Beleidsregels van de Raad van Bestuur van Zorginstituut Nederland van 7 oktober 2025, kenmerk 2025015883, voor de toekenning en vaststelling van de vereveningsbijdrage aan zorgverzekeraars 2026 (Beleidsregels Risicoverevening 2026)

Beleidsregels risicoverevening 2026

De Raad van Bestuur van Zorginstituut Nederland,

Besluit:

1 Hoofdstuk

I

Algemene bepalingen

Artikel

1.1

Definities

Deze Beleidsregels verstaan onder:

  • aanpassingsklasse: een klasse waarvan het gewicht in verband met de toepassing van criteriumneutraliteit wordt aangepast;

  • AVI: AVI als bedoeld in artikel 1 van het Besluit zorgverzekering;

  • belastingdienstbestand: het bij het Zorginstituut meest recent beschikbare bestand met inkomensgegevens en gepseudonimiseerde adresgegevens per gepseudonimiseerd burgerservicenummer voor een peiljaar;

  • Bzv: Besluit zorgverzekering;

  • correctiefactor: een door het Zorginstituut bepaalde factor die voor de betreffende risicoklasse van een bepaald criterium de geraamde prevalentie corrigeert voor bijzondere situaties. De toelichtingen op de bijzondere situatie en de correctiefactoren zijn opgenomen in de Verantwoording Verzekerdenraming 2026 die gepubliceerd wordt op de website www.zorginstituutnederland.nl;

  • criterium: een vereveningscriterium;

  • criteriumneutraliteit: criteriumneutraliteit corrigeert ongewenste effecten van hogere of lagere (ex post) landelijke verzekerdenaantallen dan ex ante verwacht per vereveningskenmerk. Bij toepassing van criteriumneutraliteit worden een of meer gewichten van het betreffende vereveningscriterium bij de vaststelling aangepast zodat het effect van een (landelijk) verschil tussen raming en realisatie van de verzekerdenaantallen voor het vereveningscriterium of een aantal klassen van dat vereveningscriterium teniet wordt gedaan;

  • DKG_C: DKG’s als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • DKG_G: DKG’s psychische aandoeningen als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • FDG_C: FDG’s als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • FKG_C: FKG’s als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • FKG_G: FKG’s psychische aandoeningen als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • het Zorginstituut: Zorginstituut Nederland, bedoeld in artikel 58, eerste lid, van de Zorgverzekeringswet;

  • HHK_C: HHK als bedoeld in artikel 1 van de Rrv;

  • HKC: hogekostencompensatie als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • HSM_C: HSM als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • IBZ_C: IBZ als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • L5G: leeftijd en geslacht als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • macroverzekerdenraming: de raming van het aantal verzekerden op macroniveau voor het jaar 2026. De verantwoording van de macroverzekerdenraming is opgenomen in de Verantwoording Verzekerdenraming 2026 die gepubliceerd wordt op de website www.zorginstituutnederland.nl;

  • MHK_C: MHK als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • MHK_G: GGZ-MHK als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • MVV_C: MVV als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • niet-ingezetene verzekerde: een verzekerde die in het buitenland woont. Dit wordt bepaald aan de hand van de inschrijving in de BRP zoals blijkt uit de opgave van zorgverzekeraars in het PER of VPPER;

  • OKH_C: OKH als bedoeld in artikel 1 van de Rrv;

  • PER: opgave van zorgverzekeraars met per gepseudonimiseerd burgerservicenummer de persoonskenmerken geslacht, geboortemaand, geboortejaar, viercijferige postcode, identificatie verzekerde in het buitenland en gepseudonimiseerd adres. De peildatum van het bestand met gegevensjaar t is 1 mei van jaar t, de aanleverdatum is 1 juni van jaar t;

  • PKB: een door het Zorginstituut samengesteld bestand. Het Zorginstituut koppelt per gepseudonimiseerd burgerservicenummer het PER-bestand, het VPPER-bestand en het 0BSN-bestand over jaar t, aangeleverd op 1 juni van jaar t (PER) of t+1 (VPPER, 0BSN);

  • PPA: PPA als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • REG_C: regio als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • REG_G: GGZ-regio als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • Rrv: Regeling risicoverevening voor het betreffende vereveningsjaar;

  • Rzv: Regeling zorgverzekering;

  • schalingsfactor: een door het Zorginstituut berekende factor (vanaf de eerste voorlopige vaststelling) als onderdeel van flankerend beleid. De factor wordt bepaald voor de bijdrage van het deelbedrag variabele zorgkosten en voor de bijdrage van het deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg. De factor wordt per bijdrage op landelijk niveau bepaald als de verhouding tussen de totale kosten en het herberekende normatieve bedrag;

  • SEI: SEI als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • seizoenarbeider: een verzekerde van 18 tot en met 64 jaar, die in het buitenland woont en die in 2026 niet het gehele jaar verzekerd is en in 2025 niet of niet het gehele jaar is verzekerd;

  • SES: SES als bedoeld in artikel 1 van het Bzv;

  • sterftecorrectiefactor: een door het Zorginstituut bepaalde factor die per leeftijds- en geslachtscategorie voor de betreffende risicoklasse van een bepaald criterium de sterfte corrigeert naar de geraamde sterfte in de ex-postsituatie;

  • trendfactor: een door het Zorginstituut bepaalde factor die per leeftijds- en geslachtscategorie voor de betreffende risicoklasse van een bepaald criterium de trendmatige ontwikkeling voor de risicoklasse weergeeft. De trendfactoren zijn opgenomen in de Verantwoording Verzekerdenraming 2026 die gepubliceerd wordt op de website www.zorginstituutnederland.nl;

  • UWV-bestand: het bij het Zorginstituut meest recent beschikbare bestand van het UWV met de inkomstenbron per gepseudonimiseerd burgerservicenummer voor een peiljaar;

  • vereveningsbijdrage: de bijdrage, bedoeld in de artikelen 32 en 34 van de Zorgverzekeringswet;

  • VPPER: opgave van zorgverzekeraars met per gepseudonimiseerd burgerservicenummer de verzekerde periode en de persoonskenmerken geslacht, geboortemaand, geboortejaar, aanduiding voor een verzekerde die in het buitenland woont, viercijferige postcode en gepseudonimiseerd adres. De aanleverdatum van het bestand met gegevensjaar t is 1 juni t+1, de gegevens hebben betrekking op het hele gegevensjaar;

  • wet: de Zorgverzekeringswet;

  • zelfstandigenbestand: bestand van de Belastingdienst met een uittreksel van het zelfstandigenregister. Het bestand wordt aangeleverd in de maand juli met een peildatum van 30 juni en heeft betrekking op directeur-grootaandeelhouders en overige zelfstandigen. Het Zorginstituut gebruikt het meest recente beschikbare bestand;

  • zorgprestatiemodel: de nieuwe bekostigingssystematiek per 1 januari 2022 voor geestelijke gezondheidszorg en forensische zorg;

  • zwaarte: het deel waarvoor de verzekerde meetelt in een betreffende klasse;

  • 0BSN: opgave van zorgverzekeraars over verzekerden zonder een geverifieerd burgerservicenummer en verzekerden zonder burgerservicenummer met per verzekerde de verzekerde periode en de persoonskenmerken geslacht, geboortemaand, geboortejaar en viercijferige postcode. De aanleverdatum van het bestand met gegevensjaar t is 1 juni t+1, de gegevens hebben betrekking op het hele gegevensjaar.

Artikel

1.2

Algemene bepaling

Het Zorginstituut neemt de bepalingen uit het Bzv en de Rrv in acht bij de toepassing van deze Beleidsregels.

Artikel

1.3

Zorgverzekeraars

Het Zorginstituut gaat bij de verdeling van de macro-deelbedragen 2026 en de berekening van de normatieve bedragen en de vereveningsbijdragen ervan uit dat alle zorgverzekeraars die gedurende 2025 zorgverzekeringen hebben aangeboden ook in 2026 zorgverzekeringen zullen aanbieden.

2 Hoofdstuk

II

Toekenning van de vereveningsbijdrage aan een zorgverzekeraar

Artikel

2.1

Algemene bepaling voor de raming van de verzekerdenaantallen

Artikel

2.2

De verzekerdenaantallen 2026 voor het macro-deelbedrag variabele zorgkosten

Artikel

2.3

De verzekerdenaantallen 2026 voor het macro-deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg

Artikel

2.4

De verzekerdenaantallen 2026 voor de normatieve opbrengst van het eigen risico

Artikel

2.5

L5G

Artikel

2.6

FKG_C

Artikel

2.7

FKG_G

Artikel

2.8

DKG_C

Artikel

2.9

DKG_G

Artikel

2.10

FDG_C

Artikel

2.11

IBZ_C

Artikel

2.12

OKH_C

Artikel

2.13

HSM_C

Artikel

2.14

MHK_C

Artikel

2.15

MHK_G

Artikel

2.16

MVV_C

Artikel

2.17

HHK_C

Artikel

2.18

AVI

Artikel

2.19

SES

Artikel

2.20

PPA

Artikel

2.21

SEI

Artikel

2.22

REG_C

Artikel

2.23

REG_G

Artikel

2.24

Gewichten voor het deelbedrag variabele zorgkosten

Voor de verdeling van het macro-deelbedrag variabele zorgkosten gaat het Zorginstituut uit van de gewichten, bedoeld in bijlage 1 van de Rrv.

Artikel

2.25

De verdeling van het macro-deelbedrag variabele zorgkosten en de berekening van het deelbedrag variabele zorgkosten

Artikel

2.26

De verdeling van het macro-deelbedrag vaste zorgkosten en de berekening van het deelbedrag vaste zorgkosten

Artikel

2.27

Gewichten voor het deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg

Voor de verdeling van het macro-deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg gaat het Zorginstituut uit van de gewichten, bedoeld in bijlage 3 van de Rrv.

Artikel

2.28

De verdeling van het macro-deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg en de berekening van het deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg

Artikel

2.29

Gewichten en forfaitair bedrag voor de opbrengst van het eigen risico

Artikel

2.30

De berekening van de normatieve opbrengst van het eigen risico

Artikel

2.31

De berekening van het normatieve bedrag en de berekening en toekenning van de vereveningsbijdrage

3 Hoofdstuk

III

De herberekening van de toegekende bijdrage (lenteherberekening)

Artikel

3.1

Herberekeningen als gevolg van splitsing van de zorgverzekeraar

Artikel

3.2

De herberekening en herziening van de toegekende bijdrage 2026

4 Hoofdstuk

IV

De eerste voorlopige vaststelling van de vereveningsbijdrage voor een zorgverzekeraar

Artikel

4.1

Algemene bepaling verzekerdenaantallen

Artikel

4.2

L5G

Artikel

4.3

FKG_C

Artikel

4.4

FKG_G

Artikel

4.5

DKG_C

Artikel

4.6

DKG_G

Artikel

4.7

FDG_C

Artikel

4.8

IBZ_C

Artikel

4.9

OKH_C

Artikel

4.10

HSM_C

Artikel

4.11

MHK_C

Artikel

4.12

MHK_G

Artikel

4.13

MVV_C

Artikel

4.14

HHK_C

Artikel

4.15

AVI

Artikel

4.16

SES

Artikel

4.17

PPA

Artikel

4.18

SEI

Artikel

4.19

REG_C

Artikel

4.20

REG_G

Artikel

4.21

Criteriumneutraliteit voor deelbedrag variabele zorgkosten 2026

Het Zorginstituut herberekent het gewicht van de in bijlage 7, tabel 7.1, van de Rrv, genoemde aanpassingsklassen overeenkomstig de bepalingen in artikel 11, vierde lid, van de Rrv. Het Zorginstituut gaat bij deze herberekening uit van de tabellen uit bijlage 1 van de Rrv.

Artikel

4.22

De voorlopige herberekening van het deelbedrag variabele zorgkosten 2026

Artikel

4.23

De voorlopige herberekening van het deelbedrag vaste zorgkosten 2026

Artikel

4.24

Criteriumneutraliteit voor het deelbedrag kosten geneeskundige geestelijke gezondheidszorg 2026

Het Zorginstituut herberekent het gewicht van de in bijlage 7, tabel 7.2, van de Rrv, genoemde aanpassingsklassen overeenkomstig de bepalingen in artikel 11, vierde lid, van de Rrv. Het Zorginstituut gaat bij deze herberekening uit van de tabellen uit bijlage 3 van de Rrv.

Artikel

4.25

De voorlopige herberekening van het deelbedrag kosten geneeskundige geestelijke gezondheidszorg 2026

Artikel

4.26

Criteriumneutraliteit voor de normatieve opbrengst van het eigen risico 2026

Het Zorginstituut herberekent het gewicht van de in bijlage 7, tabel 7.3, van de Rrv, genoemde aanpassingsklassen overeenkomstig de bepalingen in artikel 18, derde lid, van de Rrv.

Artikel

4.27

De voorlopige herberekening van de normatieve opbrengst van het eigen risico 2026

Artikel

4.28

De voorlopige herberekening van het normatieve bedrag 2026 en de voorlopige herberekening en voorlopige vaststelling van de vereveningsbijdrage 2026

5 Hoofdstuk

V

De tweede voorlopige vaststelling van de vereveningsbijdrage voor een zorgverzekeraar

Artikel

5.1

Algemene bepaling

Het Zorginstituut herberekent het normatieve bedrag voor de tweede keer voorlopig met inachtneming van de kosten 2026 uit de opgave jaarstaat 2028 per 1 mei 2029, de correcties die de Nederlandse Zorgautoriteit heeft toegepast en de bepalingen uit dit hoofdstuk.

Artikel

5.2

Bepaling van de verzekerdenaantallen 2026

Artikel

5.3

Criteriumneutraliteit voor het deelbedrag variabele zorgkosten 2026 op basis van gewichten inclusief HKC

Het Zorginstituut herberekent het gewicht van de in bijlage 7, tabel 7.1, van de Rrv, genoemde aanpassingsklassen overeenkomstig de bepalingen in artikel 11, vierde lid, van de Rrv.

Artikel

5.4

De tweede voorlopige herberekening van het deelbedrag variabele zorgkosten 2026

Artikel

5.5

De tweede voorlopige herberekening van het deelbedrag vaste zorgkosten 2026

Het Zorginstituut herberekent voor de tweede keer voorlopig het deelbedrag vaste zorgkosten 2026 per zorgverzekeraar overeenkomstig Artikel 4.23.

Artikel

5.6

Criteriumneutraliteit voor het deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg 2026 op basis van gewichten inclusief HKC

Het Zorginstituut herberekent het gewicht van de in bijlage 7, tabel 7.2, van de Rrv, genoemde aanpassingsklassen overeenkomstig de bepalingen in artikel 11, vierde lid, van de Rrv.

Artikel

5.7

De tweede voorlopige herberekening van het deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg 2026

Artikel

5.8

De tweede voorlopige herberekening van de normatieve opbrengst van het eigen risico 2026

Het Zorginstituut herberekent voor de tweede keer voorlopig de normatieve opbrengst van het eigen risico 2026 overeenkomstig Artikel 4.27.

Artikel

5.9

De tweede voorlopige herberekening van het normatieve bedrag 2026 en de tweede voorlopige herberekening en de vaststelling van de vereveningsbijdrage 2026

6 Hoofdstuk

VI

De vaststelling van de vereveningsbijdrage voor een zorgverzekeraar

Artikel

6.1

Algemene bepaling

Artikel

6.2

De definitieve herberekening van het deelbedrag variabele zorgkosten 2026

Het Zorginstituut herberekent definitief het deelbedrag variabele zorgkosten 2026 per zorgverzekeraar overeenkomstig Artikel 5.4.

Artikel

6.3

De definitieve herberekening van het deelbedrag vaste zorgkosten 2026

Het Zorginstituut herberekent definitief het deelbedrag vaste zorgkosten 2026 per zorgverzekeraar overeenkomstig Artikel 5.5.

Artikel

6.4

De definitieve herberekening van het deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg 2026

Het Zorginstituut herberekent definitief het deelbedrag kosten van geneeskundige geestelijke gezondheidszorg 2026 per zorgverzekeraar overeenkomstig Artikel 5.7.

Artikel

6.5

De definitieve herberekening van de normatieve opbrengst van het eigen risico 2026

Het Zorginstituut herberekent definitief de normatieve opbrengst van het eigen risico 2026 per zorgverzekeraar overeenkomstig Artikel 5.8.

Artikel

6.6

De definitieve herberekening van het normatieve bedrag 2026 en de definitieve herberekening en de vaststelling van de vereveningsbijdrage 2026

7 Hoofdstuk

VII

De uitkering voor uitvoeringskosten

Artikel

7.1

Uitvoeringskosten en aanpassing uitvoeringskosten

8 Hoofdstuk

VIII

De betalingen aan de zorgverzekeraars

Artikel

8.1

Betaling

Artikel

8.2

Betalingsschema

Artikel

8.3

Aanpassing betalingen

Artikel

8.4

Rente

Artikel

8.5

Renteberekening

9 Hoofdstuk

IX

Slotbepalingen

Artikel

9.1

Inwerkingtreding

Deze Beleidsregels treden in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij worden geplaatst, en werken terug tot en met 15 oktober 2025.

Artikel

9.2

Citeertitel

Deze Beleidsregels worden aangehaald als: Beleidsregels risicoverevening 2026.

Deze Beleidsregels worden in de Staatscourant geplaatst, met uitzondering van de bijlagen 1 tot en met 19 (referentiebestanden). Deze bijlagen worden gepubliceerd op de website www.zorginstituutnederland.nl.

Goedgekeurd door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bij brief van 09.10.2025, kenmerk 4239866-1089811-Z.

Voorzitter Raad van Bestuur M.J. Janssen

Bijlage

1

Referentiebestand L5G vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.5 en Artikel 4.2

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

2

Referentiebestand FKG_C vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.6 en Artikel 4.3

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

3

Referentiebestand FKG_G vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.7 en Artikel 4.4

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

4

Referentiebestand DKG_C vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.8 en Artikel 4.5

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

5

Referentiebestand DKG_G vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.9 en Artikel 4.6

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

6

Referentiebestand FDG_C vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.10 en Artikel 4.7

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

7

Referentiebestand IBZ_C vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.11 en Artikel 4.8

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

8

Referentiebestand OKH_C vereveningsjaar 2026, behorende bij Artikel 2.12 en Artikel 4.9

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

9

Referentiebestand HSM_C vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.13 en Artikel 4.10

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

10

Referentiebestand MHK_C vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.14 en Artikel 4.11

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

11

Referentiebestand MHK_G vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.15 en Artikel 4.12

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

12

Referentiebestand MVV_C vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.16 en Artikel 4.13

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

13

Referentiebestand HHK_C vereveningsjaar 2026, behorende bij Artikel 2.17 en Artikel 4.14

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

14

Referentiebestand AVI vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.18 en Artikel 4.15

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

15

Referentiebestand SES vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.19 en Artikel 4.16

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

16

Referentiebestand PPA vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.20 en Artikel 4.17

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

17

Referentiebestand SEI vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.21 en Artikel 4.18

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

18

Referentiebestand REG_C vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.22 en Artikel 4.19

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.

Bijlage

19

Referentiebestand REG_G vereveningsjaar 2026, behorend bij Artikel 2.23 en Artikel 4.20

Gepubliceerd op www.zorginstituutnederland.nl.