die informatie door de andere Partij als vertrouwelijk behandeld, tenzij de Partij die de informatie voorlegt, anders besluit.