Verklaring van bepaalde Europese Regeringen inzake de exploitatiefase van de lanceervoertuigen Ariane, Vega en Sojoez vanaf het Ruimtevaartcentrum in Guyana

Declaration by certain European Governments on the launchers exploitation phase of Ariane, Vega, and Soyuz from the Guiana Space Centre

The Governments of the States parties to this Declaration, hereinafter referred to as “Parties”,

Considering the Arrangement signed on 21 September 1973 between certain European governments and the European Space Research Organisation conceming the execution of the Ariane launcher programme, and in particular Articles I, III.1 and V thereof, which provide for a new arrangement setting out the content of the production phase of the Ariane programme,

Having regard to the Convention for the establishment of a European Space Agency (hereinafter referred to as “ESA” or “the Agency”), which was opened for signature on 30 May 1975 and entered into force on 30 October 1980 (hereinafter referred to as the “ESA Convention”),

Considering that the ESA launcher programmes are primarily focused on research and development activities and that the Ariane and Vega 1aunch systems developed within the framework of the Agency (hereinafter “the ESA developed launchers”) contribute to securing the guaranteed access to space for Europe,

Considering that by virtue of its Resolution ESA/C/XXXIII/Res. 3 of 26 July 1979, the Council of the Agency agreed that production was to be entrusted to an industrial structure,

Recalling that certain European Governments have agreed, since 14 April 1980 and until the end of 2008, through the Declaration on the Ariane launcher production phase and its subsequent renewals and extensions (hereinafter referred to as “Ariane Production Declaration”), that the Ariane launcher production phase is conducted by an industrial structure and that the Agency shall carry out, in conformity with Article V.2 of the ESA Convention, the operational activity associated with the Ariane launcher production phase,

Considering that the Agency, through the adoption of several Council Resolutions, has accepted to carry out such mandate,

Recalling that for the execution of the above mandate, the Agency has entered into a Convention and its Riders with Arianespace, as defined in the following paragraph, which has been subsequently renewed and extended, and through which Arianespace has agreed to carry out the manufacturing, marketing and launch of the Ariane launcher, for peaceful purposes in accordance with the provisions of the ESA Convention,

Considering that the Arianespace group is presently formed by the companies Arianespace Participation S.A. and Arianespace S.A., both having their registered office in France (hereinafter together referred to as “Arianespace”) and that the shares of Arianespace are held by European entities, including industrial firms involved in the manufacture of the ESA developed launchers as defined above,

Further considering that for the purpose of enhancing the flexibility of the launch services offered by Arianespace, the Agency has concluded agreements with France and Russia for the exploitation of the Soyuz launch system (hereinafter referred to as the Soyuz launcher) from the Guiana Space Centre (hereinafter referred to as “CSG”) and has also concluded a corresponding rider to the Convention with Arianespace,

Taking note that the Council of the Agency meeting at ministerial level on 5 and 6 December 2005 has adopted a Resolution on the Evolution of the European Launcher Sector (hereinafter the “2005 Launchers Resolution”) which recognises the need to prepare a common framework for the launchers exploitation phase beyond 2008, implementing a coherent launcher strategy and succeeding to the scheme of the Ariane Production Declaration as from 1 January 2009,

Taking note that, pursuant to the 2005 Launchers Resolution, ESA Member States participating in the relevant Agency launcher development programmes shall conclude, within the frame of the Agency, as soon as possible and in time for the entry into force of this Declaration, the relevant exploitation agreement for each of the ESA developed launchers, setting the specific principles for the exploitation phase of each launcher concerned, in compliance with the provisions of this Declaration,

Taking note of the document entitled “Reference Framework for a coherent implementation, as from 2007, of decisions related to the restructuring of the European launcher sector” (ESA/PB-ARIANE (2005)3, rev. 3) referred to in paragraph 16 d) of the 2005 Launchers Resolution (hereinafter the “Reference Framework”),

Considering that the Governments participating in the Ariane Production Declaration have contributed to the funding of the CSG launch range according to the relevant Resolutions adopted by the ESA Council,

Considering the agreements between the French Govemment and ESA on the Guiana Space Centre (CSG) (2002-2006), signed on 11 April 2002 (hereinafter “the CSG Agreement”), on the Agency's launch sites and associated facilities at the CSG, signed on 11 April 2002 (the “ELA Agreement”), on the Soyuz Launch Site signed on 21 March 2005 (the “ELS Agreement”), and the subsequent revisions of such agreements,

Considering the provisions of the Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space, including the Moon and other celestial Bodies, of 27 January 1967 (hereinafter referred to as the “Outer Space Treaty”),

Considering that ESA has accepted the provisions of the Convention on International Liability for Damage Caused by Space Objects of 29 March 1972 and the provisions of the Convention on Registration of Objects Launched into the Outer Space of 14 January 1975,

Considering the Resolution on the Agency's legalliability (ESA/C/XXII/Res.3) adopted by the ESA Council on 13 December 1977,

Agree as follows:

I

PURPOSE AND UNDERTAKINGS OF THE PARTIES

II

MANDATE TO THE AGENCY

The Parties to this Declaration:

  • 1.

    Invite the Agency to ensure that the provisions of this Declaration are complied with and applied and that their rights are safeguarded and to monitor that the activities performed by the launch service provider and industry during the exploitation phase do not put into question the qualification of the launch systems, including the related facilities;

  • 2.

    Invite the Agency to agree, through a Council decision, to the mandate given to it under the terms of this Declaration in conformity with Article V.2 of the ESA Convention;

  • 3.

    Invite the Agency to conclude specific arrangements with the launch service provider as foreseen in section III below in accordance with the principles contained in the present Declaration;

  • 4.

    Invite the Agency to agree that the reporting to the Parties on matters relevant to the mandate entrusted to it through this Declaration is made at the occasion of the meetings of the Council of the Agency or of its subordinate body entrusted with launcher related matters; such reporting activities will take place at least once a year and will include in particular:

    • a)

      reports on the financial needs and funding of the CSG;

    • b)

      reports by the Agency Director General or his representative on the world launch services market and associated critical analysis;

    • c)

      detailed reports by the Agency Director General or his representative on the overall geographical distribution of work related to exploitation among the Parties to this Declaration;

    • d)

      reports by the Agency Director General on the distribution of industrial work related to exploitation;

    • e)

      detailed reports by the Agency Director General on the basis of the data acquired pursuant to the provisions of section III.1.n) below and reports on the annual business plan presented by the representative of the launch service provider on its activities. On that occasion, the Council or its subordinate body may make any recommendation to the launch service provider that it considers useful for attaining the objectives of this Declaration. It may request the launch service provider to supply it with further reports;

    • f)

      reports by the Agency Director General on the launch service provider's activities, including any development in the structure and/or the composition of the shareholdings of the launch service provider's company and its group;

    • g)

      reports by the chairman of the Sales Control Committee;

  • 5.

    Invite the Agency to treat the reports and information referred to above, which may be of a confidential nature, as such;

  • 6.

    Provide that the representatives of the Parties to this Declaration take the occasion of meetings of the Council of the Agency or of its subordinate body entrusted with launcher related matters to reach agreement on any matters relating to implementation of this Declaration;

  • 7.

    Invite the Council of the Agency to authorise the Director General of the Agency to exercise the duties of depositary of this Declaration and those described in section V below;

  • 8.

    Invite the Agency to assist the launch service provider in the promotion of the launcher export activities, in particular in approaching international organisations;

  • 9.

    Invite the Agency to provide the launch service provider with the assistance required with regard to industrial quality surveillance and price surveys.

III

COMMITMENTS TO BE TAKEN BY THE LAUNCH SERVICE PROVIDER – ARRANGEMENTS BETWEEN ESA AND THE LAUNCH SERVICE PROVIDER

IV

LIABILITY FOR DAMAGES CAUSED BY A LAUNCH

Subject to the undertakings of the launch service provider as foreseen in section III above, the Parties to this Declaration:

  • a)

    agree that in the event of proceedings being instituted by the victims of damage caused by an Ariane launch carried out by the launch service provider from the CSG during the exploitation phase, the French Government shall be responsible for the payment of any damages that may be awarded;

  • b)

    take note of the liability principles defined in the 2005 Launchers Resolution for all launchers developed by the Agency other than Ariane and agree that in the event of proceedings being instituted by the victims of damage caused by a Vega launch carried out by the launch service provider from the CSG during the exploitation phase, the French Government shall be responsible for the payment of one third of any damages that may be awarded and the Agency shall be responsible for the payment of the remaining two-thirds; for such launcher, the Member States of the Agency which are Participating States in the relevant development programmes of the Agency will conclude the corresponding exploitation agreement mentioned in the preamble which shall regulate the sharing of such Agency's liability in accordance with the 2005 Launchers Resolution; it is understood that no other Member State of the Agency will be held responsible for the payment of any part of this 2/3 share;

  • c)

    agree that in the event of proceedings being instituted by the victims of damage caused by a Soyuz launch carried out by the launch services provider from the CSG during the exploitation phase, the French Government shall be responsible towards ESA and the Parties to this Declaration for the payment of any damages that may be awarded;

  • d)

    take note of the Resolution on the Agency's legal liability mentioned in the preamble and agree that sections IV.a), b) and c) shall not apply in cases where the Agency is the customer of the launch service provider and if it is found that the source of the damage is an Agency satellite;

  • e)

    agree that the responsibilities taken on by the French Government in sections IV.a), b) and c) above shall not apply if the damage is caused by a deliberate act or omission on the part of the Agency, persons employed by it or its Member States (with the exception of the French State and public bodies under its authority), and that the responsibilities taken on by the Agency in section IV. b) above shall not apply if the damage is caused by a deliberate act or omission on the part of the French State or public bodies under its authority.

V

ENTRY INTO FORCE, DURATION, REVISIONS, VALIDITY

VI

DISPUTES

Any dispute arising between two or more Parties over the interpretation or implementation of this Declaration and not settled through the intervention of the Agency's Council, shall be settled in accordance with the provisions of Article XVII of the ESA Convention.

The original of this Declaration, DONE in Paris on 30 March 2007, of which the English, French, and German texts are equally authentic, shall be deposited in the archives of the European Space Agency; which shall transmit certified copies to all Parties.

Verklaring van bepaalde Europese Regeringen inzake de exploitatiefase van de lanceervoertuigen Ariane, Vega en Sojoez vanaf het Ruimtevaartcentrum in Guyana

De Regeringen van de Staten die Partij zijn bij deze Verklaring, hierna te noemen de „Partijen”,

Gelet op de op 21 september 1973 ondertekende Overeenkomst tussen bepaalde Europese Regeringen en de Europese Organisatie voor Ruimteonderzoek betreffende de uitvoering van het Ariane-lanceervoertuigprogramma, en in het bijzonder op de artikelen I, III.1 en V daarvan, die voorzien in een nieuwe overeenkomst ter vaststelling van de invulling van de productiefase van het Ariane-programma,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van het Europees Ruimte-Agentschap (hierna te noemen „ESA” of „het Agentschap”), dat op 30 mei 1975 voor ondertekening werd opengesteld en op 30 oktober 1980 in werking is getreden (hierna te noemen „het ESA-Verdrag”),

Overwegend dat de ESA-lanceervoertuigprogramma’s hoofdzakelijk gericht zijn op onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten en dat de Ariane- en Vega-lanceersystemen die in het kader van het Agentschap zijn ontwikkeld (hierna te noemen „de door ESA ontwikkelde lanceervoertuigen”) bijdragen aan het garanderen van de toegang van Europa tot de ruimte,

Overwegend dat krachtens zijn Resolutie ESA/C/XXXIII/Res. 3 van 26 juli 1979, de Raad van het Agentschap ermee heeft ingestemd dat een industriestructuur met de productie zou worden belast,

In herinnering brengend dat bepaalde Europese Regeringen door middel van de Verklaring inzake de productiefase van de Ariane en de daaropvolgende vervangingen en verlengingen (hierna te noemen „de Verklaring inzake de productiefase van de Ariane”) ten aanzien van het tijdvak 14 april 1980 tot en met ultimo 2008 zijn overeengekomen dat de productiefase van het Ariane-lanceervoertuig door een industriestructuur wordt uitgevoerd en dat het Agentschap, in overeenstemming met artikel V.2 van het ESA-Verdrag, de operationele activiteiten die verband houden met de productiefase van het Ariane-lanceervoertuig uitvoert,

Overwegend dat het Agentschap, door de aanneming van verschillende resoluties van de Raad, de tenuitvoerlegging van een dergelijk mandaat heeft aanvaard,

In herinnering roepend dat voor de uitvoering van het bovengenoemde mandaat het Agentschap een overeenkomst, met inbegrip van de aanvullingsakten daarbij, heeft gesloten met Arianespace, zoals in de volgende paragraaf omschreven, die daarna is vervangen en verlengd, en uit hoofde waarvan Arianespace ermee heeft ingestemd de vervaardiging, het op de markt brengen en de lancering van het Ariane-lanceervoertuig voor vreedzame doeleinden uit te voeren in overeenstemming met de bepalingen van het ESA-Verdrag,

Overwegend dat de Arianespace-groep momenteel wordt gevormd door de ondernemingen Arianespace Participation S.A. en Arianespace S.A., die beide hun zetel in Frankrijk hebben (hierna tezamen „Arianespace” te noemen), en dat de aandelen van Arianespace in handen zijn van Europese entiteiten, met inbegrip van industriële ondernemingen die betrokken zijn bij de vervaardiging van de bovenomschreven door ESA ontwikkelde lanceervoertuigen,

Voorts overwegend dat ten behoeve van het vergroten van de flexibiliteit van de door Arianespace aangeboden lanceerdiensten, het Agentschap overeenkomsten heeft gesloten met Frankrijk en Rusland voor de exploitatie van het Sojoez-lanceersysteem (hierna te noemen het „Sojoez-lanceervoertuig”) vanaf het Ruimtevaartcentrum te Guyana (hierna te noemen het „CSG”) en tevens een dienovereenkomstige aanvullingsakte bij de overeenkomst met Arianespace heeft gesloten,

Gelet op het feit dat de Raad van het Agentschap, die op 5 en 6 december 2005 op ministerieel niveau bijeen kwam, een resolutie heeft aangenomen inzake de ontwikkeling van de Europese lanceervoertuigsector (hierna te noemen „Lanceervoertuigresolutie, 2005”) waarin de noodzaak wordt onderkend een gezamenlijk kader uit te werken voor de exploitatiefase van de lanceervoertuigen na 2008, dat op 1 januari 2009 de ingevolge de Verklaring inzake de productiefase van de Ariane ingestelde regeling zal opvolgen, en daarbij een coherente strategie voor lanceervoertuigen te implementeren,

Gelet op het feit dat, ingevolge de Lanceervoertuigresolutie, 2005, de lidstaten van ESA die deelnemen aan de desbetreffende ontwikkelingsprogramma’s voor lanceervoertuigen van het Agentschap, in het kader van het Agentschap, zo spoedig mogelijk en op tijd voor de inwerkingtreding van deze Verklaring, de exploitatieovereenkomst voor elk van de door ESA ontwikkelde lanceervoertuigen sluiten, en daarbij de specifieke beginselen voor de exploitatiefase van elke betrokken lanceervoertuig vastleggen, in overeenstemming met de bepalingen van deze Verklaring,

Gelet op het document met de titel „Reference Framework for a coherent implementation, as from 2007, of decisions related to the restructuring of the European launcher sector„ (ESA/PB-ARIANE (2005)3, rev. 3), bedoeld in alinea 16 d. van de Lanceervoertuigresolutie, 2005 (hierna te noemen „Referentiekader”),

Overwegend dat de Regeringen die deelnemen aan de Verklaring inzake de productiefase van de Ariane hebben bijgedragen aan de financiering van de CSG-lanceerbasis in overeenstemming met de door de ESA-Raad aangenomen relevante Resoluties,

Gelet op de overeenkomsten tussen de Franse Regering en ESA inzake het Ruimtevaartcentrum Guyana (CSG) (2002-2006), ondertekend op 11 april 2002 (hierna te noemen „de CSG-Overeenkomst”), inzake de lanceerplatforms en bijbehorende faciliteiten op het CSG van het Agentschap, ondertekend op 11 april 2002 (de „ELA-Overeenkomst”), inzake het Sojoez-lanceerplatform, ondertekend op 21 maart 2005 (de „ELS-Overeenkomst”), en de daaropvolgende herzieningen van deze overeenkomsten,

Overwegend de bepalingen van het Verdrag van 27 januari 1967 inzake de beginselen waaraan de activiteiten van Staten zijn onderworpen bij het onderzoek en gebruik van de kosmische ruimte, met inbegrip van de maan en andere hemellichamen (hierna te noemen het „Verdrag inzake de kosmische ruimte”),

Overwegend dat ESA de bepalingen heeft aanvaard van de Overeenkomst van 29 maart 1972 inzake de internationale aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt door ruimtevoorwerpen alsmede de bepalingen van de Overeenkomst van 14 januari 1975 inzake de registratie van in de kosmische ruimte gebrachte voorwerpen,

Overwegend de Resolutie inzake de wettelijke aansprakelijkheid van het Agentschap (ESA/C/XXII/Res 3) aangenomen door de ESA-Raad op 13 december 1977,

Zijn het volgende overeengekomen:

I

DOELSTELLING EN VERPLICHTINGEN VAN DE PARTIJEN

II

MANDAAT VAN HET AGENTSCHAP

De Partijen bij deze Verklaring:

  • 1.

    Nodigen het Agentschap uit te waarborgen dat de bepalingen van deze Verklaring worden nageleefd en toegepast en dat hun rechten worden gewaarborgd alsmede erop toe te zien dat de kwalificatie van de lanceersystemen, met inbegrip van de bijbehorende faciliteiten, geen voorwerp van discussie wordt als gevolg van de activiteiten van de leverancier van lanceerdiensten en de industrie gedurende de exploitatiefase;

  • 2.

    Nodigen het Agentschap uit door middel van een besluit van de Raad in te stemmen met het mandaat dat hem uit hoofde van deze Verklaring is verleend, in overeenstemming met artikel V.2 van het ESA-Verdrag;

  • 3.

    Nodigen het Agentschap uit specifieke overeenkomsten te sluiten met de leverancier van lanceerdiensten zoals voorzien in het onderstaande artikel III in overeenstemming met de in deze Verklaring vervatte beginselen;

  • 4.

    Nodigen het Agentschap uit ermee in te stemmen dat de rapportage aan de Partijen inzake kwesties die verband houden met het mandaat dat hem krachtens deze Verklaring is verleend, plaatsvindt tijdens bijeenkomsten van de Raad van het Agentschap of van zijn ondergeschikt orgaan dat belast is met kwesties die samenhangen met de lanceervoertuigen; een dergelijke rapportage vindt ten minste eenmaal per jaar plaats en omvat met name:

    • a.

      rapporten inzake de financiële behoeften en financiering van het CSG;

    • b.

      rapporten van de Directeur-Generaal van het Agentschap of zijn vertegenwoordiger over de wereldmarkt voor lanceerdiensten tezamen met een kritische analyse hiervan;

    • c.

      gedetailleerde rapporten van de Directeur-Generaal van het Agentschap of zijn vertegenwoordiger over de algehele geografische spreiding van het met de exploitatie samenhangende werk over de Partijen bij deze Verklaring;

    • d.

      rapporten van de Directeur-Generaal van het Agentschap over de verdeling van het met de exploitatie samenhangende industriële werk;

    • e.

      gedetailleerde rapporten van de Directeur-Generaal van het Agentschap op basis van gegevens die ingevolge de bepalingen van het onderstaande artikel III.I.n zijn verzameld en rapporten van de vertegenwoordiger van de leverancier van lanceerdiensten over het jaarlijkse bedrijfsplan en de ondernemingsactiviteiten. Bij deze gelegenheid kan de Raad of zijn ondergeschikt orgaan aan de leverancier van lanceerdiensten elke aanbeveling doen die hij nuttig acht voor het verwezenlijken van de doelstellingen van deze Verklaring. De Raad of het orgaan kunnen de leverancier van lanceerdiensten om verdere rapporten verzoeken;

    • f.

      rapporten van de Directeur-Generaal van het Agentschap over de werkzaamheden van de leverancier van lanceerdiensten, met inbegrip van iedere ontwikkeling betreffende de structuur en/of samenstelling van de aandelen van de onderneming van de leverancier van lanceerdiensten en van zijn groep;

    • g.

      rapporten van de voorzitter van de Verkoopcontrolecommissie;

  • 5.

    Nodigen het Agentschap uit de bovenbedoelde rapporten en informatie die een vertrouwelijk karakter kunnen hebben als zodanig te behandelen;

  • 6.

    Zorgen ervoor dat de vertegenwoordigers van de Partijen bij deze Verklaring de bijeenkomsten van de Raad van het Agentschap of van zijn ondergeschikt orgaan dat belast is met kwesties die samenhangen met de lanceervoertuigen gebruiken om overeenstemming te bereiken over kwesties die verband houden met de implementatie van deze Verklaring;

  • 7.

    Nodigen de Raad van het Agentschap uit de Directeur-Generaal van het Agentschap te machtigen de taken van depositaris van deze Verklaring en de taken omschreven in het onderstaande artikel V uit te voeren;

  • 8.

    Nodigen het Agentschap uit de leverancier van lanceerdiensten bijstand te verlenen bij het bevorderen van de exportactiviteiten inzake de lanceervoertuigen, met name bij het leggen van contacten met internationale organisaties;

  • 9.

    Nodigen het Agentschap uit de leverancier van lanceerdiensten bijstand te verlenen met betrekking tot industriële kwaliteitsbewaking en prijscontrole.

III

DOOR DE LEVERANCIER VAN LANCEERDIENSTEN OP ZICH TE NEMEN VERPLICHTINGEN - OVEREENKOMSTEN TUSSEN ESA EN DE LEVERANCIER VAN LANCEERDIENSTEN

IV

AANSPRAKELIJKHEID VOOR SCHADE VEROORZAAKT DOOR EEN LANCERING

Met inachtneming van de verplichtingen van de leverancier van lanceerdiensten als voorzien in het bovenstaande artikel III:

  • a.

    komen de Partijen bij deze Verklaring overeen dat in het geval dat gerechtelijke procedures aanhangig worden gemaakt door personen die schade hebben geleden door een lancering van een Ariane-lanceervoertuig die door de leverancier van lanceerdiensten tijdens de exploitatiefase vanaf het CSG is uitgevoerd, de Franse Regering verantwoordelijk is voor de betaling van de eventueel toegekende schadeloosstelling;

  • b.

    nemen de Partijen bij deze Verklaring nota van de aansprakelijkheidsbeginselen vervat in de Lanceervoertuigresolutie, 2005, ter zake van alle door het Agentschap ontwikkelde lanceervoertuigen niet zijnde de Ariane, en komen zij overeen dat in het geval dat gerechtelijke procedures aanhangig worden gemaakt door personen die schade hebben geleden door een lancering van een Vega-lanceervoertuig die door de leverancier van lanceerdiensten tijdens de exploitatiefase vanaf het CSG is uitgevoerd, de Franse Regering verantwoordelijk is voor de betaling van een derde van de eventueel toegekende schadeloosstelling en het Agentschap verantwoordelijk is voor de resterende twee derden; ten behoeve van een dergelijk lanceervoertuig sluiten de lidstaten van het Agentschap die deelnemen aan de desbetreffende ontwikkelingsprogramma’s van het Agentschap de overeenkomstige exploitatieovereenkomst, zoals bedoeld in de preambule, waarin het delen van de aansprakelijkheid van het Agentschap wordt geregeld in overeenstemming met de Lanceervoertuigresolutie, 2005; het is wel te verstaan dat geen enkele andere lidstaat van het Agentschap gehouden is enig deel van deze twee derden te betalen;

  • c.

    komen de Partijen bij deze Verklaring overeen dat in het geval dat gerechtelijke procedures aanhangig worden gemaakt door personen die schade hebben geleden door een lancering van een Sojoez-lanceervoertuig die door de leverancier van lanceerdiensten tijdens de exploitatiefase vanaf het CSG is uitgevoerd, de Franse Regering ten opzichte van ESA en de Partijen bij deze Verklaring verantwoordelijk is voor de betaling van de eventueel toegekende schadeloosstelling;

  • d.

    nemen de Partijen bij deze Verklaring nota van de in de preambule bedoelde wettelijke aansprakelijkheid van het Agentschap en komen zij overeen dat de onderdelen a, b en c van artikel IV niet van toepassing zijn in gevallen waarin het Agentschap de afnemer van de leverancier van lanceerdiensten is en wordt vastgesteld dat de schade veroorzaakt werd door een satelliet van het Agentschap;

  • e.

    komen de Partijen bij deze Overeenkomst overeen dat de verantwoordelijkheden van de Franse Regering ingevolge onderdelen a, b en c van artikel IV niet van toepassing zijn indien de schade is veroorzaakt door het opzettelijk handelen of nalaten van het Agentschap, zijn werknemers of zijn lidstaten (uitgezonderd de Franse Staat en de publiekrechtelijke lichamen die onder zijn gezag vallen), en dat de verantwoordelijkheden van het Agentschap ingevolge onderdeel b van dit artikel niet van toepassing zijn indien de schade is veroorzaakt door het opzettelijk handelen of nalaten van de Franse Staat of de publiekrechtelijke lichamen die onder zijn gezag vallen.

V

INWERKINGTREDING, WERKINGSDUUR, HERZIENINGEN EN GELDIGHEID

VI

GESCHILLEN

Elk geschil dat tussen twee of meer Partijen ontstaat met betrekking tot de uitlegging of uitvoering van deze Verklaring en dat niet wordt geregeld door tussenkomst van de Raad van het Agentschap, wordt geregeld in overeenstemming met de bepalingen van artikel XVII van het ESA-Verdrag.

Het oorspronkelijke exemplaar van deze Verklaring, GEDAAN te Parijs op 30 maart 2007, waarvan de Engelse, de Franse en de Duitse tekst gelijkelijk authentiek zijn, wordt nedergelegd in het archief van het Europees Ruimte-Agentschap, dat voor eensluidend gewaarmerkte afschriften daarvan zal doen toekomen aan alle Partijen.